IEA'dan kritik uyarı: Enerji piyasalarında benzeri görülmemiş şok
- Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu'daki savaşın küresel enerji piyasalarında benzeri görülmemiş bir şoka yol açtığını açıkladı. IEA Başkanı Fatih Birol, krizin etkilerinin giderek derinleşeceğini belirterek enerji dünyasında eski düzene dönüşün zor olduğu uyarısında bulundu.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), yıllık Dünya Enerji Görünümü (WEO) raporunda, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel enerji arzında tarihin en büyük şokuna yol açtığını belirtti.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleRapora göre, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler ülkeleri enerji güvenliği politikalarını yeniden değerlendirmeye yöneltirken, krizin süresi küresel enerji sistemindeki değişimin boyutunu belirleyecek.
Hürmüz Boğazı'na bağımlılık azalabilir
IEA'nın uzun süreli tedarik kesintisini esas alan senaryosuna göre, alternatif boru hatları ve yeni arz kaynaklarına yapılacak yatırımlarla Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrole duyulan ihtiyaç önemli ölçüde azalabilir.
Kriz öncesinde günlük 20 milyon varil seviyesinde bulunan bu ihtiyaç, 2030'da 8,5 milyon varile, 2035'te ise 2 milyon varilin altına gerileyebilir.
Ancak bu senaryoda bile Orta Doğu, dünyanın en büyük petrol ihracat bölgesi olmayı sürdürecek.
Yenilenebilir ve nükleer enerji öne çıkıyor
Enerji güvenliği kaygıları, ülkelerin yerli kaynaklara ve alternatif teknolojilere yönelmesini hızlandırıyor. Raporda özellikle güneş enerjisi, nükleer enerji ve enerji verimliliği yatırımlarının güç kazanacağı öngörülüyor.
Bununla birlikte, Asya'daki bazı ülkelerin petrol ve doğal gaz ithalatına bağımlılığı azaltmak amacıyla kömür kullanımını daha uzun süre sürdürebileceği belirtiliyor.
Elektrik talebinde hızlı büyüme bekleniyor
IEA'ya göre küresel elektrik talebi, 2019'dan bu yana toplam enerji talebinin iki katı hızda büyüdü. Elektrikli araçlar, klimalar, ısı pompaları ve veri merkezleri bu artışta belirleyici oldu.
Elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 30'a yaklaşması bekleniyor.
Raporda ayrıca küresel sıcaklıkların yükselmesiyle binaların soğutulması için gereken enerji ihtiyacının tarihte ilk kez ısınma ihtiyacını aştığı tahmin ediliyor.
Petrol ve doğal gaz fiyatlarında yeni dönem
IEA, Orta Doğu'daki çatışmaların sona ermesi halinde petrol ve doğal gaz arzının güçlü biçimde toparlanabileceğine dikkat çekti.
Özellikle gecikmiş sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının piyasaya ulaşması, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Ancak elektrifikasyonun hızlanması, fosil yakıtlara yönelik uzun vadeli talebi değiştirebilir.
Fatih Birol: Eski düzene dönüş zor
IEA Başkanı Fatih Birol, enerji sektörünün ve küresel ekonominin krize karşı dayanıklılık gösterdiğini ancak belirsizliklerin devam ettiğini belirtti.
Birol, "Kriz ne kadar uzun sürerse etkileri de o kadar derin olacaktır. Enerji dünyasının kriz öncesindeki durumuna dönmesini sağlayacak inandırıcı bir yol göremiyorum." ifadelerini kullandı.
Enerji güvenliği ile temiz enerji dönüşümünün giderek birbirini tamamlayan hedefler haline geldiğini vurgulayan Birol, ülkelerin yeni bağımlılıklar oluşturmadan kaynak çeşitliliğini artırması gerektiğini söyledi.
