Petrol yeniden alevlendi: Hürmüz'de hesaplar değişti

Petrol fiyatları haftanın ilk işlem gününde yönünü yukarı çevirdi. İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş konusunda görüşmeler sürerken, Tahran'ın boğazın tamamen açılması için Washington'a yönelik şartları ve bölgede yaşanan güvenlik gelişmeleri piyasalarda risk algısını yeniden yükseltti.

Asya işlemlerinde Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 1 artışla 84,4 dolara, Batı Teksas türü ham petrolün fiyatı ise yüzde 0,8 yükselişle 78,8 dolara çıktı.

Hürmüz beklentisi petrol fiyatlarını değiştirdi

Petrol fiyatlarında geçen hafta yaşanan dalgalanmanın merkezinde Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelişmeler yer aldı.

İran ile Umman arasında boğaz üzerinden güvenli geçiş için yeni bir deniz güzergahı oluşturulabileceğine yönelik açıklamalar, geçen hafta piyasalarda arz endişelerinin azalmasını sağlamıştı.

Altın yükseldi, kar satışları başladı: Uzmanlardan kritik seviyeler için yeni tahminAltın

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de iki ülke arasında hukuki mekanizma ve yeni geçiş güzergahı konusunda yürütülen görüşmelerin anlaşmaya yakın olduğunu açıklamıştı.

Ancak Tahran, teknik bir geçiş düzenlemesi üzerinde anlaşılmasının Hürmüz Boğazı'nın tamamen ve hemen açılacağı anlamına gelmediğini vurguladı.

Bu açıklamalar, petrol piyasasında oluşan iyimserliğin yeniden zayıflamasına neden oldu.

İran'dan ABD'ye ağır şartlar

İran'ın boğazın yeniden tamamen açılması için öne sürdüğü koşullar, sürecin kısa sürede sonuçlanmasının zor olabileceğine işaret ediyor.

Tahran'ın talepleri arasında ABD'nin bölgedeki askeri baskıyı sona erdirmesi, İran'a yönelik yaptırımların kaldırılması ve dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması bulunuyor.

İran ayrıca ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sonlandırmasını ve savaş nedeniyle oluşan zararların tazmin edilmesini talep ediyor.

Bu şartlar, Umman üzerinden yürütülen görüşmeler ilerlese dahi Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılmasına ilişkin siyasi sürecin kolay olmayacağını gösteriyor.

Tanker saldırısı iddiası riskleri artırdı

Diplomatik temaslara rağmen Hürmüz çevresindeki güvenlik riskleri de devam ediyor.

Birleşik Arap Emirlikleri, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen Abu Dhabi National Oil Company'ye ait bir tankeri füzeyle hedef aldığını açıkladı. Olayda can kaybı veya yaralanma olmadığı bildirildi.

İki dev bankadan Brent petrol için kritik revizyon: Fiyat tahmini yükseldiEnerji

Bölgede daha önce de tankerlerin saldırıya uğradığına yönelik açıklamalar yapılması, tanker şirketleri, enerji üreticileri ve sigorta şirketleri açısından Hürmüz riskini yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

Piyasa açısından boğazın yalnızca hukuken açık olması yeterli değil. Gemilerin güvenli geçiş yapabilmesi, savaş riski sigortalarının maliyeti ve tanker şirketlerinin bölgeye girmeye devam edip etmeyeceği de petrol akışını doğrudan etkiliyor.

Hürmüz'den geçen petrol miktarı geriledi

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri konumunda.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre boğazdan 2025'in son çeyreğinde günlük ortalama 20,7 milyon varilpetrol ve petrol ürünü taşındı.

Savaş ve geçişlerde yaşanan bozulmanın ardından bu miktar 2026'nın ilk çeyreğinde günlük 14,6 milyon varile geriledi.

Böylece Hürmüz üzerinden taşınan petrol hacmi birkaç ay içerisinde günlük yaklaşık 6 milyon varil azaldı.

Boğazdan normal koşullarda küresel petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık gelen hacim geçiyor. Hürmüz aynı zamanda küresel sıvılaştırılmış doğal gaz ticareti açısından da kritik önem taşıyor.

Petrol piyasasının gözü Washington'da

Petrol fiyatlarının bundan sonraki seyrinde iki gelişme belirleyici olacak.

İlk olarak İran ile Umman arasında üzerinde çalışılan yeni geçiş düzenlemesinin kapsamı ve tanker trafiğinin ne ölçüde normale döneceği izlenecek.

İkinci ve daha kritik gelişme ise ABD'nin İran'ın taleplerine vereceği yanıt olacak.

Geçiş düzenlemesinin hayata geçirilmesi ve tanker trafiğinin güvenli şekilde artması, petrol fiyatlarındaki risk primini azaltabilir. Buna karşılık bölgedeki saldırıların devam etmesi veya Washington ile Tahran arasındaki gerilimin tırmanması, arz endişelerini yeniden güçlendirebilir.

Petrol fiyatlarındaki hareket, küresel enflasyon ve merkez bankalarının para politikaları açısından da önem taşıyor. ABD'de cuma günü açıklanan zayıf istihdam verileri Fed'in eylülde faiz artıracağı beklentisini azaltmıştı. Ancak petrol fiyatlarının yeniden yükselmesi, enflasyon üzerindeki baskının devam etmesine neden olabilir.

İran'da hafta sonu güvenlik yönetiminde de değişiklik yaşandı. Hürmüz'e ilişkin sert koşulları açıklayan Mohammad-Bagher Zolghadr, İran liderinin siyasi danışmanlığına getirilirken, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreterliği görevine Mohsen Rezaei atandı. Tahran'ın Hürmüz politikasında ise şimdilik geri adım sinyali verilmedi.