Kuruluş amacına paralel olarak Ziraat Bankası’nın tarım kredileri konusunda yakın döneme kadar özel bankalara çok büyük bir üstünlüğü oldu. Ama yıllardır çiftçiyi pek de müşterisi olarak görmeyen özel bankalar beklenen atağı en sonunda yaptılar. Özellikle son dört yılda özel bankaların kullandırdığı tarım kredilerinde büyük bir artış söz konusu.

Burcu Göksüzoğlu

Bunun çeşitli nedenleri var. Ama Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin verdiği bilgiye göre ilki, Ziraat Bankası’nın kredi verme işlemini oldukça zorlaştırmış olması. TZOB, Ziraat Bankası’nın çiftçinin kalkınması ve tarım sektörünün gelişmesine yönelik kredilerin sağlanması olarak tanımlanan kuruluş amacından saptığını düşünüyor. Birlikten verilen bilgiye göre 2004 yılında Ziraat Bankası, Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla tarımsal kredilerde faiz indirimi uygulamaya başladı. Ancak faiz indirimi çiftçi için beraberinde pek çok koşulu da getirdi. Banka artık kredi isteyen çiftçilerden teminat olarak şehirde daire, arsa; kefil olarak ise memur, esnaf istemeye başladı. Teminat ve kefil koşullarının ağırlaştırılması ile de çiftçiler, faiz oranları yüksek olsa da özel bankalara yöneldiler.
Tarım kredilerinin Ziraat Bankası’ndan özel bankalara kaymasının bir önemli nedeni daha var. Ziraat Bankası’nın çiftçi için en önemli kredilerden biri olan traktör kredisini, düşük faizli kredi kapsamına dahil etmemiş olması.
Ziraat Bankası tarımsal kredilere yüzde 17.5 faiz uyguluyor. Bakanlar Kurulu kararıyla verilen destek ile bu faizin bir kısmını devlet karşılıyor ve faiz oranı yüzde 7-13 aralığına kadar düşüyor. Özel bankaların çiftçilere uyguladığı faiz oranları ise yüzde 20-25 aralığında değişiyor. Ziraat Bankası ve özel bankaların faiz oranları arasındaki büyük uçuruma rağmen özel bankaların tarım sektörüne kullandırdığı kredilerin toplamı, Ziraat’a yaklaşmış durumda.

DENİZBANK’IN BÜYÜK ATAĞI
2007 yılında Cumhuriyet tarihinde 30 milyon dolar ile en büyük hayvancılık kredisini Ata-Sancak grubuna kullandırarak dikkatleri üzerine çeken Denizbank’ın İşletme ve Tarım Bankaları Grubu Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Ertürk, 2007 yılında 850 milyon YTL ile özel bankalar arasında en yüksek tarım kredisini kullandıran banka olduklarını belirtiyor. Tarımın gelişmekte olan ülkeler için stratejik öneme sahip olduğunu düşünen Denizbank, 2003 yılından bu yana kullandırdığı tarımsal kredilerde 83 katlık bir artış yakalamış. 2008 yılında 1.2 milyar YTL tarım kredisi kullandırarak tarım kredilerinin toplam krediler içindeki payını yüzde 15’e ulaştırmayı hedefliyor. 2009 hedefi ise Türkiye’deki her 8 çiftçiden 1’inin müşterisi olması... Gökhan Ertürk, “2003’te bir yılda kullandırdığımız krediyi bugün artık bir haftada kullandırıyoruz” diyor ve ekliyor: “Denizbank bankacılık sektörüne tarımı hatırlattı”.

Devamı CNBC-e Business’ın Mayıs sayısında...