Trump yaptırımları unuttu, Rusya ile anlaştı: Zelenskiy’den çok sert çıkış!
- Trump, yakıt fiyatlarını düşürmek için Rus dizelinin küresel pazara girişine izin verdi. Yaklaşık 6 ay sürecek muafiyet ABD’de tepki çekerken Zelenskiy, yaptırımların gevşetilmesini “zayıflık” olarak nitelendirdi ve Rusya’ya petrol satışının savaşa yatırım anlamına geldiğini söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump, rekor seviyedeki yakıt fiyatlarını hızla düşürmek amacıyla Rusya’nın küresel pazara yüksek miktarda dizel tedarik etmesine olanak tanıyan yeni kararı duyurdu. Yaklaşan ara seçimlere bir aydan az bir süre kala açıklanan bu hamle, ABD yönetiminin Rus enerji ihracatına baskı uygulayarak Ukrayna savaşını sona erdirme politikalarından belirgin bir geri adımı temsil ediyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleTrump’ın sosyal medya platformu Truth Social üzerinden paylaştığı detaylara göre anlaşma; Rusya’nın derhal 300.000 tondan fazla dizel yakıt sağlamasını, ardından Kasım ayında 500.000 ton, sonrasında ise aşamalı olarak 1 milyon ve rafineri koşullarına bağlı olarak 3 milyon ton daha tedarik etmesini öngörüyor. Duyurunun ardından ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Rus dizelinin küresel pazara girişine izin veren geçici bir genel lisans yayımladı. Söz konusu muafiyetin yaklaşık altı ay boyunca, yani 7 Nisan’a kadar geçerli olacağı açıklandı. Syracuse yolculuğu öncesinde gazetecilere konuşan Trump, küresel pazarın petrole ve dizele ihtiyacı olduğunu belirterek alınan kararı savundu.
Ancak bu adım, Trump yönetiminin sadece üç hafta önce imzaladığı ve Rus enerji alıcılarına %100’e varan gümrük vergileri uygulama yetkisi veren Lindsey O. Graham Rusya ve İran Yaptırımları Yasası ile açık bir tezat oluşturuyor. Karar, Washington’da her iki partiden de tepki topladı. Teksas Cumhuriyetçi Temsilcisi Michael McCaul, fiyatları düşürme arzusunu anlamakla birlikte yaptırımların kaldırılmasının Kremlin’in savaş makinesini finanse edeceğinden endişe duyduğunu ifade etti. Senato Ukrayna Grubu üyesi Demokrat Senatör Richard Blumenthal ise hamleyi Kongre’nin yaptırım kararlarındaki amacına doğrudan aykırı buldu. Eleştirmenler, Trump’ın geçmişte NATO müttefiklerini Rus petrolü aldıkları için sert dille eleştirmesini ve BM Genel Kurulu'nda bu durumu kınamasını hatırlatarak politikadaki çelişkiye dikkat çekerken, Wharton İşletme Okulu Emekli Finans Profesörü Jeremy Siegel bu kararı kalıcı bir çözümden ziyade kısa vadeli bir geçici önlem olarak değerlendirdi.
Karara en sert tepki Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskiy’den geldi. Yaptırımların gerilimi azaltma anlaşması olmadan gevşetilmesini açık bir zayıflık olarak nitelendiren Zelenskiy, Rusya’nın petrol satmasına izin vermenin devam eden savaşa yatırım yapmak anlamına geldiğini belirtti.
Moskova cephesinde ise karar memnuniyetle karşılandı; Rus yetkililerle bağlantılı hesaplar iki ülke arasındaki enerji işbirliğinin dünyaya fayda sağlayacağını savundu. Daha önce İran savaşı sürecinde piyasaları dengelemek adına transit halindeki petrol için sınırlı muafiyetler tanıyan Washington’ın bu altı aylık yeni kararla küresel enerji dengelerini ve diplomasisini nasıl etkileyeceği yakından izleniyor.