İran'dan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için 2 günlük süre önerisi
- İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için sunduğu önerinin uygulanma süresinin iki güne indirilmesini teklif ettiğini açıkladı. Arakçi, olası bir saldırıya karşı da ülkesinin tüm senaryolara hazır olduğunu söyledi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD'nin Tahran'la yeniden diyalog kurma girişimini “olumlu bir adım” olarak değerlendirdi ancak sekiz aydır devam eden savaşla ilgili olarak Washington yönetimiyle herhangi bir görüşme planlarının bulunmadığını söyledi.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleArakçi, ABD ile doğrudan veya dolaylı müzakerelerin başlayabilmesi için İran'ın öne sürdüğü şartların karşılanması gerektiğini belirtti.
Arakçi, cumartesi günü Al Jazeera'ye verdiği röportajda, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından gönderilen mektubun İran'da üst düzey görüşmelerde ele alındığını açıkladı. Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin şartlarını Washington'a ilettiğini belirten Arakçi, bu adımın ABD ile yeni bir müzakere sürecinin önünü açabileceğini ifade etti.
Katar arabulucularının ABD ile İran arasındaki ateşkesi yeniden canlandırmak amacıyla Tahran'da temaslarda bulunmasının ardından bir İran heyetinin de Doha'ya gittiğini aktaran Arakçi, yardımcılarından birinin istişareleri sürdürmek üzere Katar'da bulunduğunu söyledi.
ABD'nin daha geniş kapsamlı diyalog ve karşılıklı anlayış için kapı açma girişimini olumlu bulduklarını belirten Arakçi, Washington'ın mektubu anlaşmazlık çıkarmak amacıyla göndermiş olması halinde bunun daha önceki hatalara yenisini ekleyeceği uyarısında bulundu.
ABD ile görüşme için şartlar öne sürüldü
Arakçi, iki ülke arasında yakın zamanda görüşme yapılacağına ilişkin haberleri ise medya spekülasyonu olarak nitelendirdi. Mevcut aşamada ABD'li yetkililerle görüşmeye ihtiyaç duymadıklarını belirten Arakçi, İran'ın şartlarının açık olduğunu ve arabulucuların bu konudaki temaslarını sürdürdüğünü söyledi.
Tahran'ın ABD ile doğrudan ya da dolaylı görüşmelere katılıp katılmayacağının kendi şartlarının yerine getirilmesine bağlı olduğunu vurgulayan Arakçi, arabulucuların nükleer dosyaya ilişkin bazı öneriler sunduğunu ve İran'ın bunları müzakerelerin ikinci aşaması kapsamında değerlendirdiğini kaydetti. Katar ve Pakistanlı arabulucuların İran'ın taleplerine ilişkin istişareleri sürdürdüğünü de sözlerine ekledi.
Lund Üniversitesi Tarih ve İnsan Hakları Çalışmaları Bölümü'nde görev yapan İran analisti ve araştırmacı Rouzbeh Parsi, Al Jazeera'ye yaptığı değerlendirmede, cuma günü Tahran'da gerçekleştirilen görüşmelerde kaydedilmiş olabilecek ilerlemenin öncelikle temel güvenin yeniden tesis edilmesine yönelik adımlarla sınırlı kalacağını söyledi. Parsi, bu adımlar atılmadan daha kapsamlı girişimlerin mümkün görünmediğini belirtti.
Hürmüz Boğazı'nın açılması için iki günlük uygulama süresi önerisi
Arakçi, Katar arabulucularıyla yapılan görüşmelerin, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik önerisinin uygulanması için gereken süreyi kısalttığını açıkladı. Katar tarafının uygulama süresinin beş güne indirilmesini önerdiğini belirten Arakçi, İran'ın bu süreyi iki güne düşüren bir teklif sunduğunu söyledi.
İran'ın şartları arasında, İslamabad muhtırasının ardından yürürlüğe giren yaptırımların kaldırılması ve bölgedeki ABD askeri varlığının azaltılması bulunuyor. Arakçi ayrıca petrol muafiyetlerinin yeniden sağlanmasını ve Katar'da tutulan varlıklar da dahil olmak üzere dondurulmuş tüm İran fonlarının serbest bırakılmasını talep ettiklerini belirtti.
Tahran, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerde Umman ile üzerinde görüştüğü denizcilik rotalarının tanınmasını ve diğer rotaların kapatılmasını da istiyor.
Al Jazeera'nin Tahran muhabiri Resul Serdar Atas, İran'ın müzakere sürecinde taleplerini değiştirmediğini ve tutumunda kayda değer bir esneklik göstermediğini aktardı.
Atas'ın haberine göre, ABD ile İran arasında haziran ayında imzalanan Mutabakat Anlaşması (MoU) kapsamında Washington, petrol muafiyetlerini güvence altına almış ve İran petrol ihracatına yeni kısıtlamalar getirmeyeceğini bildirmişti. Ancak anlaşmanın aylar sonra çökmesiyle ABD yönetimi tüm muafiyetleri iptal etti.
İran, Katar'da tutulan 6 milyar dolar dahil dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını da talep ediyor. Tahran'ın yaptırımların kaldırılmasına ilişkin talebi yalnızca enerji ve nükleer dosyalarıyla sınırlı değil. İran, mutabakat zaptının çökmesinden sonra uygulamaya konulan ve ülke ekonomisi üzerinde baskı oluşturan diğer yaptırımların da kaldırılmasını istiyor.
Atas, ABD'nin de İran'dan Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmasını beklediğini belirterek, tarafların taleplerinin yalnızca kağıt üzerinde değil, sahada da karşılanmasını istediğini aktardı.
Arakçi: Her türlü senaryoya hazırız
Arakçi, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada İran'a yönelik yeni bir saldırı olasılığını dışlamadıklarını söyledi. Ülkesinin her türlü senaryoya hazır olduğunu belirten Arakçi, silah sistemlerinin modernize edildiğini, tespit edilen eksikliklerin giderildiğini ve yeni silahların test edildiğini ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı, ülkenin askeri güçlerinin en yüksek hazırlık seviyesinde bulunduğunu kaydetti.