Petrol fiyatlarında son durum: Ortadoğu’daki arz riski öne çıktı
- ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Ortadoğu’da enerji altyapısının hedef alınması petrol fiyatlarını yukarı taşıdı.
- Brent petrol varil fiyatı 82,57 dolara çıkarken, Irak üretimde günlük yaklaşık 1,5 milyon varillik kesintiye gitti. Brent petrol dün 85 doların üzerini görmüştü.
- Hürmüz Boğazı’nda gerilim sürerken ABD donanmasının tanker eskortu ihtimali fiyat artışını sınırladı.
Petrol fiyatları, Ortadoğu’daki arz kesintisi endişeleriyle yüzde 1 yükseldi. Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerin ABD Donanması tarafından eskort edilebileceğini açıklaması fiyatlardaki artış hızını önceki iki güne kıyasla sınırladı.
Brent petrolün mayıs vadeli kontratı 1,17 dolar artışla yüzde 1,4 yükselerek varil başına 82,57 dolara çıktı. Brent petrol dün 85 doları aşarak 19 ayın zirvesine yükselmişti.
Phillip Nova Kıdemli Piyasa Analisti Priyanka Sachdeva, jeopolitik gelişmelerin stok verileri, ABD makroekonomik göstergeleri ve OPEC yorumları gibi geleneksel fiyat belirleyicilerin önüne geçtiğini belirtti. Sachdeva, kısa vadede Körfez’den fiziki ihracat verileri, doğrulanmış tanker saldırıları, ABD donanmasının hareketliliği ve İran’ın açıklamalarının yakından izleneceğini ifade etti.
ABD ve İsrail güçlerinin dün İran genelinde hedefleri vurmasının ardından İran da bölgedeki enerji altyapısına yönelik saldırılar düzenledi. Söz konusu bölge, küresel petrol üretiminin yaklaşık üçte birine yakın kısmını karşılıyor.
Irak'ta üretim kesintisi
OPEC’in en büyük ikinci üreticisi olan Irak’ta ise yetkililer, depolama kapasitesinin dolması ve ihracat rotasının olmaması nedeniyle üretimin günlük yaklaşık 1,5 milyon varil azaltıldığını bildirdi. Bu miktar, ülkenin toplam üretiminin yaklaşık yarısına karşılık geliyor. Yetkililer, ihracatın yeniden başlamaması halinde günlük yaklaşık 3 milyon varillik üretimin günler içinde tamamen durdurulabileceğini aktardı.
İran’ın, dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğalgaz akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki tankerlere de hedef aldığı belirtilirken, boğazdan geçişlerin fiilen kapalı olduğu ifade ediliyor.
ABD Başkanı Trump, gerekli görülmesi halinde ABD Donanması’nın tankerleri Hürmüz Boğazı’ndan geçerken koruyabileceğini söyledi. Trump ayrıca ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumuna, Körfez’deki deniz ticareti için siyasi risk sigortası ve finansal garanti sağlama talimatı verdiğini açıkladı.
Alternatif rota arayışı
ING analistleri ise savaş riskine karşı sigorta sağlayan şirketlerin Hürmüz’den geçen gemilere yönelik teminatları iptal etmeye başladığını belirterek, ABD’nin sağlayacağı garantilerin olumlu bir adım olduğunu ancak uygulamanın zaman alacağını vurguladı. Analistler, deniz eskortlarının da faydalı olabileceğini ancak bunun da kısa sürede devreye girmesinin zor olduğunu kaydetti.
Öte yandan ülkeler ve şirketler alternatif rota ve tedarik arayışına girdi. Hindistan ve Endonezya farklı enerji kaynakları için temaslarını artırırken, bazı Çinli rafinerilerin üretimi durdurduğu ya da bakım planlarını öne çektiği bildirildi.
