1- 2008'de yatırım ortamını hangi gelişmeler belirleyecek?
2- Bu gelişmeler sonucunda yatırımcılara hangi yatırım enstrümanlarını tavsiye ediyorsunuz?

DENİZ GÖKÇE
“2008’de kriz beklemiyorum”
1) 2008’de Türkiye ya iç ya da dış siyasi ve ekonomik riskler karşısında kalabilir. Önce dış risklere bakalım. Temel varsayımımız, ABD ve AB’deki finansal sorunların dünya çapında reel çöküş yaratmayacağı. Hem ABD, hem de AB bir miktar yavaşlayacak ama İngiltere, Çin, Hindistan ve Rusya’daki güçlü reel büyüme, dünyayı çok büyük bir reel durgunluğa karşı bir ölçüde koruyacaktır. Şu anda ABD’den gelen veriler karışık sinyaller veriyor. Kişisel gelir haberleri kötü ama sanayi üretimi ve istihdam haberleri fena değil. ABD ekonomisinin geleceğini Noel ve Yılbaşı sonrası arasında tüketicilerin yapacağı tüketim harcamalarında çöküş olup olmayacağı belirleyecek.
Şimdi Türkiye’ye dönelim. Türkiye’ye dönük dört tespitimizin birincisi enflasyon ile ilgili. Ülkemizdeki enflasyon, dünya çapında iklim şartları, enerji fiyatları artışları ve bütçe nedeni ile yapılan vergi artışları olmasa, 2007 yılında yüzde 6-6.5 düzeyinde gerçekleşmiş olacaktı. Ancak iç ve dış gelişmeler enflasyonu 2007 yılı için yüzde 8-9 aralığına yükseltti, 2008 için tahminimiz ise 6.5-7 arasında.

 MAHFİ EĞİLMEZ
“Kâr yılı değil ar yılı olacak gibi”
1) 2008 yılında, dünya ekonomisindeki konjonktürel çıkışın yavaş yavaş tersine dönmesini bekliyorum. Bunun sonucunda likidite bolluğu bitecek ve gelişme yolundaki ülkelere yönelik kaynak akışı yavaşlayacak, dolayısıyla Türkiye’de büyüme düşecek ve enflasyon yükselecek. Cari açık finanse edilebilecek olsa da, 2008 yılında Türkiye’ye dış kaynak girişinin azalacağını tahmin ediyorum. O nedenle 2008 yılında YTL’nin bir miktar değer kaybetmesini öngörüyorum. Senenin başlangıç aylarında YTL değer kazanmaya devam etse de, yıl genelinde bir değer kaybıyla karşılaşmamız daha olası görünüyor.

TANER BERKSOY
“Yatırımcılar ihtiyatlı pozisyonları tercih etmeli”
1) 2008 yılı yatırım ortamını, sadece bizim ekonomi koşullarımız değil aynı zamanda  -belki daha da etkili olarak- dünya ekonomisinin koşulları belirleyecektir. Dolayısıyla aralarındaki karşılıklı etkileşimi de dikkate alarak her iki alandaki gelişme olasılıklarını irdelemek gerekir.
Dünya ekonomisindeki “genişleme konjonktürü”nün 2008 yılında ters döneceği anlaşılıyor. Bu dönüşün sert olacağını öngörenler de bulunmasına rağmen, mevcut göstergeler yumuşak bir dönüşe işaret ediyor ve bunun kısmen gerçekleşmekte olduğunu gösteriyor. Bu durumda 2008 yılına dozu henüz belirsiz bir durgunlaşma eğiliminin devredileceğini, en azından yılın ilk yarısının bu eğilimin etkisi altında geçileceğini tahmin ediyorum. Burada kritik nokta, durgunluktan kaçınmak isteyen para otoritelerinin ekonomileri, enflasyon-büyüme kıskacına sürükleme ihtimalidir. Bu temel risk olarak okunmalı. Bu durumda durgunluk baskısı ve aşağıya doğru eğilimli faiz oranlarıyla başlayacak olan 2008 yılının ikinci yarısında senaryonun değişmesi, durgunluk aşılırken enflasyon baskılarının gündeme gelmesi ve faizlerin yön değiştirmesi olasılığı var. Dolayısıyla ipuçları ortaya çıkmış olan uluslararası sermaye hareketlerindeki yavaşlamanın, başlangıçta durgunluk riski, sonrasında ise daralan likidite gibi farklı nedenlerle de olsa tüm yıla yayılacağını öngörmemiz gerekiyor.

ASAF SAVAŞ AKAT
“Çalkantılı bir yıl olacak”
1) Sanırım öncelikle dünya ekonomisinde ve mali piyasalarda belirsizliğin ve beraberinde risk ve fırsatların arttığı bir döneme girildiğini söylemeliyiz. Pek çok ülkede mali varlık fiyatlarında ekonomik temellerden kopuk değer artışlarının oluştuğu konusunda, iktisatçılar bir süredir uyarıyordu. Lafı dolaştırmaya gerek yok; başta ABD konut piyasası olmak üzere pek çok varlık piyasasında “balonların” şişmesi, “saadet zincirlerini” çalıştırmaya başlamıştı. Özellikle mali piyasa kökenli analizler bu görüşlere karşı çıkıyor, teknolojiden, Çin’den, yeni koşullardan söz ederek olumsuz bir gidişatın söz konusu olmadığını kanıtlamaya uğraşıyordu. Ama insanlar eninde sonunda hayatın gerçekleri ile yüzyüze gelmek zorunda kalacaklardı. Nitekim öyle de oldu. Yılbaşında ABD’nin düşük kaliteli ipotek kredilerinde beliren sorunlar, yaz ortasından itibaren tüm mali kesime yansıdı. Dünya ekonomisinde pek çok ülkenin, sektörün, firmanın ve insanın canını acıtacak bir düzeltme devreye girdi. 2008’de hem mali piyasalara, hem reel ekonomilere bu düzeltme süreci damgasını vuracaktır. Başka türlü söylersek, 2008 ekonomiler için çalkantılı bir yıl olacaktır.

Ekodiyalog’cuların cevaplarının tamamı CNBC-e Business’ın Ocak sayısında...