Akaryakıt fiyatları uçuyor: Rekorların ardından nakliye devleri zor durumda
- ABD'de dizel fiyatlarının hızla yükselmesi nakliye sektöründe kâr marjlarını sıkıştırdı. Toptan dizel fiyatlarının perakendeden çok daha hızlı artması, taşıyıcıların yükselen maliyetleri müşterilere yansıtmasını zorlaştırırken J.B. Hunt'tan kâr uyarısı geldi.
ABD'de dizel fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, taşımacılık sektöründe maliyet baskısını artırdı. Büyük nakliye şirketlerinden küçük filolara kadar sektörün farklı kesimlerinde kâr marjları daralırken, yükselen yakıt maliyetlerinin müşterilere aktarılması zorlaşıyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleSektörün önde gelen şirketlerinden J.B. Hunt, artan yakıt ve sürücü maliyetlerinin üçüncü çeyrek sonuçlarını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Şirket, üçüncü çeyrek kazançlarının yüzde 5 ila yüzde 10 arasında düşebileceğini açıkladı. Beklenmedik uyarı sonrasında yatırımcıların satışları hızlandı.
Dizel fiyatlarında makas hızla kapandı
ABD'de perakende ve toptan dizel fiyatları arasındaki fark son dönemde önemli ölçüde daraldı.
5 Temmuz-17 Eylül arasında perakende dizel fiyatları yaklaşık yüzde 31 yükseldi. Toptan dizel fiyatlarındaki artış ise bunun iki katından daha hızlı gerçekleşti.
Bunun sonucunda perakende ve toptan dizel fiyatları arasındaki fark yaklaşık yüzde 48 daraldı.
Bu gelişme, özellikle yakıtı toptan fiyatlardan satın alan büyük nakliye şirketleri açısından maliyet baskısını artırdı.
Maliyet müşteriye aynı hızda yansıtılamıyor
Büyük nakliye şirketleri yakıtı ağırlıklı olarak toptan fiyatlardan satın alırken, müşterilerden aldıkları yakıt ek ücretleri genellikle perakende fiyatlara göre hesaplanıyor.
Toptan dizelin daha hızlı pahalanması, şirketlerin artan maliyetleri müşterilere aynı hızda yansıtamamasına neden oluyor.
Bu durum, fiyatların önemli bölümünü uzun vadeli sözleşmelerle belirleyen J.B. Hunt açısından daha büyük bir sorun yaratıyor.
Sözleşmelerin önemli bölümünün mevcut maliyet artışlarından önce yapılmış olması, şirketin yükselen yakıt giderlerini kısa sürede fiyatlarına yansıtmasını zorlaştırıyor.
Taşımacıların önceki avantajı da ortadan kalktı
Nisan-temmuz döneminde perakende ve toptan dizel fiyatları arasındaki fark, taşıyıcıların lehine bir avantaj oluşturuyordu.
Ancak son aylarda makasın hızla daralmasıyla bu avantaj büyük ölçüde ortadan kalktı.
Böylece J.B. Hunt'ın üçüncü çeyrekte karşı karşıya kaldığı maliyet baskısı daha da arttı.
Küçük filoların maliyet baskısı farklı
Küçük taşımacılık şirketlerinde ise maliyet baskısı farklı bir kanaldan ortaya çıkıyor.
Büyük şirketlerin satın alma gücüne sahip olmayan küçük filolar, yakıtı daha çok perakende fiyatlardan almak zorunda kalıyor.
Perakende dizel fiyatları son üç ayda yaklaşık yüzde 24 artarken, spot navlun fiyatlarının yaklaşık yüzde 6 gerilemesi, küçük taşımacıların artan yakıt maliyetlerini müşterilerine aktarmasını zorlaştırdı.
Bu tablo şirketlerin mutlaka zarar ettiği anlamına gelmese de kâr marjlarının daraldığına işaret ediyor.
Küçük filoların bugün yaşadığı maliyet baskısını ilerleyen dönemde telafi edip edemeyeceği ise büyük ölçüde navlun piyasasındaki arz-talep dengesine bağlı olacak.
Yakıt baskısı sektörün iki ucunu da vuruyor
Dizel fiyatlarındaki hızlı değişim, nakliye sektörünün büyük ve küçük oyuncularını farklı kanallardan etkiliyor.
Büyük taşıyıcılar, toptan yakıt maliyetlerindeki artışın uzun vadeli sözleşmelere ve yakıt ek ücretlerine gecikmeli yansımasıyla karşı karşıya kalıyor.
Küçük filolar ise pompa fiyatlarındaki yükselişi spot navlun ücretlerine aktarmakta zorlanıyor.
J.B. Hunt'ın üçüncü çeyrek uyarısı, akaryakıt fiyatlarındaki sert hareketlerin nakliye şirketlerinin bilançolarına ne kadar hızlı yansıyabileceğini gösteren son örnek oldu.