ABD-İran hattında 2 konuda anlaşmazlık kaldı
- ABD ve İran, Ortadoğu’daki çatışmaya son vermek için yapılan görüşmelerde ilerleme kaydedildiğine dair sinyaller verdi.
- Ancak Washington ve Tahran, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş ücretleri gibi önemli konularda anlaşmazlık içinde.
ABD ve İran zenginleştirilmiş uranyum stokları ve stratejik açıdan hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş ücretleri konusunda anlaşmazlık içinde kalmaya devam ediyor.
CNBC'de yer alan habere göre, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio perşembe günü (dün), çatışmayı sona erdirecek bir anlaşmanın ufukta göründüğüne dair “iyi işaretler” olduğunu söyledi. Ancak İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen denizciliği kalıcı olarak kontrol altına alma önlemlerini sürdürmesi halinde böyle bir anlaşmanın “imkansız” olacağı konusunda uyardı.
Rubio, Miami, Florida’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Dünyada hiç kimse geçiş ücreti sisteminden yana değil. Bu olamaz, kabul edilemez olurdu” dedi.
Rubio, “Eğer iyi bir anlaşma sağlayamazsak" diyerek, ABD Başkanı Trump'ın "başka seçeneklerinin de olduğunu" vurguladı. Bu açıklama, İran’ın ABD’den gelen son teklifin iki savaşan tarafı barış anlaşmasına daha da yaklaştırdığını söylemesinden kısa bir süre sonra geldi.
İran şu anda Amerikan tarafının görüşlerini gözden geçirme sürecinde ve iki ülke arasında birkaç hafta önce İran’ın sunduğu 14 maddelik orijinal çerçeveye dayalı olarak devam eden bir mesaj alışverişi yürütülüyor.
Yarı resmi İran Öğrenci Haber Ajansı‘na (ISNA) göre, ABD tarafından sunulan son teklif “aradaki farkları bir ölçüde daralttı” ve ajansın bildirdiğine göre “daha fazla azalma için Washington’ın savaşa yönelik cazibesine son verilmesi gerekiyor.”
Hürmüz Boğazı ödeme sistemi
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ABD müttefiki Umman arasında Hürmüz Boğazı’ndan geçen trafiği kontrol etmek için bir ödeme sistemi kurma konusunda işbirliği yapma olasılığına ilişkin çıkan görüşmeler hakkında sorulan soruya yanıt olarak, bu girişimi reddetti. Trump, yönetiminin su yolunun “tam kontrolüne” sahip olduğunu söyledi.
Habere göre, başkan dün gazetecilere yaptığı açıklamada, “Açık olmasını istiyoruz. Ücretsiz olmasını istiyoruz. Geçiş ücreti istemiyoruz. Uluslararası bir su yolu bu” dedi.
Umman ve İran arasındaki körfezde yer alan Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından biri olarak kabul edilmektedir.
Zenginleştirilmiş uranyum stoğu
ABD Başkanı Trump ayrıca İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarını geri almayı da taahhüt etti.
Bu konu, müzakereler boyunca büyük bir engel teşkil etti; Washington, zenginleştirilmiş uranyumun nükleer silah yapımında kullanılabileceği endişesiyle Tahran’dan bu uranyumu vermesini talep etti. İran ise bu tür çağrılara direndi ve stokunun barışçıl amaçlar için olduğunu söyledi.
Reuters’ın dün İran kaynaklarına dayanarak bildirdiğine göre, İran’ın dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, ülkedeki silah yapımında kullanılabilecek nitelikteki uranyumun yurt dışına gönderilmemesi yönünde bir direktif verdi.
ABD ordusunun Merkez Komutanlığı (CENTCOM), bugün sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada , USS Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubunun Arap Denizi’nde ”İran limanlarına yönelik ablukayı uygularken en üst düzeyde hazırlık durumunu koruduğunu” belirtti.
İran’ın ISNA haber ajansına göre, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir, Washington ve Tahran arasında devam eden arabuluculuk görüşmeleri kapsamında Perşembe günü İran’ın başkentine gitti.