Bakırda rekor yükseliş: Fiyatlar neden hızla artıyor?

Bakır fiyatları, Londra Metal Borsası'nda (LME) 3 aylık kontratlarda ton başına 14 bin 800 dolar seviyesini aşarak daha önce görülmemiş rekor seviyelere ulaştı.

Al Jazeera ekonomi bülteninde yer alan bilgilere göre, Şanghay Vadeli İşlemler Borsası'nda da bakır kontratları yaklaşık yüzde 1 yükselerek ton başına 16 bin 700 dolara çıktı.

Kırmızı metalin fiyatı yıl başından bu yana yüzde 16'dan fazla arttı. Bankacılık grubu ANZ ise bakır fiyatının gelecek yılın başında ton başına 15 bin doların üzerine çıkmasını bekliyor.

StoneX'in kıdemli metal analisti Natalie Scott-Gray, bakırın geçen ekim ayından bu yana yüzde 40'ın üzerinde değer kazandığını belirtti. Scott-Gray, piyasalardaki belirsizlik ve dalgalanmalar nedeniyle bakır fiyatlarının yıl sonuna kadar yüksek seviyelerini korumasını ve yükseliş eğilimini sürdürmesini beklediğini ifade etti.

Scott-Gray ayrıca yılın son çeyreğinde metal talebinde mevsimsel olarak artış yaşandığını, bunun da fiyatları destekleyen ve yükseliş ivmesinin yıl sonuna kadar devam etmesine katkı sağlayan ek bir faktör olduğunu kaydetti.

ABD dışındaki piyasalarda kullanılabilir bakır arzının azalmasının, Çin'deki izabe tesisleri, kablo üreticileri ve imalat zincirleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi.

Bakır fiyatlarındaki yükselişin nedenleri

StoneX'in kıdemli metal analisti, bakır piyasasındaki gelişmelerin ve madencilik sektöründeki zorlukların değerlendirilmesinde, gümrük tarifelerine ilişkin belirsizliğin önemli bir faktör olduğunu belirtti.

ABD'nin Şubat ayından bu yana Section 232 kapsamında bakır ürünlerine yüzde 15 gümrük vergisi uygulaması, 1,2 milyon ton bakırın ABD pazarına yönelmesine neden oldu. Bunun küresel piyasalarda kullanılabilir bakır miktarını azalttığı ifade edildi.

Bu durumun fiyatların nihai seyrine ilişkin kesin tahmin yapmayı zorlaştırdığı, zira fiyatların ABD yönetiminin alması beklenen resmi kararlara bağlı olduğu belirtildi. Bununla birlikte mevcut koşulların bakır fiyatlarının yüksek seviyelerini korumasını desteklediği kaydedildi.

Bakır fiyatlarının rekor seviyelere yükselmesinde etkili olan diğer faktörler ise şöyle sıralandı:

Yapısal ve uzun vadeli talep: Elektrifikasyon, yapay zeka uygulamaları, dijitalleşme ve yenilenebilir enerji altyapısının geliştirilmesi bakır tüketimini güçlü şekilde artırıyor. Bu eğilimin, on yılın sonuna kadar ciddi bir arz açığına yol açabileceği değerlendiriliyor.

Madencilik şirketlerinin karşılaştığı zorluklar: Mevcut projelerin gerilemesi, bir ton cevherden elde edilen bakır miktarının düşmesi ve iklim koşullarının zorlaşması nedeniyle madencilik şirketlerinin 2030'a kadar artan talebi karşılamakta zorlandığı belirtiliyor.

Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili'deki kuraklık ile Endonezya ve Kongo'daki seller de üretim üzerinde baskı oluşturuyor.

Enerji fiyatları ve Çin'in etkisi: Petrol fiyatlarındaki yükseliş üretim maliyetlerini ve para politikası kararlarını etkilerken, dünyanın en büyük bakır tüketicisi Çin'deki imalat sektörünün yavaşlaması talep tarafındaki en büyük endişe kaynağı olarak öne çıkıyor.

Bir elektrikli otomobilde yaklaşık 80 ila 100 kilogram bakır kullanıldığı belirtiliyor.

Bakır fiyatlarının seyri

Al Jazeera'nın ekonomi bülteninde yer alan bilgilere göre bakır fiyatları, ABD'nin gümrük tarifeleri savaşının tırmanması, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve Hürmüz Boğazı üzerinden deniz taşımacılığı ile enerji arzında yaşanan aksaklıkların etkisiyle son aylarda dalgalı ve hassas bir seyir izledi.

Mart ayının başı: Küresel enflasyona ilişkin endişeler ve merkez bankalarının yüksek faiz oranlarını koruyacağı beklentileri nedeniyle bakır kontratlarında sert düşüş yaşandı. Enerji şokunun etkilerine ilişkin endişelerle metalin fiyatı ton başına yaklaşık 12 bin dolara geriledi.

Haziran: ABD ile İran arasında ateşkes ilan edilmesinin ardından bakır yeniden yükselişe geçti ve ton başına 13 bin 400 dolar seviyesine yaklaştı.
Ağustos ve eylül: Piyasalarda tarihi bir yükseliş dalgası yaşandı. Londra Metal Borsası'ndaki 3 aylık bakır vadeli kontratları ton başına yaklaşık 14 bin 500 dolarla yeni rekor seviyelere ulaştı. Yükseliş ivmesinin eylül ayında da sürdüğü belirtildi.

Bakır fiyatlarının seyri

El Cezire'nin ekonomi bülteninde yer alan bilgilere göre bakır fiyatları, ABD'nin gümrük tarifeleri savaşının tırmanması, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve Hürmüz Boğazı üzerinden deniz taşımacılığı ile enerji arzında yaşanan aksaklıkların etkisiyle son aylarda dalgalı ve hassas bir seyir izledi.

Mart ayının başı: Küresel enflasyona ilişkin endişeler ve merkez bankalarının yüksek faiz oranlarını koruyacağı beklentileri nedeniyle bakır kontratlarında sert düşüş yaşandı. Enerji şokunun etkilerine ilişkin endişelerle metalin fiyatı ton başına yaklaşık 12 bin dolara geriledi.
Haziran: ABD ile İran arasında ateşkes ilan edilmesinin ardından bakır yeniden yükselişe geçti ve ton başına 13 bin 400 dolar seviyesine yaklaştı.

Ağustos ve eylül: Piyasalarda tarihi bir yükseliş dalgası yaşandı. Londra Metal Borsası'ndaki 3 aylık bakır vadeli kontratları ton başına yaklaşık 14 bin 500 dolarla yeni rekor seviyelere ulaştı. Yükseliş ivmesinin eylül ayında da sürdüğü belirtildi.