Tarih tekerrür mü ediyor? Çılgın yapay zeka rallisi için çarpıcı tespit
Nasdaq 100’ün yapay zeka öncülüğünde tarihi yükselişi, geçmişteki büyük teknoloji balonlarıyla karşılaştırılırken yatırımcılar “yeni bir aşırı değerleme döngüsü” uyarısı yapıyor.
Nasdaq 100 endeksinin yapay zeka (AI) hisseleriyle son 10 yılda yüzde 640’ı aşan yükselişi, piyasalarda “yeni bir teknoloji balonu mu oluşuyor?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Yapay zeka temalı hisselerdeki güçlü ralli, yatırımcıları tarih boyunca yaşanan büyük teknoloji balonlarıyla benzerlik kurmaya yöneltti.
Araştırmalara göre demiryolları, otomobil, internet, radyo ve kişisel bilgisayar gibi dönüştürücü teknolojiler, piyasada sıklıkla aşırı fiyatlamalara yol açtı. Ancak bu teknolojilerin büyük kısmı uzun vadede ekonominin temel yapı taşlarına dönüştü.
1825–2000 arasındaki 51 büyük yeniliği inceleyen bir çalışmaya göre, inovasyonların yaklaşık yüzde 73’ünde finansal balon oluştu.
1990’lar internet rallisiyle benzerlik
Yahoo Finance'ın haberine göre, uzmanlar, bugünkü AI rallisini en çok 1990’ların internet balonuna benzetiyor. O dönem internet şirketleri aşırı değerlemelere ulaşmış, ancak sektör uzun vadede küresel ekonomiyi yeniden şekillendirmişti.
S&P 500 karşısında internet bağlantılı hisselerin balon döneminde yaklaşık yüzde 570 getiri sağladığı, geniş piyasanın ise bunun çok gerisinde kaldığı hatırlatılıyor.
“Sorun teknoloji değil, fiyatlama”
Analizlere göre temel risk, yapay zekanın kendisinden ziyade fiyatlamaların aşırı iyimser olması.
Dow Jones Sanayi Endeksi ve diğer endekslerle kıyaslandığında AI hisselerinin hızlı yükselişi, “gelecek potansiyelin bugünden fazla fiyatlanması” tartışmasını güçlendiriyor.
Yapay zeka zinciri değerlemeyi zorlaştırıyor
Uzmanlara göre AI ekosistemi; çip üreticilerinden yazılım şirketlerine, veri merkezlerinden otomasyon çözümlerine kadar geniş bir zincir oluşturuyor.
Bu durum, “hangi şirketin gerçek kazanan olacağı” sorusunu belirsizleştirirken, değerleme modellerini de zorlaştırıyor.
“Balon olabilir ama teknoloji gerçek”
Tarihsel örnekler, piyasaların çoğu zaman yeni teknolojileri erken fiyatladığını ancak bu teknolojilerin uzun vadede gerçekten ekonomiyi dönüştürdüğünü gösteriyor.
Uzmanlar, yapay zeka için de benzer bir senaryonun geçerli olabileceğini; ancak kısa vadede sert düzeltme riskinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.