Barkodlar değişiyor: Salgın ve gıda israfına karşı yeni dönem
- Marketlerde yarım asırlık "çizgili barkod" dönemi kapanıyor! Gelecek yıldan itibaren hayatımıza girecek 2D QR kodlar; alerjen bilgilerinden son kullanma tarihine kadar tüm detayları cebinize getirecek, hatalı ürün satışını kasada engelleyerek gıda güvenliğinde devrim yapacak.
Alışveriş dünyası, yarım asrı aşkın süredir hayatımızda olan ve her gün defalarca karşılaştığımız devrimsel bir teknolojiyi emekliye ayırmaya hazırlanıyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekle26 Haziran 1974’te ABD’nin Ohio eyaletindeki bir markette ilk kez bir paket sakızın taranmasıyla başlayan "çizgili barkod" çağı, yerini çok daha akıllı ve yetenekli QR benzeri 2 boyutlu (2D) kodlara bırakıyor. CNN International'ın haberine göre küresel perakende ve ambalaj sektörünün attığı bu adım, sadece kasalardaki işlemleri hızlandırmakla kalmayacak; gıda güvenliğinden sürdürülebilirliğe kadar pek çok alanda küresel bir dönüşüm başlatacak.
Geleneksel barkodlar sadece kasa taraması sırasında ürünün kimliğini sisteme iletme amacına hizmet eder. Satış işlemi gerçekleştiğinde bu barkodların teknik görevi biter ve sonrasında herhangi bir veri akışı veya kullanım alanı sunmaz.
Geleceğin 2D barkodları ise 3.000’e kadar karakter ve rakam depolama kapasitesine sahip. Bu devasa veri hacmi hem perakendeciler hem de tüketiciler için yepyeni bir dönemin kapısını aralıyor:
- Tüketiciler İçin: Akıllı telefonla taranabilen kodlar sayesinde ürünün hangi çiftlikte üretildiğinden alerjen bilgilerine, kullanım kılavuzlarından ambalajın geri dönüştürülebilir olup olmadığına kadar her türlü ayrıntıya anında ulaşılabilecek.
- Perakendeciler İçin: Marketler, son kullanma tarihi yaklaşan gıdaları otomatik olarak takip edebilecek ve tarihi geçmiş ürünlerin kasadan geçmesini yazılımsal olarak engelleyebilecek.
Hayat kurtaran teknoloji: Salgınların ve israfın önüne geçilecek
Yeni teknolojinin sağladığı en kritik avantaj ise şüphesiz gıda güvenliği. Günümüzde bir ürün geri çağrıldığında, riskli partileri tespit etmek oldukça karmaşık ve insani hatalara açık bir süreç gerektiriyor. Paket üzerine silik rakamlarla basılan parti numaralarını tek tek incelemek, yüz binlerce ürünün raflarda yer aldığı dev hipermarketlerde büyük zaman ve iş gücü kaybına yol açıyor.
Eski FDA Gıda Politikası Başkan Yardımcısı Frank Yiannas, mevcut sistemdeki belirsizlikler nedeniyle her yıl yüz milyonlarca dolar değerinde tamamen güvenli gıdanın da çöpe gittiğini ve büyük bir israf yaşandığını vurguluyor.
- 2D barkodlar sayesinde üretim yeri, tarihi ve parti numarası doğrudan koda işlenebilecek.
- Riskli ürünlerin raflara çıkması baştan engellenecek.
- Hatalı veya kontamine bir ürün rafa ulaşsa bile kasada taranması otomatik olarak engellenecek.
- Tüketiciler evlerindeki ürünleri telefonlarıyla taratarak güvenli olup olmadığını anında teyit edebilecek.
"Sunrise 2027" girişimi
Barkod standartlarını belirleyen küresel organizasyon GS1, bu büyük dönüşümü yönlendirmek adına "Sunrise 2027" girişimini hayata geçirdi. Önümüzdeki dönemde mağazalarda hem eski 1D hem de yeni 2D barkodları yan yana görmeye başlayacağız.
Sektörün devlerinden Procter & Gamble ve Topo Chico gibi markalar, ambalajlarında 2D kodları şimdiden test etmeye başladı bile. Tüketici Markaları Birliği de "SmartLabel" uygulamasıyla tüketicilerin standart bir formatta ürün detaylarına ulaşmasını sağlıyor.
Tüm küresel altyapının, tarayıcıların ve ambalaj sistemlerinin güncellenmesi zaman alacak olsa da uzmanlar bu geçişin ilk barkodun yaygınlaşması kadar uzun sürmeyeceğinden emin. Gelecek yıldan itibaren market arabalarımızı doldururken, ambalajların üzerindeki küçük karelerin hayatımızı ve sağlığımızı nasıl koruduğuna hep birlikte şahit olacağız.