Ev ve arsa alım-satımında yeni dönem 1 Ekim'de başlıyor: Güvenli ödeme sistemiyle neler değişecek?

Ticaret Bakanlığı tarafından taşınmaz satışına yönelik geliştirilen ve teknik hazırlıkların tamamlanabilmesi amacıyla uygulamaya alınması 1 Ekim'e ertelenen Güvenli Ödeme Sistemi, satış bedelinin güvenli ve eş zamanlı el değiştirmesini sağlayarak alım-satım süreçlerinde dolandırıcılık risklerini azaltacak.

Bakanlıkça taşınmaz ticaretini daha güvenli hale getirmek amacıyla geliştirilen söz konusu sistem, alıcı ve satıcı tarafların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmamasını, kayıt dışılığın azaltılmasını ve para transferinin güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesini hedefliyor.

Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'te yapılan değişiklik kapsamında sistemin 1 Temmuz'da zorunlu olarak devreye alınması öngörülüyordu.

Ticaret Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve diğer paydaşlarla işbirliği içinde tüm teknik süreçlerin ve entegrasyon çalışmalarının tamamlanabilmesi için sistemin uygulamaya girme tarihini 1 Ekim'e erteledi.

Taşınmaz ticaretinde şeffaflığı güçlendirmek için uzun süredir üzerinde çalışılan sisteme ilişkin merak edilen 5 soru ve cevapları şöyle:

1- Güvenli Ödeme Sistemi nedir?

Taşınmaz satışlarında, satış bedelinin güvenli ve eş zamanlı şekilde el değiştirmesini sağlamak amacıyla oluşturulan bir ödeme altyapısıdır. Sistem sayesinde, alıcının ödediği para, taşınmazın tapuda devri tamamlanmadan satıcının hesabına geçemeyecek. Böylelikle taşınmaz mülkiyeti ile satış bedeli eş zamanlı el değiştirecek.

2- Sistem hangi soruna çözüm getiriyor?

Türkiye'de taşınmaz satışlarında bedel, satıcıya çoğunlukla elden ödeniyor. Bu durum da alıcı ve satıcı taraflar açısından bazen ödememe ihtilaflarına yol açabildiği gibi işlemlerde güvensizlik oluşturabiliyor. Ayrıca tarafların yüksek meblağda nakit taşımasına neden olduğu için paranın çalınması gibi riskleri de beraberinde getiriyor. Sistem, bu sorunları ortadan kaldırmak amacıyla oluşturuldu.

3- Sistem nasıl çalışacak?

Belirlenmiş bankalarda hesap açılarak satış bedeli buralarda bloke edilecek. Vatandaşlar, kendilerine verilen referans numarasıyla e-Devlet üzerinden başvuru yaparak tapu dairesinde işlemlerini başlatacak. İşlemler tamamlandıktan sonra tapu dairesinin onayıyla ödeme satıcının hesabına aktarılacak. Satışta olumsuz bir durum yaşanırsa para güvenli şekilde ödeme hesabında kalacak ve işlem gerçekleşmezse ilgili tarafa iade edilecek. Sistem üzerinden yapılan her işlemde kullanım bedeli alınacak. Kullanım bedeli, satıcıya aktarılan taşınmaz satış bedelinden mahsup edilecek.

4- Sistemin kullanımı zorunlu mu olacak, kimleri kapsayacak?

Ticaret Bakanlığı'na verilen yetki kapsamında, Güvenli Ödeme Sistemi'nin devreye alınması 3 ay ertelendi ve uygulamanın 1 Ekim'den itibaren zorunlu hale gelmesine karar verildi.

Sistem taşınmazın mülkiyetini devreden gayrimenkul sahibi (satıcı) ile bu taşınmazı satın alan alıcıyı kapsayacak. Uygulama yalnızca gerçek kişilere değil, tüzel kişiler (şirketler ve benzeri) tarafından yapılan taşınmaz alım-satım işlemlerini de içerecek.

5- Emlakçılar sürece dahil mi?

Güvenli ödeme süreci bankalar ve tapu işlemleri üzerinden yürütülecek. Emlakçılar ise bu süreçte aracı ve yönlendirici konumunda yer alacak. Bu kapsamda emlakçılar, alıcı ve satıcıyı bir araya getirecek, referans numarası ve sistem kullanımı konusunda yardımcı olabilecek, tarafları tapu ve ödeme adımlarına hazırlayabilecek.