Avrupa'da 13 yılın en kötü verisi: Doğalgaz krizi kapıda
- Avrupa Birliği, kış sezonuna son 13 yılın en düşük stok seviyeleriyle giriyor. AB genelinde gaz depolarının doluluk oranı yüzde 74,6’ya ulaşırken, enerji piyasalarında kış öncesi arz görünümü yeniden gündeme geldi.
- Goldman Sachs, Avrupa'nın referans doğal gaz fiyatı TTF için 2027 yılının ilk çeyreğine ilişkin tahminini megavatsaat başına 44 eurodan 74 euroya, 2027 yılı ortalama fiyat tahminini ise 32 eurodan 51 euroya çıkardı.
Küresel doğalgaz arz güvenliğine yönelik riskler devam ederken Avrupa Birliği (AB), kış dönemine 2013'ten beri görülen en düşük doğal gaz stok seviyeleriyle giriyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleUluslararası Enerji Ajansının (IEA) bugün yayımlanan Küresel Gaz Arz Güvenliği Değerlendirmesi'nde, son 10 yıldaki yapısal değişimlerin küresel gaz piyasalarını nasıl yeniden şekillendirdiği ve bazı bölgelerdeki ithalatçı ülkelerin Ortadoğu'daki savaş sonrası ortaya çıkan arz şokunu atlatmasına nasıl yardımcı olduğu incelendi.
Buna göre, bu raporun ilk kez yayımlandığı 2016'dan beri küresel gaz piyasası daha esnek, likit ve birbirine entegre hale gelerek önemli bir dönüşüm geçirirken, aynı zamanda daha karmaşık bir yapıya büründü.
Spot piyasa işlemlerinin yaygınlaşması ve teslimat noktasının değiştirilebildiği sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sözleşmelerinin payının artması, bölgesel piyasalar arasındaki entegrasyonu güçlendirdi ve arz kesintilerine karşı dayanıklılığı artırdı.
Buna rağmen Hürmüz Boğazı üzerinden LNG akışının fiilen durması, Asya ve Avrupa'daki doğal gaz fiyatlarını 2022-2023 dönemindeki gaz arz krizinden bu yana en yüksek seviyelerine çıkardı. Hürmüz Boğazı üzerinden LNG akışındaki kesinti, mart-ekim döneminde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden yapılan LNG yüklemelerinin 60 milyar metreküpten fazla azalmasına neden oldu.
Küresel LNG arzında düşüş bekleniyor
Toplam küresel LNG arzının bu yıl yaklaşık yüzde 3 (20 milyar metreküp) azalacağı öngörülüyor.
Küresel doğalgaz talebinin ise yüzde 1,5 (65 milyar metreküp) düşmesi bekleniyor. Bu düşüşte, Ortadoğu'da talebin karşılanamaması nedeniyle yaşanan daralma, Avrupa'da sanayi kaynaklı gaz tüketiminin azalması ve Asya'daki birçok ülkede elektrik üretiminde doğal gazdan kömüre geçişin etkili olacağı tahmin ediliyor.
Küresel doğalgaz arz güvenliğine yönelik riskler devam ederken AB'de gaz depolama tesisleri 2026-2027 kış dönemine 2013'ten beri kaydedilen en düşük stok seviyeleriyle giriyor. AB'de gaz depolarındaki doluluk oranı halihazırda yüzde 74,6 seviyesinde bulunuyor.
Bu durumun, bölgenin mevsimsel talebinin zirve yaptığı dönemlerde ihtiyacını karşılamak için küresel LNG arzına bağımlılığını daha da artıracağı öngörülüyor. Kış döneminin beklenenden daha soğuk geçmesi, teknik arızalar yaşanması veya başka arz kesintilerinin meydana gelmesi halinde Avrupa, bu gelişmelere karşı özellikle kırılgan bir konumda kalabilir.
IEA'nın simülasyonları, hava koşullarının mevsim normallerinden daha soğuk seyretmesi ve Hürmüz Boğazı üzerinden LNG akışındaki kesintinin devam etmesi durumunda AB'deki doğalgaz depolarında bulunan gaz miktarının Mart 2027 sonuna kadar kullanılabilir depolama kapasitesinin yüzde 10'unun altına düşebileceğine işaret ediyor.
Depolardaki doluluk oranı, kullanılabilir kapasitenin yüzde 30'unun altına indiğinde, depolardan gaz çekiş hızı genellikle düşme eğilimi gösteriyor.
Avrupa'nın gaz depoları alarm veriyor
Avrupa'daki düşük doğalgaz stokları, Asya ve Güney Amerika'daki LNG ithalatçısı ülkelerin sınırlı depolama imkanlarıyla birleştiğinde, gelecek aylarda sayısı kısıtlı olan esnek LNG kargoları için rekabeti yoğunlaştırabilir ve özellikle talebin yüksek olduğu dönemlerde spot fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.
Depolama seviyelerinin düşük olması, 2027 yazı boyunca depolara yeniden gaz enjeksiyonu yapılması ihtiyacını önemli ölçüde artırma ve piyasadaki arz sıkışıklığının takip eden yıla sarkmasına yol açma riskini de beraberinde getiriyor.
Goldman Sachs, Avrupa doğalgaz fiyat tahminlerini yükseltti
Goldman Sachs, Ortadoğu'dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) arzında devam eden kesintiler ve kış sıcaklıklarına ilişkin belirsizlikler nedeniyle Avrupa doğalgaz fiyatlarına yönelik 2027 yılı tahminlerini önemli ölçüde artırdı.
Banka, Avrupa'nın referans doğalgaz fiyatı TTF için 2027 yılının ilk çeyreğine ilişkin tahminini megavatsaat başına 44 eurodan 74 euroya yükseltti. Goldman Sachs, 2027 yılı ortalama fiyat tahminini ise 32 eurodan 51 euroya çıkardı.
Goldman Sachs, piyasaların Ortadoğu'dan LNG arzının kalıcı olarak düşük seyretmesi ve kış sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında kalması senaryosuna yüzde 47 olasılık verdiğini hesapladı.
Ekim ayında LNG sevkiyatlarının beklentilerden iyi gerçekleşmesine rağmen Basra Körfezi'nden yapılan LNG ihracatının savaş öncesi seviyelerin yalnızca yüzde 33'üne ulaşabildiği belirtildi. Hürmüz Boğazı'ndan LNG geçişlerindeki toparlanmanın petrol sevkiyatlarına kıyasla oldukça sınırlı kaldığı kaydedildi.
Banka, Kuzeybatı Avrupa'da kış sıcaklıklarının mevsim normallerinden sapmasının, bölgenin doğalgaz talebinde depolama kapasitesinin yüzde 12'sine eşdeğer değişime yol açabileceği uyarısında bulundu.
Deniz güvenliği olaylarına ilişkin verilere göre, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sularda ticari gemilere yönelik saldırıların sayısı ekim ayında en yüksek seviyesine ulaştı.
