Petrolde 4 koldan arz endişesi baskısı: Fiyatlar tırmandıkça tırmanıyor
Küresel petrol arzına ilişkin belirsizliklerin artması, fiyatları yeniden yukarı taşıdı. Brent petrol salı günü (bugün) yüzde 1,5 yükselerek varil başına 107 doların üzerine çıkarken, ABD Batı Teksas tipi ham petrolü yüzde 1,24 artışla 102,65 dolara ulaştı.
Hafta hareketli başladı
Brent petrol, küresel arz endişelerinin güçlenmesiyle haftaya dalgalı başlayan piyasada salı günü yeniden yükseldi.
Brent’in varil fiyatı önceki güne göre yüzde 1,5 artarak 107 doların üzerine çıktı. ABD Batı Teksas tipi ham petrolü (WTI) vadeli işlemleri de önceki seansta kaydettiği yüzde 1,3’lük yükselişin ardından 1,29 dolar veya yüzde 1,24 artışla 102,65 dolara çıktı.
Sevkiyatlar durdu
Petrol piyasasında arz görünümüne ilişkin en önemli başlıklardan biri Suudi Arabistan’daki Doğu-Batı petrol boru hattı oldu. Hürmüz Boğazı’na alternatif bir güzergah sağlayan hat, insansız hava aracı saldırılarının ardından kapalı kalmaya devam ediyor. Operasyonların ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin ise henüz net bir işaret bulunmuyor.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer Reuters'a verdiği demeçte, petrol piyasasındaki yatırımcıların yeni saldırıları ve altyapı hasarlarını artan arz riski olarak değerlendirdiğini belirtti. Waterer, piyasanın Doğu-Batı boru hattı veya Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışlarının normale dönebileceğine ilişkin gelişmelere karşı son derece hassas olduğunu söyledi.
Suudi Arabistan için kritik eşik
Suudi alıcılar ve tüccarlara göre Suudi Arabistan, Doğu-Batı petrol boru hattındaki faaliyetleri yeniden başlatmaması halinde birkaç gün içinde ihraç edilebilir petrol stoklarını tüketmeye başlayabilir.
Bu durumun küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4'ünün piyasadan çekilmesi anlamına gelebileceği belirtiliyor.
Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı olan Suudi Arabistan, Doğu-Batı boru hattı üzerinden günlük yaklaşık 4 milyon varil petrolü Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na yönlendiriyor. Bu miktar, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne karşılık geliyor.
Waterer, yatırımcıların şu aşamada en fazla hattaki kesintinin ne kadar süreceğine odaklandığını belirtti. Uzun süreli bir aksamanın arz kaybını artırabileceğini ifade eden Waterer, bunun petrol fiyatlarını daha yüksek seviyelere taşıyabileceğini söyledi.
Hürmüz’de trafik yok denecek kadar az
Petrol piyasasında bir diğer önemli gelişme Hürmüz Boğazı'ndaki trafik oldu.
İran ile Körfez Arap ülkeleri arasında Hürmüz’deki durumu ele almak üzere yapılması planlanan diplomatik toplantı ertelendi. İran ayrıca, Hürmüz’de kısıtlı bir bölgeye girmeye çalışan bir süper tankerin mayınlara çarparak patladığını öne sürdü ve talepleri karşılanana kadar ABD ile görüşmeyeceğini açıkladı.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen emtia gemisi trafiği hafta sonu günlük 10 seferin altına geriledi. Söz konusu güzergah, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail-İran savaşı öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı rota olarak öne çıkıyordu.
Rusya-Ukrayna hattında enerji gündemi
Petrol piyasasının yanı sıra Doğu Avrupa’da enerji altyapısına yönelik saldırılar da gündemdeki yerini korudu.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın da aynı adımı atması halinde Ukrayna’nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurmaya hazır olduğunu söyledi. Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın Moskova ve Kiev’in birbirlerinin enerji altyapılarına yönelik saldırıları askıya alma konusunda zaten anlaşmaya vardığı yönündeki açıklamasıyla farklılık gösterdi.
Zelenskiy, pazartesi günü yaptığı açıklamada ise Kiev’in ABD’nin enerji tesislerine yönelik ateşkes önerisini desteklemeye hazır olduğunu, ancak bunun için Washington’ın Moskova’nın Ukrayna’ya karşı savaşı gerçekten sona erdirmeye hazır olduğundan emin olması gerektiğini belirtti.