5 ülkede halk sokaklara çıktı: Avrupa'daki protesto dalgasına dair bilinmesi gereken 5 şey

3. İspanya, Portekiz, İtalya ve Arnavutluk'ta protestoların nedeni ne?

İspanya'da konut krizi: Protestolar, 87 yaşındaki Maricarmen Abascal'ın kirasına bir yatırım fonu tarafından yüzde 230 zam yapılmasının ardından evinden çıkarılmasıyla eylül ayında gündeme geldi. Abascal iki hafta sonra hayatını kaybetti. Olay, konut maliyetlerine yönelik tepkilerin öne çıkmasına neden oldu.

Portekiz'de pahalı konut ve yakıt: Binlerce kişi cumartesi günü yükselen konut ve yaşam maliyetlerini protesto etti. Maliye ve Devlet Bakanı Miranda Sarmento, yakıt fiyatlarının yanı sıra özellikle konut maliyetlerindeki artışın tepkilerde etkili olduğunu söyledi. Eurostat verilerine göre Portekiz, 2026'nın ikinci çeyreğinde konut fiyatlarının yıllık yüzde 16,5 arttığı ülke oldu ve AB'de en yüksek artışı kaydetti.

İtalya'da yaşam maliyeti: Milano'nun merkezinde cumartesi günü düzenlenen yürüyüş, şiddet olaylarıyla sona erdi. Göstericiler polise taş ve kaldırım blokları attı, barikatları ateşe verdi.

Arnavutluk'ta üniversite koşulları: Protestocular, üniversitelerdeki kötü koşullara ve yüksek öğrenim ücretlerine tepki göstererek Başbakan Edi Rama'nın istifasını istedi. Bazı göstericiler polise molotofkokteyli ve diğer cisimler fırlattı; araçları ve çöp kutularını ateşe verdi.

4. Avrupa'da ekonomik sorunlar neden protestolara dönüşüyor?

Protestoların arka planında yalnızca fiyat artışları değil, hükümetlerin ekonomik sorunlara karşı atabileceği adımların sınırlı olması da bulunuyor.

Capital Economics'ten Andrew Kenningham, Avrupa ekonomisinin yavaş büyümesi ve hükümetlerin biriktirdiği yüksek borçların kamu harcamalarını artırma veya vergileri düşürme imkanlarını daralttığını belirtti. Portekizli Bakan Sarmento da Avrupa ekonomisinin ABD kadar hızlı büyümediğine dikkat çekerek daha iyi ücretler, kamu hizmetleri ve sosyal destek için ekonomik büyümenin önemini vurguladı.

Ülkelerin mali koşulları ise birbirinden farklı. Sarmento, Portekiz'in Fransa'ya kıyasla daha güçlü bir mali pozisyona sahip olduğunu ve daha az borçlu olduğunu söyledi. Yüksek kamu borcu bulunan ülkelerin hareket alanının daha kısıtlı olduğunu belirten Sarmento, Avrupa'nın verimlilik ve rekabet gücü sorunlarını çözmesi gerektiğini ifade etti.

Portekiz hükümeti, konut maliyetlerini düşürmek amacıyla konut arzını artırarak satın alma ve kiralama giderlerini azaltmayı hedefliyor.

5. Fransa'daki protestolar ekonomiyi ve piyasaları nasıl etkiledi?

Fransa'daki siyasi ve toplumsal gerilim, ülkenin bütçe dengesi ve borçlanma kapasitesine ilişkin endişeleri artırdı. Devlet tahvillerinin getirileri yükselirken euro pazartesi günü değer kaybetti.

Goldman Sachs'ın kıdemli Avrupa hisse senedi stratejisti Sharon Bell, bütçe açığını azaltmanın zor olacağını ve mali konsolidasyonun daha düşük kamu harcamaları veya daha yüksek vergiler gerektirebileceğini söyledi.

RBC BlueBay Asset Management Piyasa Stratejisi Başkanı Mike Bell ise Fransa'nın ciddi bir devlet borcu krizi riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Bell, bütçe dengesini düzeltmek için emeklilik yaşının yükseltilmesi gerektiğini savunurken bu tür reformların toplumsal tepkilerle karşılaşabileceğine dikkat çekti.

Fransa'daki gelişmeler, hükümetlerin bütçe açıklarını azaltma hedefiyle hane halklarının yaşam koşullarını iyileştirme ve kamu hizmetlerini sürdürme ihtiyacı arasındaki gerilimi de ortaya koydu.