ABD’nin İran hamlesi öncesi kritik ziyaret: Pakistan devreye girdi
- ABD’nin İran’a yönelik dev yaptırım paketi öncesinde Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir, arabuluculuk misyonuyla Tahran’a gitti. İran ise ekonomik savaşa karşı Hürmüz Boğazı’nı ve petrol ihracatını tamamen kapatma tehdidinde bulundu.
ABD yönetiminin İran’a ve onunla ticaret yapan ülkelere yönelik "tarihin en ağır mali saldırısı"nı başlatmaya hazırlandığı saatlerde, Orta Doğu’da askeri ve ekonomik gerilim doruk noktasına ulaştı. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir, tarafları yeniden müzakere masasına döndürmek amacıyla Pazartesi günü sürpriz bir ziyaretle Tahran’a geçti.
Bessent’ten "Mali D-Günü" tehdidi
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Financial Times’ta yayımlanan makalesinde "Şafak vakti ekonomik bir D-Günü başlıyor; bu, bir düşmana karşı şimdiye kadar düzenlenmiş en büyük finansal saldırıdır" ifadelerini kullandı. Washington, İran’ın finansal sistemini tamamen tecrit etmeyi ve Tahran’a ticari can damarı sağlayan "korkak ulusları" doğrudan hedef almayı planlıyor. Açıklanacak sert yaptırımlar öncesinde en büyük İran petrol alıcısı konumundaki Çin ise ABD’nin baskı politikalarının işe yaramayacağını ve kendi ulusal çıkarlarını koruyacağını duyurdu.
İran’dan Hürmüz Boğazı ve petrol blokajı misillemesi
Yaptırım tehditlerini "ekonomik savaş" olarak niteleyen Tahran yönetimi, misilleme şartlarını en sert dille ilan etti:
- Tam petrol kesintisi: Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohsen Rezaei, yaptırım baskısının devam etmesi durumunda Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan tek bir damla bile petrol ihracatına izin vermeyeceklerini açıkladı.
- 45 gemiye kara liste: Hürmüz Boğazı'ndan izinsiz geçiş yapmaya çalışan veya kuralları ihlal ettiği belirtilen 45 gemi listelendi; gemiden gemiye transfer yapacak unsurlar doğrudan hedef ilan edildi.
- Savaş nedeni: ABD’nin ekonomik yaptırım kampanyasına destek veren ya da katılan her ülkenin tutumu doğrudan bir "savaş eylemi" sayılacak.
Deniz yollarında sıcak temas ve enflasyon baskısı
Eski Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’in hayatını kaybettiği ve askeri altyapının ağır darbe aldığı Şubat ayındaki ABD-İsrail saldırılarının ardından, İran asymmetry füze ve İHA gücünü koruyarak Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini büyük oranda felç etti. Nitekim Kızıldeniz'de Suudi Arabistan’ın Yanbu limanı yakınlarında bir tankere füze isabet etmesi ve yangın çıkması bölgedeki kırılganlığı yeniden gözler önüne serdi.
Tüm bu askeri tırmanış ve abluka tehditleri gölgesinde İran riyali, Ocak ayındaki seviyesinin %25 altına düşerek tarihi dip noktasını yenilerken; küresel piyasalar ABD Hazine Bakanlığı'nın yapacağı basın toplantısına kilitlenmiş durumda.