İEA’dan motorin uyarısı: Yüksek fiyatlar 2027’ye kadar sürebilir
- Uluslararası Enerji Ajansı (İEA), küresel dizel piyasasındaki arz daralması, eriyen stoklar ve Orta Doğu'daki jeopolitik riskler nedeniyle motorin fiyatlarındaki yüksek seyrin ve arz sıkıntısının 2027 yılının ikinci yarısına kadar sürebileceğini açıkladı.
Uluslararası Enerji Ajansı (İEA), Çarşamba günü yayımladığı Ekim Ayı Petrol Piyasası Raporu’nda, küresel dizel piyasasındaki arz darboğazının ve yüksek fiyat baskısının 2027 yılının ikinci yarısına kadar devam edebileceğini bildirdi. Rafinerilerde üretimin yıl sonuna doğru toparlanması beklense de, eriyen stokların yeniden doldurulmasının uzun zaman alacağı vurgulandı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleRapora göre, üçüncü çeyrekte dizel (motorin) piyasalarında yaşanan mevsim dışı sıkılaşma ve önceki üç ayda gerçekleşen ağır stok kayıpları, yaklaşan kış dönemi öncesinde piyasaları stratejik ihtiyat ihtiyatından yoksun bıraktı.
Eylül ayında küresel dizel ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre günlük 700 bin varil azaldı. Özellikle Rusya ve Orta Doğu kaynaklı günlük 1,3 milyon varillik arz kaybı, diğer bölgelerden sağlanan artışla yalnızca kısmen telafi edilebildi. Bu durum; Singapur, Avrupa ve ABD gibi ana merkezlerde toptan dizel fiyatlarının varil başına 200 ila 220 dolar bandına çıkarak rekor kırmasına yol açtı. ABD'de pompa fiyatları galon başına 6 doları aşarken, Kaliforniya gibi bölgelerde 8 dolar seviyeleri görüldü.
Trump’ın Rusya ile dizel anlaşmasına tepki
ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşı nedeniyle tetiklenen fiyat artışlarını hafifletmek amacıyla Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile 300 bin metrik tonluk bir dizel tedarik anlaşması yaptığını duyurdu. Ancak bu hamle, hem ABD içinden hem de Avrupa'da tepkiyle karşılandı.
Bangkok’taki IMF toplantılarında konuşan AB Ekonomiden Sorumlu Komiseri Valdis Dombrovskis, "Rusya'ya yönelik yaptırımları esnetmenin zamanı değil" uyarısında bulundu. Dombrovskis, vaat edilen 300 bin tonluk hacmin küresel ölçekte makroekonomik bir etkisi olmayacağını ve Rusya'nın bu teslimatı gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceğinin belirsiz olduğunu ifade etti. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de anlaşmanın, Moskova'yı Ukrayna ile müzakere masasına oturtma çabalarıyla çeliştiğini belirtti.
Orta Doğu’daki saldırılar arz toparlanmasını riske atıyor
İEA, 2026 yılı genelinde küresel petrol talebinin ortalama günlük 2,6 milyon varil düşeceğini, bu düşüşün %25’inin dizel kaynaklı olacağını öngörüyor. Küresel petrol arzının ise bu yıl günlük 5,8 milyon varil azaldıktan sonra, 2027’de 7,7 milyon varil artışla toparlanması bekleniyor.
Ancak raporda, Orta Doğu’da tırmanan gerilimin bu toparlanmayı kırılgan hale getirdiği uyarısı yapıldı. Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'a yönelik saldırıları ve son olarak devlet petrol şirketi Saudi Aramco'ya ait bir idari binanın hedef alınması, Eylül ayındaki OPEC+ üretim artışına öncülük eden Suudi arzını yeniden riske soktu.