"Risk primi aylarca sürebilir": Ortadoğu'da ateşkes bitti, Hürmüz karıştı, petrol yükseliyor
- ABD'nin İran’a düzenlediği yeni hava saldırıları Orta Doğu’da kırılgan ateşkesi bitirdi, petrol fiyatları %1’in üzerinde fırladı! Kritik ticaret yolu Hürmüz Boğazı’nda tansiyon yükselirken Brent petrol 78 doları aştı. Peki, sevkiyatlar duracak mı? İşte dev operasyonun perde arkası ve piyasadaki son durum...
ABD'nin İran'a yönelik yeni askeri operasyonlar düzenlemesiyle birlikte Ortadoğu'da kırılgan seyreden ateşkes umutları suya düştü. Küresel petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin yeniden tehlikeye girmesi üzerine petrol fiyatları Perşembe günü yüzde 1'in üzerinde değer kazandı.
Petrol fiyatlarında son durum: Brent ve WTI yükselişte
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleABD'nin askeri hamlelerinin ardından küresel petrol göstergelerinde yön yukarı döndü. Brent ham petrol vadeli işlemleri (LCOc1) yüzde 1,1 (86 sent) artarak varil başına 78,88 dolara ulaştı. ABD Batı Teksas Tipi (WTI) petrol vadeli işlemleri (CLc1) ise yüzde 1,2 (85 sent) yükselişle 74,37 dolardan işlem gördü.
Her iki gösterge de ABD'nin saldırı haberlerinin ardından çarşamba günü kapanış sonrası işlemlerde zaten bir doların üzerinde değer kazanmıştı. Bu hareketlilikten önce ise fiyatlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni operasyon tehditlerinin ardından son iki haftanın en yüksek seviyesine yerleşmişti.
90 askeri hedef vuruldu: Trump "Anlaşma bitti" dedi
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nı deniz trafiğine açık tutmayı amaçlayan hava saldırılarında İran'a ait yaklaşık 90 askeri hedefin başarıyla vurulduğunu açıkladı. Vurulan hedefler arasında İran kıyı şeridindeki hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme tesisleri, füze ve İHA depolama alanları ile lojistik altyapılar yer alıyor.
Operasyon, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşı bitirmeye yönelik yapılan geçici anlaşmanın "tamamen bittiğini" ilan etmesinden yalnızca birkaç saat sonra gerçekleşti. İran ise bu hamleden önce, ABD'nin daha önceki altyapı saldırılarına misilleme olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD askeri tesislerini hedef aldığını duyurmuştu.
Hürmüz Boğazı'nda "Gemi" trafiği durma noktasında
Savaş öncesi dönemde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. Tahran yönetiminin bu stratejik su yolunu kontrol altında tutması, çatışmalardaki en büyük kozu olarak görülüyor.
IG Analisti Tony Sycamore, yayınladığı bir notta, son haftalarda boğazdan geçen yoğun petrol sevkiyatı dalgasının şimdilik sona erdiğini ve gemi sahiplerinin bölgede artık çok daha temkinli ve savunma odaklı bir rota izleyeceğini belirtti.
Uzmanlar ne diyor? "Risk primi aylarca sürebilir"
ING analistleri müşterilerine sundukları notta, "ABD'nin İran'a yönelik taze saldırıları sabah saatlerinde petrolü yukarı itti. Yaşanan son tırmanış, zaten kırılgan olan ateşkese yönelik güveni tamamen sarstı" değerlendirmesinde bulundu.
DBS Bank Enerji Araştırmaları Başkanı Suvro Sarkar ise Washington ile Tahran arasındaki diplomatik çabalara rağmen jeopolitik risklerin son derece yüksek kalmaya devam ettiğini vurgulayarak şunları ekledi:
"İran'ın bu müzakereleri bilerek uzatmak için her türlü nedeni olduğunu düşünüyoruz. Bu durum, petrol fiyatlarındaki 'savaş riski priminin' birkaç ay boyunca tamamen ortadan kalkmayacağını gösteriyor. Orta vadede genel fiyat eğilimi aşağı yönlü olsa da yakın vadede yüksek oynaklık (volatilite) ve fiyat baskısı devam edecektir."