ABD'nin tarife tehdidi petrol ticaretini değiştirdi: Hindistan Rusya'dan uzaklaşıyor
- ABD'nin Rus petrolünün büyük alıcılarına yüzde 100'e kadar ek tarife uygulamasının önünü açan yasası, Hindistan'ın petrol alımlarını etkilemeye başladı. Rafineriler kasım teslimatları için Rus petrolüne alternatif kargoları daha ciddi biçimde araştırıyor.
ABD'nin Rus enerji gelirlerini hedef alan yeni yaptırım yasası, henüz büyük alıcılara doğrudan tarife uygulanmaya başlanmamış olsa da petrol piyasasında etkisini göstermeye başladı. Hindistan'ın büyük rafinerileri, kasım teslimatları için Rus petrolüne alternatif tedarik seçeneklerini daha ciddi biçimde değerlendirmeye başladı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleHindistan'ın kasım teslimatlarına ilişkin Rus petrolü görüşmeleri normal koşullarda eylül ayının son haftasında hızlanıyor. Bu yıl ise alım takvimi, Washington'ın yeni yaptırım düzenlemesinin yarattığı belirsizlikle aynı döneme denk geldi.
Kasım alımları kritik hale geldi
18 Eylül'de imzalanan yasa, Rusya kaynaklı ham petrol veya doğal gazın son 12 aydaki en büyük beş alıcısı arasında yer alan ve yasanın yürürlüğe girmesinden 30 gün sonra Rusya'dan yeni alımlara devam eden ülkelere yönelik ABD ithalatında yüzde 100'e kadar ek tarife uygulanmasının önünü açıyor.
Bu nedenle Hindistanlı rafinerilerin kasım siparişlerinde yalnızca petrolün fiyatını değil, olası ek tarifelerin yaratabileceği ticaret maliyetini de hesaba katması bekleniyor.
Rus petrolünün payı geriliyor
Hindistan'ın Rusya'dan ham petrol alımı ağustosta bir önceki aya göre yüzde 16,5 azalarak günlük yaklaşık 2,1 milyon varile geriledi.
Rusya buna rağmen Hindistan'ın en büyük petrol tedarikçisi olmayı sürdürdü. Eylül ayına ilişkin ilk tahminler ise Rus petrolü ithalatının günlük yaklaşık 1,9 milyon varile gerileyebileceğine işaret ediyor.
Ancak bu düşüşün tamamını ABD'nin yeni yaptırım yasasına bağlamak mümkün değil. Rusya'daki arz sıkışıklığı, Çin'den gelen talep, rafineri bakımları ve Orta Doğu'daki arz koşulları da önceki düşüşte etkili oldu.
Yeni dönemde ise tarife riski, Hindistanlı rafinerilerin tedarik kararlarında daha fazla ağırlık kazanmaya başladı.
Alternatif petrol daha pahalı
Hindistan'ın Rus petrolünden hızlı şekilde uzaklaşması kolay görünmüyor. Ülke, son yıllarda Rusya'dan yüksek miktarlarda petrol alarak hem tedarik kaynaklarını çeşitlendirdi hem de Orta Doğu'daki olası arz kesintilerine karşı alternatif oluşturdu.
Geçen haftanın sonunda Hindistan'a teslim Rus Ural petrolünün varil fiyatı yaklaşık 133 dolar seviyesindeydi. Oman ve Murban gibi Orta Doğu petrol türlerinin ise birkaç dolar daha yüksek fiyatlandığı belirtiliyor.
Üstelik Hindistan'ın ham petrol ihtiyacının azalması beklenmiyor. Yeni Rajasthan rafinerisi ve mevcut tesislerdeki kapasite artışlarıyla ülkenin toplam petrol alımının günlük 5,4 milyon varile ulaşması bekleniyor.
Bu durum Hindistan'ın bir yandan daha fazla petrole ihtiyaç duyarken diğer yandan en büyük tedarikçilerinden birine yönelik ticaret riskinin arttığını gösteriyor.
Orta Doğu'nun payı yeniden artıyor
Rus petrolündeki gerilemeyle birlikte Hindistan'ın tedarik haritasında Orta Doğu üreticilerinin payı yeniden yükselmeye başladı.
Ağustosta Irak'tan yapılan petrol alımı yaklaşık yüzde 25 artarken, Suudi Arabistan'dan gelen petrol hacminde de yükseliş görüldü. Birleşik Arap Emirlikleri ise Hürmüz Boğazı dışında bulunan Füceyre ve Sohar gibi terminaller üzerinden satış imkanlarını artırmaya çalışıyor.
Hindistanlı rafinerilerin kasım ayı için alternatif kargolar araması, bu üreticiler arasındaki rekabeti daha da artırabilir. Ancak Orta Doğu petrolünün Rusya'dan gelen hacmin tamamını kısa sürede ikame etmesi, hem fiyat hem de mevcut arz kapasitesi nedeniyle kolay görünmüyor.
Türkiye de süreci yakından izliyor
Hindistan'daki gelişmeler, Türkiye açısından da yakından takip ediliyor. Türkiye yasada doğrudan hedef ülke olarak yer almasa da Rus enerji ithalatındaki büyüklüğü nedeniyle Washington'ın uygulama çerçevesi Ankara açısından önem taşıyor.
Hindistan gibi büyük bir alıcının Rus petrolü alımını azaltması, küresel petrol ticaretinde yeni bir akış yaratabilir. Orta Doğu, Afrika ve Amerika kaynaklı alternatif petrol varilleri için rekabetin artması, fiyat farkları ve navlun maliyetleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.
Diğer taraftan Rusya, Hindistan'da kaybettiği pazar payını başka ülkelere yönlendirmek için daha cazip fiyatlar sunabilir. Ancak yeni ABD yasası, Rus petrolü satın alan büyük ülkeler açısından enerji maliyetinin yanı sıra ABD'ye yapılan ihracatın yaratabileceği ek maliyeti de karar sürecine dahil ediyor.
Gözler Washington'ın kararında
Şu aşamada Hindistan veya Türkiye'ye yeni yasa kapsamında kesinleşmiş yüzde 100'lük bir tarife uygulanmış değil.
Piyasaların odaklandığı temel konu, Washington'ın 30 günlük sürecin ardından söz konusu yetkisini hangi ülkelere karşı ve hangi oranlarda kullanacağı olacak.
Hindistanlı rafinerilerin şimdiden alternatif petrol arayışını artırması ise ABD'nin tarife tehdidinin henüz uygulanmadan dahi küresel petrol ticaretindeki satın alma kararlarını etkileyebildiğini gösteriyor.