Rus gazı Avrupa'ya geri mi dönüyor? Nord Stream için ABD senaryosu

ABD ve Rusya'nın, Rus gazını Almanya'ya taşıyan Nord Stream boru hatlarına Amerikalı bir yatırımcının dahil edilmesini görüştüğü bildirildi.

Reuters'ın beş kaynağa dayandırdığı habere göre, ABD Özel Temsilcisi Jared Kushner ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yakın isimlerden Kirill Dmitriyev'in de aralarında bulunduğu üst düzey yetkililer, Nord Stream boru hatlarına ABD'li yatırımcıların dahil edilmesi ihtimalini ele aldı.

Rus gazı Avrupa'ya geri mi dönüyor?

Rusya ile Ukrayna arasında ateşkes sağlanmasına yönelik girişimlerde bulunan Kushner'in, ekonomik anlaşmaları barışın yeniden tesis edilmesinin önemli unsurlarından biri olarak gördüğü belirtildi.

Olası bir anlaşmanın, savaşın sona ermesinin ardından Rus gazının Avrupa'ya yeniden gönderilmesi halinde ABD'li yatırımcılara gelir sağlayabileceği ifade edildi.

Kaynaklar, Kushner ile Dmitriyev'in son haftalarda Moskova ve New York'ta görüştüğünü, ancak bu görüşmelerde Nord Stream konusunun ne ölçüde ele alındığının net olmadığını aktardı.

ABD, anlaşmanın Amerikan çıkarlarına hizmet etmesini istiyor

Beyaz Saray'dan bir yetkili, Rusya ile yapılabilecek olası anlaşmaların ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu ve Hazine Bakanlığı ile müzakere edilmesi gerektiğini belirtti. Yetkili, bu tür anlaşmaların ABD'li vergi mükelleflerine ve şirketlere fayda sağlaması gerektiğini kaydetti.

Öte yandan yetkili, Nord Stream konusunda yakın zamanda görüşmeler yapıldığı iddiasını reddetti. Washington yönetiminin Rus gazının Almanya'ya yeniden gönderilmesine yönelik tutumu ise netlik kazanmadı.

Dmitriyev'in geçen ay ABD Enerji ve Hazine bakanlıklarından temsilcilerle olası enerji iş birliği girişimlerini görüştüğü, Rus gazı ihracatının Almanya'ya yeniden başlamasını da savunduğu bildirildi.

Almanya ve Avrupa'daki yaptırımlar engel oluşturuyor

Nord Stream hatlarının yeniden faaliyete geçirilmesinin önünde hukuki ve siyasi engeller bulunuyor.

Reuters'ın haberinde, hatlar ve Rus gazı üzerindeki ABD ve Avrupa Birliği yaptırımlarının mevcut koşullarda sevkiyatın yeniden başlamasını zorlaştırdığı belirtildi.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı sözcüsü, Rus gazı ve Nord Stream'in Avrupa yaptırımlarına tabi olduğunu, ülkenin alternatif tedarik kaynakları bulduğunu söyledi. Sözcü, boru hatlarının yeniden açılması için hükümet onayı gerektiğini, ancak Almanya'nın böyle bir adımı desteklemediğini ifade etti.

Almanya ve diğer bazı Avrupa ülkelerinin, Rusya'ya karşı askeri kapasitelerini güçlendirmek için milyarlarca avro harcadığına dikkat çekildi. Bu nedenle hattın yeniden açılmasına Avrupa'da güçlü bir siyasi itiraz bulunduğu kaydedildi.

Reuters'a konuşan bir ABD'li yetkili de mevcut engeller nedeniyle orta vadede anlaşmaya varılmasının düşük ihtimal olduğunu belirtti. ABD Başkanı Donald Trump'ın yaptırımları hafifletme veya kaldırma yetkisi bulunsa da olası bir siyasi anlaşmanın önündeki engellerin devam ettiği aktarıldı.

Nord Stream'in geleceği belirsizliğini koruyor

Rusya'nın Ukrayna'yı Şubat 2022'de işgalinden önce Almanya, doğal gaz ihtiyacının yarısından fazlasını Rusya'dan karşılıyordu. Bu tedarikte Nord Stream boru hatları önemli rol oynuyordu.

Moskova'nın Avrupa'ya gaz sevkiyatını azaltmasının ardından hatlar devre dışı kalmış, Eylül 2022'de meydana gelen su altı patlamaları boru hatlarına zarar vermişti.

Reuters'a göre, ABD'li bir yatırımcının projeye dahil edilmesi veya Rus gazı sevkiyatının yeniden başlaması, boru hatlarının mülkiyet yapısı nedeniyle de güçlüklerle karşılaşabilir. Gazprom'un hatları kontrol eden şirkette yüzde 51 payı bulunurken, kalan hisselerin bir bölümü Alman, Fransız ve Hollandalı kuruluşlara ait.

Bu nedenle Nord Stream'in yeniden faaliyete geçirilmesi yalnızca olası bir ticari anlaşmaya değil, yaptırımların geleceğine, Almanya'nın tutumuna ve Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin siyasi gelişmelere de bağlı görünüyor.