Milyarderlere yüzde 5 vergi şoku: Zenginler eyaleti terk ediyor

ABD'nin Kaliforniya eyaletinde milyarderlerin servetlerine bir defaya mahsus yüzde 5 vergi uygulanmasını öngören düzenleme, referandum öncesinde tartışmalara yol açtı. Sağlık sistemine 100 milyar dolarlık kaynak sağlamayı hedefleyen teklif, bazı milyarderlerin eyaletten ayrılmasına neden olurken iş dünyasını ve siyasetçileri de ikiye böldü.

3 Kasım'da seçmenlerin oyuna sunulacak 40 numaralı teklif, 1 Ocak 2026 itibarıyla Kaliforniya'da ikamet eden ve net serveti en az 1 milyar dolar olan kişileri kapsıyor. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde vergi geriye dönük uygulanacak.

200'den fazla milyarder etkilenecek

BBC'nin haberine göre, eyalette yaşayan 200'den fazla milyarderi ilgilendiren düzenlemeyle yaklaşık 100 milyar dolar gelir elde edilmesi hedefleniyor. Toplanan kaynağın, federal fon kesintilerinden etkilenen sağlık hizmetlerinin finansmanında kullanılması planlanıyor.

Teklifin destekçileri, yüksek servete sahip kişilerin kamu hizmetlerinin finansmanına daha fazla katkıda bulunması gerektiğini savunurken karşıtları, düzenlemenin sermaye ve yatırımcı göçünü hızlandırabileceğini belirtiyor.

Teknoloji milyarderleri eyaletten ayrılıyor

Vergi teklifinin gündeme gelmesinin ardından Google'ın kurucu ortakları Larry Page ve Sergey Brin, yatırımcı Peter Thiel ve Uber'in eski CEO'su Travis Kalanick'in de aralarında bulunduğu bazı milyarderlerin Kaliforniya'dan ayrıldığı bildirildi.

Hankey Group'un kurucusu Don Hankey de önerilen vergi nedeniyle Nevada'ya taşındığını açıklarken Meta CEO'su Mark Zuckerberg'in de ikametgahını eyalet dışına taşımayı değerlendirdiği belirtildi.

Los Angeles Times'a göre Sergey Brin, servet vergisini engellemeye yönelik girişimleri destekleyen siyasi bir kuruluşa 100 milyon dolardan fazla bağış yaptı.

Milyarderler arasında görüş ayrılığı

Nvidia CEO'su Jensen Huang, yüksek gelir elde edenlerin daha fazla vergi ödemesinde sakınca görmediğini belirterek düzenlemeye destek verdi. İş insanı Tom Steyer da teklifin bazı sorunları bulunduğunu düşünmesine rağmen lehte oy kullanacağını açıkladı.

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom ise milyarderlerin eyaletten ayrılmasının gelir vergisi tahsilatını azaltabileceği gerekçesiyle düzenlemeye karşı çıkıyor.

Anketlerde başa baş yarış

Berkeley Hükümet Çalışmaları Enstitüsü ile Los Angeles Times'ın eylül ayında gerçekleştirdiği ankete göre, muhtemel seçmenlerin yüzde 45'i milyarder vergisini desteklerken yüzde 42'si karşı çıkıyor. Kararsızların oranı ise yüzde 13 seviyesinde bulunuyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için referandumda seçmenlerin çoğunluğunun onayını alması gerekiyor. Verginin kabul edilmesi halinde Kaliforniya, ABD'de milyarderlerin toplam servetini doğrudan hedef alan önemli bir vergilendirme uygulamasını hayata geçirmiş olacak.