Dünyanın en büyük petrol rafinerisine kritik ziyaret! ABD'nin gözü neden bu ülkede?

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hindistan’a gerçekleştirdiği iki günlük ziyaret kapsamında dünyanın tek bir noktadaki en büyük petrol rafinaj kompleksi olarak bilinen Reliance Industries’e ait Jamnagar tesisini ziyaret edecek.

Al Jazeera’nın çeşitli kaynaklardan derlediği habere göre, İran savaşı nedeniyle yükselen enerji fiyatları ve ABD’de kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde yakıt maliyetleri, petrol ticaretini Washington ile Yeni Delhi arasındaki görüşmelerin önemli başlıklarından biri haline getirdi.

Dünyanın en büyük rafinaj kompleksi

Hindistan’ın batısındaki Gujarat eyaletinde bulunan Jamnagar kompleksi, günlük 1,4 milyon varil petrol işleme kapasitesine sahip. Şirket verilerine göre bu kapasite, küresel rafinaj kapasitesinin yaklaşık yüzde 1,5’ine karşılık geliyor.

1999 ve 2008’de faaliyete geçen iki rafineriden oluşan tesis+in, ağır ve yüksek kükürtlü ham petrol dahil farklı türdeki petrolü işleyebildiği aktarıldı. Reliance, kompleksin bugüne kadar 216’dan fazla ham petrol türünü işlediğini belirtti.

Reuters’ın aktardığı verilere göre şirket, 2025’in ilk yarısında 21,66 milyon ton rafine petrol ürünü ihraç etti. Bunun 9,81 milyon tonunu motorin, 6,14 milyon tonunu benzin ve 2,06 milyon tonunu jet yakıtı oluşturdu. Şirketin ihracatının yüzde 28’i Avrupa’ya yöneldi.

Venezuela petrolü yeniden gündemde

Washington'ın, Reliance’ın ağır ham petrol işleme kapasitesinden yararlanarak Hindistan’ın Venezuela petrolü alımlarını artırmasını istediği aktarıldı.

Enerji piyasaları analiz şirketi Kpler’in tahminlerine göre Reliance’ın ekim ayında günlük 350 bin ila 370 bin varil Venezuela petrolü alması bekleniyor.

Rubio’nun şirketle yapacağı görüşmelerde Venezuela petrolünün işlenmesinin artırılmasının da ele alınmasının beklendiği belirtildi. Bu girişimin, ABD’nin küresel petrol akışlarını yeniden yönlendirme politikasının bir parçası olarak değerlendirildiği aktarıldı.

Rus petrolüne bağımlılık azalıyor

Reliance, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından Rus petrolünün önemli alıcılarından biri haline geldi. Hindistan da Çin’in ardından Rus ham petrolünün en büyük ithalatçılarından biri oldu.

Habere göre Rus petrolünün Reliance’ın tedarikindeki payı, savaş öncesindeki yüzde 3 seviyesinden 2025’te yüzde 50’ye yükseldi. Bu oran, 2026’nın üçüncü çeyreğinde yaklaşık üçte bire geriledi.

ABD, Rus petrolü alımları nedeniyle Hindistan’a yönelik ticari baskıyı artırmıştı.

Washington, Ağustos 2025’te bu alımlarla bağlantılı olarak Hindistan ürünlerine yüzde 25 ek gümrük vergisi uygulamıştı. Hindistan’ın ABD’ye ihracatına yüzde 100’e varan ek vergiler getirilmesi de gündeme gelmiş, ancak Başkan Donald Trump söz konusu planlanan tedbirleri askıya almıştı.

Buna rağmen Hindistan, Rusya’dan günlük milyonlarca varil petrol almaya devam ediyor. Washington’ın tedarik kaynaklarının hızla değiştirilmesinin zorluğunu kabul ettiği belirtiliyor.

Reliance’ın Rus ham petrolünü işleyerek Avrupa’ya ürün ihraç etmesi de yaptırımların etkinliği konusunda tartışmalara yol açıyor. Bu durum, Rus petrolünün üçüncü ülkelerde işlenmesi yoluyla küresel pazarlara ulaşması meselesini yeniden gündeme getiriyor.

Reliance’ın ABD’deki yatırımları

Şirketin Washington ile ilişkilerinin yalnızca petrol ticaretiyle sınırlı olmadığı aktarıldı.

Habere göre Reliance, ABD’nin Teksas eyaletindeki Brownsville Limanı’nda kurulması planlanan yeni bir rafineri projesini de destekliyor.

Maliyeti 3 milyar ila 4 milyar dolar arasında öngörülen tesisin yılda yaklaşık 60 milyon varil petrol işlemesi ve 2029 civarında faaliyete geçmesi hedefleniyor.

Reliance, rafinerinin üretiminin önemli bir bölümünü satın almak üzere 20 yıllık bir anlaşma imzaladı.

Şirket ayrıca Kasım 2024’te ABD merkezli bir helyum arama şirketinin yüzde 21 hissesini 12 milyon dolara satın aldı.

Bu yatırımların, Trump yönetiminin yabancı sermayeyi ABD’ye çekme hedefi ve Washington ile Yeni Delhi arasındaki ticaret görüşmeleri açısından da önem taşıdığı aktarıldı.