Bir günlük grevin Avrupa ekonomilerine maliyeti: Almanya ilk sırada
- Euronews'ün Eurostat verileri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, çalışanların yüzde 20'sinin bir gün iş bırakması Almanya'da 2,5 milyar, Fransa'da 1,6 milyar ve İtalya'da 1,2 milyar euroluk üretim kaybına yol açabilir. Sık tekrarlanan grevler ise ekonomik maliyeti artırıyor.
Avrupa'da grevlerin ekonomilere maliyeti ülkelerin ekonomik büyüklüğüne ve iş bırakma eylemlerinin sıklığına göre değişiyor. Euronews'ün Eurostat'ın 2025 yılı gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) verileri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, çalışanların yüzde 20'sinin bir gün iş bırakması halinde Almanya ekonomisinde yaklaşık 2,5 milyar euroluk üretim kaybı yaşanabilir. Almanya'yı 1,6 milyar euroyla Fransa, 1,2 milyar euroyla İtalya izliyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekleİspanya'da 2012'den bu yana iki büyük sendikanın birlikte düzenlediği ilk genel grev öncesinde yayımlanan analizde, Avrupa ülkelerinin grevlerden kaynaklanabilecek ekonomik kayıpları karşılaştırıldı.
Hesaplamada ülkelerin yıllık GSYH'si 365'e bölünerek günlük ekonomik üretim tahmin edildi. Ardından çalışanların yüzde 20'sinin iş bırakması ve bu kesimin günlük üretimin yaklaşık beşte birini gerçekleştirdiği varsayıldı.
Bu yönteme göre İspanya'da bir günlük grevin ekonomik maliyetinin yaklaşık 930 milyon euro olması bekleniyor. Ülkenin 2025'teki 1,69 trilyon euroluk ekonomik üretimi, günlük ortalama 4,6 milyar euroya karşılık geliyor.
Daha küçük ekonomilerde tahmini kayıp da azalıyor. Aynı büyüklükteki bir grevin Belçika ekonomisine yaklaşık 350 milyon euro, Portekiz ekonomisine ise 170 milyon euroya mal olabileceği hesaplanıyor.
Grevlerin etkisi birkaç ay içinde telafi edilebiliyor
Haberdeki hesaplamaların yaklaşık tahminler olduğu, grevlerin ekonomik etkisinin sektörlere göre farklılaştığı vurgulanıyor. Ulaşım, eğitim ve kamu hizmetlerinde faaliyetler daha fazla aksarken fabrikalar ve ofislerin önemli bir bölümü çalışmayı sürdürebiliyor.
Fransa Merkez Bankası'nın 2023'teki emeklilik reformu karşıtı grevlere ilişkin hesaplaması, ekonomik kayıpların bir bölümünün sonraki aylarda telafi edilebildiğini gösteriyor.
Banka, Mart ve Nisan 2023'teki grevlerin ilk çeyrekte ekonomik büyümeyi yaklaşık 0,1 puan düşürdüğünü, ikinci çeyrekte ise benzer büyüklükte bir toparlanma yaşandığını belirledi. Böylece kaybedilen ekonomik faaliyetin büyük bölümü üç ay içinde geri kazanıldı.
Benzer şekilde Fransa Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (INSEE), 2018 baharındaki toplumsal eylemlerin GSYH'yi yaklaşık 0,1 puan azalttığını hesapladı.
Ancak bazı kayıpların telafi edilmesi mümkün olmuyor. Greve katılan çalışanlar bir günlük ücretlerinden vazgeçerken, gerçekleşmeyen ekonomik faaliyetlerden vergi geliri elde edilemiyor. İptal edilen uçuşlar ve boş kalan otel odaları da sonradan telafi edilemeyen kayıplar arasında yer alıyor.
Belçika'da grevlerin tekrarlanması dikkat çekiyor
Avrupa Sendikalar Enstitüsü (ETUI) verileri, grevlerin sıklığının ekonomik etkiler açısından belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.
Belçika'da 2025 yılında grevler nedeniyle 1 milyon 354 bin 845 iş günü kaybedildi. Her 1000 çalışan başına 313 iş gününe karşılık gelen bu rakam, 1993'te kaydedilen 299 günlük önceki rekoru geride bıraktı.
Hollanda'da geçen yıl 23 grev nedeniyle yaklaşık 60 bin iş günü kaybedildi. Almanya'da ise Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü (WSI), 2025'te grevlerden kaynaklanan kaybın yaklaşık 645 bin iş günü olduğunu hesapladı.
Haberde, tek seferlik grevlerin ekonomik etkisinin sonraki dönemlerde telafi edilebildiği ancak sık tekrarlanan iş bırakma eylemlerinin üretim üzerinde daha kalıcı sonuçlar doğurabildiği değerlendiriliyor.
İspanya'da grevin etkisi elektrik tüketiminden izlenecek
İspanya'da 2012'deki genel grev sırasında katılımın ölçülmesinde elektrik tüketimi verilerinden yararlanılmıştı. İçişleri Bakanlığı, elektrik şebekesi işletmecisi Red Eléctrica'nın verilerine dayanarak sabahın erken saatlerinde elektrik talebinin normal seviyenin yüzde 11,4 altında kaldığını açıklamıştı. Mart 2012'deki grevde aynı saatte düşüş yüzde 15,4 olarak ölçülmüştü.
Bu yılki grevde de elektrik tüketimi verilerinin katılıma ilişkin ilk göstergelerden biri olması bekleniyor. Sendikalar ve hükümetin açıklayacağı katılım rakamlarının ise birbirinden farklı olabileceği belirtiliyor.
İspanya'daki grev, 29 Kasım'da yapılacak erken genel seçimden 18 gün önce düzenleniyor. Ülkede CCOO ve UGT sendikaları, çarşamba günü 24 saatlik genel grev çağrısında bulundu.
Borsalar grevden etkilenmedi
Grev çağrısına rağmen yatırımcıların İspanya piyasalarına yönelik belirgin bir tepki vermediği görülüyor. IBEX 35 endeksi pazartesi gününü 19 bin 742,5 puandan tamamladı. Endeks yıl başından bu yana yüzde 14,1 yükselirken tarihi zirvesinin yaklaşık yüzde 3 altında bulunuyor.
Greve maruz kalabilecek şirketlerin hisselerinde de yıl genelinde yükseliş kaydedildi. İspanyol otel zinciri Meliá Hotels International'ın hisseleri yüzde 38, havalimanı işletmecisi Aena'nın hisseleri ise yüzde 21 değer kazandı.
Euronews'ün değerlendirmesine göre, tek günlük grevlerin etkisi çoğunlukla geçici kalabilirken Belçika örneği, sık tekrarlanan iş bırakma eylemlerinin ekonomi üzerinde daha kalıcı bir yük oluşturabileceğine işaret ediyor.
