BBVA CEO'su Onur Genç: "Problem teknoloji değil, finansman"
- BBVA CEO’su Onur Genç, enerji dönüşümünde mevcut teknolojilerin önemli bir ilerleme sağlamaya yeterli olduğunu, asıl meselenin projeleri finanse edilebilir hale getirmek olduğunu söyledi.
- Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten ise şirketlerin kredi talebinde temel sorunun limitlerden çok fiyatlama olduğunu belirterek, yüksek faizin bilançolar üzerinde ciddi yük oluşturduğunu vurguladı.
BBVA CEO’su Onur Genç ve Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, Antalya’da COP31 kapsamında basın mensuplarıyla bir araya geldi.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleSohbetin gündeminde enerji dönüşümü ve sürdürülebilir finansmanın yanı sıra fon krizi, kredi koşulları, bankacılıkta karlılık ve 2027 beklentileri vardı.
İki yöneticinin değerlendirmelerinde, Türkiye’nin enerji bağımlılığını azaltmasının hem ekonomik kırılganlıklarla mücadele hem de şirketlerin rekabet gücü açısından taşıdığı önem öne çıktı.
BBVA’dan sürdürülebilir finansmanda 1 trilyon euroluk hedef
Onur Genç’e göre sürdürülebilirlik, çevresel sorumluluğun ötesine geçerek ülkelerin ve şirketlerin rekabet gücünü belirleyen bir konuya dönüştü.
Enerjide dışa bağımlılık, savaşlar ve tedarik sorunları karşısında ülkelerin maliyetlerini artırırken şirketler için de hem maliyetleri yönetme hem ihracat pazarlarını koruma ihtiyacı büyüyor.
Genç, “Ülkeler eğer bu konuda yatırım yapmazlarsa ülke olarak rekabet avantajını kaybediyorlar. Şirketler eğer bu konuda yatırım yapmazlarsa hem pazarlarını hem de rekabet avantajlarını yine maliyet olarak kaybediyorlar.” dedi.
Sürdürülebilirliği 2018’de stratejik öncelikleri arasına alan BBVA, başlangıçta 100 milyar euro olarak belirlediği finansman hedefini önce 200 milyar, ardından 300 milyar euroya yükseltti. Grup, 2018–2024 döneminde 300 milyar euroluk sürdürülebilir finansmanı yönlendirdi.
2025–2029 dönemi için buna 700 milyar euro daha eklenmesi planlanıyor. Böylece 2018–2029 dönemindeki toplam taahhüt 1 trilyon euroya ulaşıyor.
Genç’in paylaştığı rakamlara göre, 2025 başından 2026 Eylül sonuna kadar yeni hedef kapsamında 250 milyar euroluk finansman sağlandı.
Türkiye’nin grubun sürdürülebilir finansmanından yüzde 10–15 pay alması bekleniyor. Bu oran, Türkiye’nin grup kârındaki yaklaşık yüzde 8’lik payının üzerinde.
Emisyon hedefleri prim sistemine de bağlandı
BBVA, karbon yoğun 10 sektör için belirlediği emisyon azaltım hedeflerindeki ilerlemeyi her yıl raporluyor. Hedefler, çalışanların değişken ücret ve prim sisteminde de bir performans ölçütü olarak kullanılıyor.
Genç, “Dedik ki eğer o salınım eğrisinde aşağıya gitmiyorsa banka, bonusumuzun daha azını alacağız.” sözleriyle uygulamayı anlattı. Bu ölçüt yalnızca üst yönetimle sınırlı değil; değişken ücret alan çalışanların değerlendirmesinde de banka performansının bir unsuru.
Akten’in aktardığına göre kredi değerlendirmelerinde şirketlerin dönüşüm performansı da ölçülüyor. Banka, dönüşüme yatırım yapan ve bu alanda yüksek skor alan şirketlerle daha fazla çalışarak kredi portföyünün emisyon yoğunluğunu azaltmayı hedefliyor.
“Problem teknoloji değil, problem finansman”
Elektrifikasyonda mevcut teknolojilerle önemli bir ilerleme sağlanabileceğini vurgulayan Genç, temel meselenin yatırımların bankalar açısından finanse edilebilir bir yapıya kavuşması olduğunu söyledi ve “Problem teknoloji değil. Problem finansman hakikaten,” dedi.
BBVA’nın 2025 başından 2026 Eylül sonuna kadar sağladığı 250 milyar euroluk sürdürülebilir finansmanın 60 milyar eurosu elektrifikasyonla ilgili. Bunun yaklaşık yüzde 45’i yenilenebilir enerji üretimine, yüzde 55’i ise iletim, dağıtım ve nihai kullanımın elektrifikasyonu gibi alanlara yöneldi.
Genç’in dikkat çektiği nokta, yeşil elektrik üretmenin tek başına yeterli olmaması. Üretimin şebeke bağlantısı, depolama ve tüketim altyapısıyla birlikte ele alınması gerekiyor. Elektrikli araçların şarj altyapısıyla, yenilenebilir enerji santrallerinin de iletim ve dağıtım hatlarıyla tamamlanması bu nedenle kritik.
Finanse edilebilir projede gelir güvencesi ve risk paylaşımı öne çıkıyor
Uzun vadeli enerji yatırımlarında maliyetler görece hesaplanabilir olsa da gelecekteki gelir her zaman aynı açıklıkta görülemiyor. Genç’in verdiği örnekte, bir güneş santralinin ürettiği elektriği gelecek 15 yılda hangi fiyattan satacağı, finansman kararının temel unsurlarından biri.
Bu belirsizliği azaltmak için uzun vadeli alım anlaşmaları, kamu garantileri ve uluslararası kuruluşların risk paylaşım mekanizmaları öne çıkıyor.
Genç, “Uzun vadeli bir proje olduğu için uzun vadeli gelir tarafında biraz daha rahat hissetmeyi istiyor bankalar” dedi. Düzenlemelerde öngörülebilirlik sağlanamaması da uzun vadeli finansmanı zorlaştıran unsurlar arasında.
Akten ise üretici garantilerinin ve diğer kurumlarla risk paylaşımının finansmanı kolaylaştırdığına dikkat çekerken, "Riski tahmin edebildiğimiz zaman o riski yönetebiliyoruz, o riski fiyatlayabiliyoruz.” dedi.
KOBİ'lerde finansmanın yanında yol haritası ihtiyacı var
Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Cemal Onaran’a göre küçük şirketlerde dönüşümün önündeki önemli engellerden biri bilgi eksikliği. Büyük şirketler süreci daha kolay yönetebilirken küçük firmalar çoğu zaman nereden başlayacağını bilemiyor.
Onaran, “Banka olarak iki tane fonksiyonumuz var. Bir finansman var, bir de bu tarafta danışmanlık işimiz var.” dedi.
Bu çerçevede banka, şirketlere dönüşüm yol haritalarını oluşturmaları için destek veriyor; yatırım yapmaya hazır müşterilerin finansman ihtiyaçlarını da karşılamaya çalışıyor.
Sanayide modernizasyonun maliyetlere katkısına ilişkin örnek ise Akten’den geldi. Uno’nun modernizasyon projesi için İspanya’dan sağlanan finansmanla gerçekleştirilen yatırım sonucunda enerji maliyetinde yüzde 37 düşüş elde edildi.
Fon krizi: "Bankacılık sektörüne etkisi limitli"
Fon krizinde Genç’in yaptığı ayrım, konunun sosyal boyutu ile bankacılık sistemine etkisi arasında oldu. Etkilenen kişi sayısı ve yaşanan mağduriyetler önemli olmakla birlikte, bankanın kendi verileri sistem üzerindeki etkinin sınırlı kaldığına işaret ediyor.
Genç, “Bizim gördüğümüz, kendi rakamlarımızdan gördüğümüz, bankacılık sektörüne etkisi limitli bir konu” dedi. Sorunun belirli oyuncu ve fonlarla sınırlı bir alanda kaldığını ifade ederek, “Karantinaya alındı. Ve şu anda çözmeye çalışıyorlar.” değerlendirmesinde bulundu.
Genç, tek başına bu olayın yabancı yatırımcıların Türkiye’ye bakışını değiştirmesini beklemiyor. Zaman içinde Türkiye’ye 9,3 milyar euro getiren BBVA’nın da fon krizi nedeniyle ülkeye yatırım yapmaktan vazgeçmesi söz konusu değil.
"Kurumsal tarafta faiz, bireysel tarafta altın etkisi"
Akten’in ekonomik talebe ilişkin değerlendirmesinde şirketler açısından faiz maliyetleri, bireysel tarafta ise altın fiyatlarındaki hareketler öne çıktı.
“Kurumsal tarafta faiz, bireysel tarafta biraz önce bahsettiğimiz altının etkisi” diyen Akten, altın fiyatındaki düşüşün servet etkisi üzerinden ekonomiye yansıyabildiğine dikkat çekti.
Genç de Türkiye’de hanehalkının önemli miktarda altın varlığı bulunması nedeniyle fiyatların seyrinin ekonomik görünüm açısından izlenmesi gerektiğini vurguladı. Petrol fiyatları ise enerji maliyetleri ve enflasyon üzerinden etkili oluyor.
Akten’e göre yabancı yatırımcının değerlendirmesinde daha belirleyici olan unsur, TL faiz getirisiyle kurdaki değer kaybı arasındaki ilişki.
"Sorun kredi limitlerinden çok fiyatlama"
Şirketlerin finansmana erişiminde Akten’in öne çıkardığı sorun kredi limitinden çok maliyet oldu. Özellikle KOBİ kredilerinde bankalar arasında ciddi rekabet bulunduğunu vurgulayan Akten, şöyle konuştu:
“Ben genelde şikâyetin limit vermekle alakalı değil ama fiyatlamayla alakalı olduğunu düşünüyorum. Gelen geri bildirimler de onlarla alakalı.”
Uzun süredir yüksek seyreden faizler şirket bilançoları üzerinde yük oluşturuyor. Akten’e göre uygun maliyetli kredi paketlerinde talebin hızla artması da sorunun niteliğini gösteriyor: Daha uygun faiz bulunduğunda kredi talebi yükseliyor.
Genç de “Bugün bence finansmana erişim problemi yok. Bence fiyat problemi var.” diyerek şirketlerin mevcut faiz seviyelerinde kredi kullanmayı tercih etmeyebildiğini ifade etti.
Bankacılıkta gündem sermaye getirisi
Bankacılık sektörü açısından öne çıkan başlıklardan biri, özkaynak getirisinin birkaç yıldır enflasyonun altında kalması. Akten, önümüzdeki dönemde faiz marjının, maliyetlerin ve kredi risk maliyetlerinin yönetilmesinin önemine dikkat çekti.
Garanti BBVA için bu yıl yaklaşık yüzde 27,5 özkaynak getirisi bekleniyor. Akten’e göre bu oran hem enflasyonun hem de sermayedarın beklediği getirinin altında.
Genç de Garanti BBVA’nın sektörde güçlü bir kârlılık performansı göstermesine rağmen sermaye getirisinin enflasyonun altında kaldığını vurguladı.
İki yöneticinin değerlendirmesinde de düşük faiz ortamı bankalar açısından olumlu. Ancak bunun kalıcı olabilmesi için enflasyonda düşüş gerekiyor.
Genç: "Türkiye cari açık sorununu enerji dönüşümüyle hafifletebilir"
Türkiye’nin ekonomik kırılganlıklarına ilişkin değerlendirmesinde Genç, enerji ithalatı ile cari açık arasındaki bağa dikkat çekti. Türkiye’nin geçmişte yaşadığı birçok ekonomik dalgalanmanın temelinde cari açık ve dış finansmana bağımlılık bulunduğunu ifade etti.
Genç, “Şu cari açık konusunu çözmeden biz ülke olarak her zaman politik durumlardan bağımsız bir kırılganlıkla karşı karşıya olacağız.” dedi.
Genç’e göre enerji dönüşümü, bu kırılganlığı azaltmanın başlıca araçlarından biri. Enerji maliyetleri ve arz güvenliğinde daha güçlü bir konuma ulaşmak, ülke ekonomisinin yanı sıra şirketlerin rekabet gücünü de destekleyecek.
Avrupa’ya ihracat yapan şirketler açısından ise karbon düzenlemelerine hazırlık önem taşıyor. Dönüşüm, hem üretim maliyetleri hem de ana ihracat pazarına erişim açısından değerlendirilmesi gereken bir konu.
2027’de enflasyon ve faiz için temkinli beklenti
Genç, 2027’de enflasyonun yüzde 25–30 aralığında olmasını beklediklerini, ancak enerji fiyatları ve diğer dış etkenler nedeniyle belirsizliğin yüksek olduğunu söyledi.
Daha net bir tahmin için yıl sonunun görülmesi gerekiyor. Faizlerdeki hareket alanı da enflasyonun seyrine bağlı.
“Faizlerin düşebilmesi için enflasyonun düşmesi lazım.” diyen Genç, enflasyonda belirgin gerileme yaşanmaması halinde faizlerde de düşüş alanının sınırlı kalacağına işaret etti.
Akten’in izlenmesi gerektiğini vurguladığı değişkenler arasında enerji fiyatlarının yanında asgari ücret artışı ve bunun özellikle hizmet sektöründeki maliyetlere etkisi de bulunuyor.
2027 gündemi: Depolama, şebeke, verimlilik ve yapay zekâ
Genç’in aktardığı eğilimlere göre sürdürülebilir finansmanda yenilenebilir enerji üretimi ağırlığını koruyor. Bunun yanında depolama, elektrik iletim ve dağıtım altyapısı ile sanayide enerji verimliliği giderek daha fazla öne çıkıyor.
Akten’in paylaştığı rakamlara göre Garanti BBVA’nın güneş ve rüzgâr alanında bugüne kadar sağladığı finansman 8 milyar dolara ulaştı.
Önümüzdeki dönemde şebeke yatırımlarının da artması bekleniyor.
Bankacılığın diğer önemli gündemi ise yapay zekâ. Genç, bu teknolojinin operasyonel süreçlerde verimlilik, dolandırıcılıkla mücadele ve müşteriye özel hizmetler açısından büyük fırsatlar sunduğunu vurguladı.
Bu dönüşüm siber güvenlik risklerini de büyütüyor. Genç’e göre teknolojiye kaynak ayırabilen bankalar, hem fırsatları değerlendirme hem de riskleri yönetme kapasitesiyle yeni dönemde farklılaşabilecek.