İrlanda'nın birleşme planı için 4 senaryo: Maliyet 25 milyar euroya çıkabilir
- İrlanda'da hükümet ortağı Fine Gael Partisi, Kuzey İrlanda ile birleşmenin maliyetini hesapladı.
- Plan taslağına göre birleşmenin ilk yıl faturası 25 milyar euroya, ilk 25 yıldaki toplam maliyeti ise 41,2 milyar euroya ulaşabilir.
İrlanda'da Kuzey İrlanda ile birleşme tartışmaları ekonomik boyutuyla gündeme geldi.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleHükümet ortağı Fine Gael Partisi tarafından hazırlanan plan taslağında, Birleşik Krallık'a bağlı Kuzey İrlanda'nın İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmesinin maliyetine ilişkin farklı senaryolar ortaya konuldu.
Plana göre, birleşmenin İrlanda Cumhuriyeti'ne en iyimser senaryoda maliyetinin en az 3,2 milyar euro olması bekleniyor. Ancak farklı ekonomik ve siyasi koşulların devreye girmesi halinde ilk yıl maliyetinin 25 milyar euroya kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.
Birleşmenin ilk 25 yıldaki toplam maliyetinin ise 41,2 milyar euroya yaklaşabileceği hesaplandı. Bu tutar yaklaşık 2 trilyon liraya karşılık geliyor.
Birleşme için dört farklı model masada
Fine Gael tarafından hazırlanan taslakta, birleşme süreci için "merkezi", "federal", "kontrollü entegrasyon" ve "yüksek maliyet" olmak üzere dört farklı model değerlendirildi.
Federal modelde Kuzey İrlanda'nın ekonomik ve sosyal seviyesinin 20 yıl içinde İrlanda Cumhuriyeti ile eşitlenmesi öngörülüyor. Bu modelin yıllık maliyetinin yaklaşık 500 milyon euro olması bekleniyor.
Yüksek maliyet senaryosunda ise Kuzey İrlanda'daki sosyal yardımların ve ücretlerin birleşmenin ilk gününden itibaren İrlanda seviyesine çıkarılması planlanıyor. Bu durumda yıllık maliyetin 1 milyar euroya ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Kontrollü entegrasyon modelinde birleşmenin 15 yıllık bir sürece yayılması öngörülüyor. Bu senaryonun İrlanda Cumhuriyeti'ne 1,5 milyar euroluk başlangıç yatırımına ek olarak yıllık 250 milyon avroya mal olacağı hesaplanıyor.
İngiltere ile yapılacak anlaşma belirleyici olacak
Plan taslağında, birleşmenin maliyetini belirleyecek en önemli unsurlardan birinin İngiltere hükümetiyle yapılacak anlaşma olduğu vurgulandı.
Özellikle İngiltere'nin emeklilik yükümlülüklerini ve borç faizlerini üstlenip üstlenmeyeceğinin toplam maliyet üzerinde etkili olacağı belirtildi.
Birleşme sürecinin yönetilmesi için başbakan yardımcısına bağlı özel bir birim kurulması ve maliyetlerin karşılanabilmesi amacıyla bir varlık fonu oluşturulması da öneriler arasında yer aldı.
Fine Gael lideri ve Başbakan Yardımcısı Simon Harris, planla ilgili açıklamasında birleşme tartışmalarının somut hazırlıklarla yürütülmesi gerektiğini belirterek, zor sorularla yüzleşmeye ve geleceğe yönelik planlama yapmaya hazır olunması gerektiğini söyledi.
Harris, birleşmenin yalnızca anayasal düzenlemelerden ve sınırların kaldırılmasından ibaret olmadığını, farklı topluluk ve kimlikleri ortak bir gelecek etrafında buluşturması gerektiğini ifade etti.
İrlanda Başbakanı Micheal Martin de 3 Kasım'da İrlanda Cumhuriyeti ile Kuzey İrlanda'nın birleşmesine ilişkin çalışmalar yürütmek üzere "Gelecek Araştırmaları Girişimi" adlı bir oluşum kurulacağını duyurmuştu.
İrlanda neden ikiye ayrıldı?
İrlanda adası, 1921'de imzalanan anlaşmanın ardından siyasi olarak bölündü.
1922'de İrlanda Serbest Devleti kurulurken altı kuzey vilayeti Birleşik Krallık bünyesinde kaldı ve zamanla Kuzey İrlanda olarak anılmaya başladı.
1998'de imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması ise Kuzey İrlanda'nın statüsünün demokratik yollarla ve halkın çoğunluğunun onayıyla değiştirilebilmesinin önünü açtı.