Petrol fiyatları barış umuduyla 5 dolar birden geriledi ama... "Aylar hatta yıllar alacak"
- Küresel petrol piyasaları, ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik olası anlaşma beklentisiyle sert satış baskısı altında kaldı. Ham petrol fiyatları bir günde varil başına 5 dolardan fazla gerileyerek son dönemin en sert düşüşlerinden birini yaşadı.
Küresel petrol piyasaları, ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik olası anlaşma beklentisiyle sert satış baskısı altında kaldı. Ham petrol fiyatları bir günde varil başına 5 dolardan fazla gerileyerek son dönemin en sert düşüşlerinden birini yaşadı.
Brent ve WTI’da yüzde 5’i aşan kayıp
Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı cuma günkü kapanışa göre yüzde 5,63 düşüşle 97,91 dolar seviyesine geriledi. ABD tipi Batı Teksas ham petrolü (WTI) ise 5,53 dolarlık kayıpla yüzde 5,71 değer yitirerek 91,08 dolara indi.
Piyasalarda satış baskısının temel nedeni, Washington ile Tahran arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayabilecek bir anlaşmanın ana hatlarının şekillenmeye başlaması oldu.
Hürmüz açılırsa bile kriz hemen bitmeyecek
Ancak enerji piyasalarındaki bozulmanın kısa vadede tamamen ortadan kalkmasının zor olduğu değerlendiriliyor. Axios’un aktardığı bilgilere göre, taraflar arasında anlaşma sağlansa bile Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle açılması günler sürebilir. Piyasalarda oluşan arz ve lojistik sorunlarının ise aylar boyunca etkisini koruyabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, savaşın yalnızca petrol fiyatlarını değil, küresel taşımacılık ve enerji tedarik zincirlerini de ciddi biçimde sarstığına dikkat çekiyor.
Günlük 14 milyon varillik akış durdu
Uluslararası Enerji Ajansı’nın verilerine göre mayıs ortası itibarıyla çatışmalar nedeniyle günlük yaklaşık 14 milyon varillik petrol akışı sekteye uğradı.
Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri, Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakan alternatif boru hatlarının kullanımını artırsa da bu güzergâhların normal şartlarda boğazdan geçen hacmi karşılamaya yetmediği ifade ediliyor.
Küresel enerji ticareti için kritik nokta
Hürmüz Boğazı, dünya deniz yoluyla taşınan petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birine ev sahipliği yaparken, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin de yaklaşık beşte biri bu dar geçitten gerçekleştiriliyor.
Öte yandan bazı Körfez ülkelerinde depolama kapasitesinin dolması nedeniyle üretimin azaltılması, küresel arzın eski seviyelerine dönmesini daha da zorlaştırıyor.
Benzin fiyatları yüksek kalmaya devam edebilir
GasBuddy Petrol Analizi Başkanı Patrick De Haan, petrol fiyatlarındaki geri çekilmeye rağmen tüketicilerin kısa vadede rahat nefes alamayabileceğini söyledi.
De Haan, anlaşmanın resmiyet kazanıp tanker trafiğinin yeniden normale dönmesine kadar ABD genelinde ortalama benzin fiyatlarının galon başına 4 doların oldukça üzerinde kalmasının muhtemel olduğunu ifade etti.
“Normalleşme aylar, hatta yıllar alabilir”
Araştırma kuruluşu ClearView Energy Partners ise enerji piyasalarındaki toparlanmanın sanıldığından çok daha uzun sürebileceği uyarısında bulundu.
Şirkete göre Hürmüz Boğazı’nın mayınlardan temizlenmesi, bölgede mahsur kalan tankerlerin tahliyesi ve üretimin yeniden başlaması haftalar hatta aylar alabilir. Hasar gören enerji tesislerinin onarılması, savaş öncesi üretim seviyelerine dönülmesi ve eriyen stokların yeniden oluşturulması sürecinin ise birkaç çeyrekten yıllara kadar uzayabileceği belirtiliyor.