Küresel petrol stokları alarm veriyor: Hürmüz Boğazı açılmazsa fiyat şoku kapıda
- Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Ortadoğu’daki arz kesintileri nedeniyle küresel petrol stoklarının rekor hızda eridiğini ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması halinde kritik seviyelere yaklaşacağını açıkladı.
- Uzmanlar, yaz aylarında talebin zirve yapmasıyla birlikte petrol ve akaryakıt fiyatlarında sert yükselişler yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Küresel petrol piyasasında Ortadoğu kaynaklı arz kesintilerinin etkisi giderek derinleşiyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) aylık raporunda, petrol stoklarının hızla azaldığına dikkat çekilirken, mevcut kesintilerin sürmesi halinde piyasada yeni fiyat şoklarının yaşanabileceği belirtildi.
IEA raporunda, “Hızla küçülen tampon stoklar ve devam eden arz kesintileri, ilerleyen dönemde yeni fiyat sıçramalarının habercisi olabilir” ifadelerine yer verildi.
Exxon Mobil: Stoklar artık sınırlı koruma sağlıyor
Exxon Mobil CEO'su Darren Woods, şirketin ilk çeyrek sonuç toplantısında yaptığı değerlendirmede, ticari stoklar, stratejik rezervler ve deniz taşımacılığındaki petrol sevkiyatlarının mart ve nisan aylarında arz kaybının etkisini hafiflettiğini söyledi.
Ancak Woods, ticari stokların bir süre sonra piyasaya destek sağlayamayacak seviyelere ineceğini belirterek, “Hürmüz Boğazı kapalı kalmaya devam ederse piyasada fiyat artışlarının süreceğini öngörüyoruz” dedi.
Stoklar kritik eşiklere yaklaşıyor
İsviçreli banka UBS tarafından yayımlanan rapora göre, küresel petrol stokları şubat sonunda 8 milyar varilin biraz üzerindeyken, nisan sonunda 7,8 milyar varile geriledi.
UBS analistleri, talebin mevcut seviyelerde sürmesi halinde stokların mayıs sonunda 7,6 milyar varile düşebileceğini öngörüyor. JPMorgan Chase analistleri ise bu seviyenin tedarik zinciri üzerinde ciddi baskı oluşturacağı görüşünde.
JPMorgan’a göre milyarlarca varillik stok bulunsa da, sistemin işleyişini zorlamadan kullanılabilecek miktar yaklaşık 800 milyon varille sınırlı. Kalan kısmın ise boru hatları ve depolama altyapısının minimum seviyede çalışabilmesi için sistem içinde tutulması gerekiyor.
JPMorgan Küresel Emtia Stratejisi Başkanı Natasha Kaneva, durumu “İnsan vücudundaki tansiyon gibi mesele dolaşım. Sorun petrolün tamamen bitmesi değil, dolaşım ağının çalışacak yeterli hacmi kaybetmesi” sözleriyle değerlendirdi.
Kritik senaryo: Küresel ekonomi yavaşlayabilir
JPMorgan tahminlerine göre Hürmüz Boğazı’nın eylül ayına kadar kapalı kalması durumunda küresel petrol stokları 6,8 milyar varil ile kritik seviyelere gerileyebilir.
Enerji danışmanlık şirketi Rapidan Energy ise akaryakıt ürün stoklarının temmuz veya ağustos aylarında kritik seviyelere ulaşabileceğini öngörüyor.
Rapidan Energy analistleri, bu durumda “kritik ulaşım altyapısının hiçbir fiyattan yakıt bulamayabileceğini” ve küresel ekonominin ciddi şekilde yavaşlayabileceğini belirtti.
Bununla birlikte uzmanlar, stokların kritik seviyelere düşmeden önce petrol ve akaryakıt fiyatlarında sert yükselişler yaşanacağını, bunun da talebi baskılayarak ekonomik daralmaya yol açabileceğini ifade ediyor.
