CNN, ABD'nin İran için beklettiği gizli silahı yazdı: Trump ikinci kez kullanmaya hazırlanıyor

İran'a karşı “tüm bombaların anası” planı

ABD yönetimi, İran'a yönelik olası askeri seçenekler arasında kamuoyunda “tüm bombaların anası” olarak bilinen dev konvansiyonel bombanın kullanılmasını da değerlendiriyor.

ABD'li yetkililer aktardı

ABD ordusu, Başkan Donald Trump'ın İran'a yönelik muharebe operasyonlarını yeniden başlatma kararı alması durumunda kullanılabilecek yeni saldırı seçenekleri üzerinde çalışıyor.

CNN International'ın konuya ilişkin bilgi sahibi ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre planlar, İran'ın enerji altyapısını ve nükleer tesislerini hedef alan saldırıların yanı sıra “tüm bombaların anası” olarak bilinen MOAB'ın ilk kez İran'a karşı kullanılmasını da içeriyor.

ABD cephaneliğindeki en büyük nükleer olmayan bomba olan GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), İran'a karşı kullanılması halinde çatışmada önemli bir tırmanış anlamına gelecek. Ancak bombanın İran'ın nükleer programına yönelik hedefleri gerçekleştirmede veya savaşın seyrini değiştirmede ne ölçüde etkili olacağı konusunda soru işaretleri bulunuyor.

Trump, kamuoyunda giderek daha fazla tepki çeken savaşı sona erdirmesi yönündeki baskıyla karşı karşıya. Cumhuriyetçiler yaklaşan ara seçimler öncesinde seçmenlerin olası tepkilerine hazırlanırken, altı ayı aşkın süredir devam eden ABD bombardımanının ardından Washington ile Tahran arasında müzakere yoluyla bir çözüme ulaşılacağına ilişkin belirgin bir işaret bulunmuyor.

ABD ordusu yeni saldırı paketleri hazırlıyor

CNN'e konuşan kaynaklardan biri, Trump'ın orduya İran'daki çok sayıda enerji altyapısı hedefini kapsayan ve MOAB kullanımını da içerebilecek ek saldırı paketleri hazırlama talimatı verdiğini söyledi. Kaynağa göre planlamada, saldırıların ABD'nin Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) sorumluluk alanından çekilmesinden önce gerçekleştirilmesi seçeneği de yer alıyor.

Bu yaklaşım, yönetimin yeni saldırılar düzenledikten sonra zafer ilan ederek bölgedeki askeri varlığını hızla azaltmaya çalışabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.

İkinci bir kaynak ise İran'ın nükleer tesislerine yönelik askeri planlarda, aralarında Pickaxe Dağı'nın da bulunduğu hedeflere karşı MOAB kullanımının açıkça değerlendirildiğini belirtti. Trump, ABD ve İsrail'in İran'ın nükleer programına ait unsurların depolandığına inandığı Pickaxe Dağı'nı hedef alma tehdidini son aylarda birçok kez dile getirdi.

Trump, daha önce tam kapsamlı muharebe operasyonlarını durdurmuş olmasına rağmen İran'ın nükleer silah edinmesini engellemenin temel hedeflerinden biri olduğunu vurgulamayı sürdürüyor.

Beyaz Saray danışmanları da son haftalarda İran'a yönelik farklı seçenekleri değerlendirmek üzere toplantılar düzenledi. Trump kamuoyu önünde ara seçimlerden önce yeni bir adım atmayacağını söylerken, bazı danışmanlar bu kararın kesin olup olmadığından emin olmadıklarını belirtti.

MOAB'ın İran'ın nükleer tesislerine karşı etkinliği tartışılıyor

ABD'li yetkililer, askeri planlama sürecinde politika yapıcılara üst düzey stratejik hedeflerden daha sınırlı hedeflere kadar uzanan farklı saldırı seçenekleri sunulduğunu aktardı. Yetkililer, yerin derinliklerinde bulunan hedeflerin daha büyük mühimmat gerektirdiğini, MOAB'ın da bu seçenekler arasında en büyük bomba olduğunu ifade etti.

Buna karşın MOAB'ın İran'ın yer altındaki nükleer tesislerini imha etmek için yeterli olup olmadığı belirsizliğini koruyor. GPS güdümlü bomba, yaklaşık dokuz şehir bloğu büyüklüğündeki bir alanı tahrip edebilecek kapasiteye sahip. Ancak kaynaklara göre bombanın, granit katmanlarıyla güçlendirildiği düşünülen Pickaxe Dağı'ndaki tesislere ve İran'ın diğer nükleer tesislerine ulaşacak kadar derine nüfuz etmesi beklenmiyor.

CNN'e konuşan ve İran'a yönelik askeri planlama görüşmelerine aşina olan bir kaynak, MOAB'ın geniş alanları etkisiz hale getirmekte kullanılabilecek, ancak derin hedeflere nüfuz etmek üzere tasarlanmamış bir silah olduğunu söyledi.

Kaynaklara göre bomba kullanılırsa hedef bölgede büyük yıkıma neden olabilir, ancak etkisi ağırlıklı olarak yüzeyde kalabilir. Özellikle yerleşim alanlarına yakın enerji altyapısı ve askeri olmayan tesislerin hedef alınması durumunda sivil kayıplar konusunda da endişeler artabilir.

Trump için psikolojik etki seçeneği

MOAB'ın askeri hedefleri gerçekleştirme kapasitesine ilişkin soru işaretlerine rağmen Trump, bombayı İran yönetimi üzerinde psikolojik baskı kurmak amacıyla kullanmayı değerlendirebilir. ABD'li yetkililer, böyle bir saldırının İran'ın teslim olmasını sağlamasının veya tek başına stratejik bir askeri zafer getirmesinin olası olmadığını belirtiyor.

Bununla birlikte MOAB kullanımı, Trump'a tam kapsamlı muharebe operasyonlarını yeniden başlatmadan çatışmanın mevcut seyrini değiştirmeye yönelik bir seçenek sunabilir.

Planlama görüşmelerine aşina bir kaynak, bombanın derinlerdeki hedefleri vurma kapasitesinden çok psikolojik etkisinin dikkate alınabileceğini söyledi.

CNN'in aktardığı değerlendirmelere göre, İran'ı kesin olarak yenilgiye uğratmanın kara birliklerini de içeren büyük çaplı bir operasyon gerektirebileceğini düşünen yönetim içinden ve dışından isimler bulunuyor. Böyle bir operasyon, binlerce Amerikan askerinin hayatını riske atabilir. Pentagon farklı senaryoları planlamaya devam etse de şu aşamada yönetim içinde bu ölçekte bir harekâtı savunan bir isim bulunmuyor.

Trump, İran'a kara birlikleri göndermeye sıcak bakmadığını daha önce belirtmişti. Ancak çatışmayı kısa sürede bitirme isteği, diplomatik bir anlaşma sağlanamaması ve savaşın ABD kamuoyundaki popülerliğinin azalması, başkanın önündeki seçenekleri sınırlandırıyor.

Washington sembolik bir zafer arıyor

CNN'e konuşan kaynaklara göre, Trump yönetimindeki üst düzey yetkililer ve askeri planlamacılar haftalardır, başkanın Amerikan kamuoyuna bir zafer olarak sunabileceği ve aynı zamanda diplomatik çözüm ihtimalini ortadan kaldırmayacak bir çıkış yolu üzerinde çalışıyor.

Bu seçeneklerden birinin, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda anlaşmaya varılmasını da içerebilecek diplomatik bir süreci engellememesi hedefleniyor.

Pentagon'un son planlama görüşmelerine aşina başka bir kaynak, askeri yetkililerin Trump'a çatışmadan çıkış imkânı sunabilecek, “havai fişek gösterisi” niteliğinde saldırı seçenekleri geliştirdiğini söyledi. Kaynağa göre bu saldırılar, savaşın başlangıcında belirlenen hedeflere ulaşmasa bile başkana çatışmayı sonlandırmak için kullanabileceği bir seçenek sağlayabilir.

Trump'ın ara seçimlerden önce yeni saldırı düzenlenmeyeceğine ilişkin açıklamasına karşın ABD ordusu, başkanın talimat vermesi halinde İran'ın olası misillemesine karşı hazırlık yapıyor.

CNN'e konuşan bir ABD yetkilisi, CENTCOM bölgesindeki Amerikan birliklerinin bir sonraki rotasyonunun önümüzdeki birkaç hafta içinde gerçekleşmesinin beklendiğini belirtti. Yetkili, bölgeden ayrılan bazı askerlerin yerine yeni personel gönderilmeyebileceğini de ifade etti.

Beyaz Saray, CNN'in planlara ilişkin sorularına, varlığı doğrulanmamış hassas askeri planlar hakkında yorum yapmadıklarını belirterek yanıt verdi. Açıklamada, Trump'ın İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellemek amacıyla tüm seçenekleri değerlendirmeyi sürdürdüğü kaydedildi.

Pentagon'dan bir yetkili de bakanlığın, başkanlık ve bakanlık düzeyindeki talimatları yerine getirmek ve farklı operasyonel koşullarda görev başarısını sağlamak amacıyla çok sayıda senaryo üzerinde çalıştığını söyledi.

MOAB, psikolojik operasyonlar için geliştirildi

Irak Savaşı sırasında geliştirilen MOAB, yere çarpmadan önce havada patlayarak geniş bir alana güçlü bir patlama etkisi yayan bir mühimmat olarak tasarlandı. 2003'teki test sürecinde askeri yetkililer, bombanın öncelikli amaçlarından birinin psikolojik operasyonlar olduğunu belirtmişti.

O dönemdeki beklenti, büyük patlamanın Irak birlikleri üzerinde korku ve baskı yaratarak askerleri teslim olmaya veya çatışmayı bırakmaya yöneltebilmesiydi. Silahın başlangıçtaki hedefleri arasında büyük birlikler, askeri teçhizat ve yer üstündeki güçlendirilmiş sığınaklar bulunuyordu. Daha sonra mağara ve tünel gibi daha yumuşak zeminlerin altındaki hedeflere yönelik kullanım seçenekleri de değerlendirildi.

Trump, ilk başkanlık döneminde, 2017'de Afganistan'daki IŞİD mevzilerine karşı MOAB kullanılması emrini vererek bombayı kullanan ilk ABD başkanı oldu.

Afgan yetkililer, saldırının IŞİD'in hükümet güçlerine yönelik operasyonlarda kullandığı güçlendirilmiş yer altı tünellerini hedef aldığını ve 36 örgüt mensubunun öldürüldüğünü açıklamıştı. Afgan ve ABD'li yetkililer, patlamada üç yer altı tünelinin yanı sıra silah ve mühimmatın da imha edildiğini, sivil kayıp yaşanmadığını bildirmişti.

2017'deki saldırı, seçim kampanyasında “Önce Amerika” yaklaşımını ve dış müdahalelere mesafeli politikayı savunan Trump'ın tutumunda belirgin bir değişim olarak değerlendirilmişti.

Saldırının ardından ABD askeri yetkililerine, yaklaşık 21 bin 600 pound ağırlığındaki bombanın söz konusu hedef için gerekli olup olmadığı sorulmuştu. MOAB'ın İran'a karşı kullanılması halinde de benzer tartışmaların yeniden gündeme gelmesi bekleniyor.