IEA Başkanı Birol: Tarihin en büyük enerji güvenliği tehdidiyle karşı karşıyayız
- Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, günlük 13 milyon varillik arz kaybına dikkat çekerek Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmanın küresel ekonomi ve enerji piyasaları üzerinde ciddi riskler yarattığını söyledi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, küresel enerji piyasalarının “tarihin en büyük enerji güvenliği tehdidiyle” karşı karşıya olduğunu belirtti.
CNBC'ye konuşan Birol, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması nedeniyle günlük 13 milyon varil petrol arzının kaybedildiğini ve emtialarda ciddi aksaklıklar yaşandığını ifade etti.
Küresel petrol arzının önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün taşındığı kritik bir geçiş noktasıydı. Ancak mevcut durumda hem İran hem de ABD’nin uyguladığı kısıtlamalar nedeniyle boğazda “çifte abluka” oluştuğu belirtiliyor.
IEA, bu durumun küresel büyümeyi olumsuz etkileyeceği, enflasyonu artıracağı ve enerji kısıtlamalarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Avrupa’da jet yakıtı krizi riski
Birol, Avrupa’nın jet yakıtı tedarikinde ciddi risklerle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Avrupa’nın jet yakıtının yaklaşık yüzde 75’ini Ortadoğu’daki rafinerilerden sağladığını belirten Birol, bu akışın neredeyse sıfıra indiğini söyledi.
Avrupa’nın alternatif olarak ABD ve Nijerya’dan tedarik arayışında olduğunu ifade eden Birol, yeterli arz sağlanamaması halinde kıtlık yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Bu çerçevede, Avrupa’da hava trafiğinin azaltılmasına yönelik önlemlerin dahi gündeme gelebileceğini dile getirdi.
Yenilenebilir ve nükleer enerji öne çıkabilir
Birol, mevcut krizin enerji dönüşümünü hızlandırabileceğini belirterek nükleer enerji, güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir kaynakların güçlü büyüme göstereceğini ifade etti. Elektrikli araçların da bu süreçten olumlu etkilenmesinin beklendiğini söyledi.
Öte yandan bazı ülkelerde, özellikle Asya’da kömür kullanımında yeniden artış görülebileceğine dikkat çekti.
Stratejik rezervler devrede
IEA’nın 32 üyesi, arz şokunun etkisini sınırlamak amacıyla mart ayında 400 milyon varillik petrolün acil stoklardan piyasaya sunulması konusunda anlaşmaya vardı.
Ancak Birol, bu adımın kalıcı çözüm olmadığını belirterek, “Bu sadece acıyı azaltır, çözüm değildir. Kalıcı çözüm Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasıdır” değerlendirmesinde bulundu.