Çin'de büyüme 3,5 yılın en düşüğünde
- Çin ekonomisi ikinci çeyrekte beklentilerin altında kalarak yüzde 4,3 büyüdü. Zayıf iç tüketim ve yatırımlardaki daralma sürerken, büyümenin giderek ihracata bağımlı hale gelmesi ekonomideki yapısal dengesizliklere ilişkin endişeleri artırdı.
Çin ekonomisi, 2026'nın ikinci çeyreğinde son 3,5 yılın en düşük büyüme performansını kaydetti. Nisan-haziran döneminde gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) yıllık bazda yüzde 4,3 artarak ilk çeyrekteki yüzde 5,0'lık büyümenin gerisinde kaldı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleBüyüme oranı, hükümetin yıl geneli için öngördüğü yüzde 4,5-5,0 hedef aralığının altına inerken piyasa beklentilerini de karşılayamadı.
Yılın ilk altı ayında ise ekonomi yüzde 4,7 büyüyerek yıllık hedefle uyumlu seyrini korudu. Bu durum, kapsamlı bir teşvik paketine yönelik beklentileri zayıflattı.
Piyasaların odağı şimdi, Çin Komünist Partisi Politbürosu'nun bu ay sonunda gerçekleştireceği toplantıya çevrildi. Toplantıda üst düzey yöneticilerin ekonomik görünümü değerlendirmesi ve büyümeyi destekleyici politika adımlarını ele alması bekleniyor.
Ancak ekonomistler, asıl sorunun büyüme hızından ziyade büyümenin niteliği olduğuna dikkat çekiyor.
İç talep zayıf, büyüme ihracata dayanıyor
Haziran ayında perakende satışlar yıllık bazda yalnızca yüzde 1 artarken, sanayi üretimi yüzde 5,3 yükseldi. Veriler, Çin ekonomisinin büyümesinde küresel talebe ve imalat sanayisine bağımlılığın arttığını ortaya koydu.
ABD tarifeleri, küresel ticaret gerilimleri ve İran kaynaklı jeopolitik risklere rağmen ihracat güçlü seyrini korurken, iç tüketimdeki zayıflık ekonominin en kırılgan alanı olmaya devam etti.
Tüketici harcamaları baskı altında
Ülkede ücret artışlarının ekonomik büyümenin gerisinde kalması, bazı sektörlerde ise gelirlerin düşmesi tüketici harcamalarını olumsuz etkiliyor.
Sanayideki kapasite fazlası, ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri ve üreticiler arasındaki yoğun fiyat rekabeti işten çıkarmaları artırırken, zayıf talep ve yapay zekâ yatırımlarının hızlanması beyaz yakalı istihdamındaki artışı da yavaşlattı.
2021'den bu yana devam eden emlak krizinin hane halkı servetini azaltması ve inşaat sektöründeki istihdam kayıpları da iç talebi baskılamayı sürdürüyor.
Verilere göre, gayrimenkul yatırımları yılın ilk altı ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18 azalırken, konut fiyatlarındaki gerileme de devam etti.
Yatırımlarda sert daralma
Çin'de sabit sermaye yatırımları ocak-haziran döneminde yıllık bazda yüzde 5,7 geriledi. Kamu sektörünün yatırımları da yüzde 2,3 azaldı.
Yerel yönetimlerin maliyetleri azaltmaya yönelmesi, altyapı ve sanayi yatırımlarındaki yavaşlamayı hızlandırırken, ekonomistler yatırım cephesindeki zayıflığın büyüme üzerinde önemli bir baskı oluşturduğunu belirtiyor.
ITC Markets Analisti Andy Ji, manşet büyümedeki temel zayıflığın iç yatırımlardaki derinleşen gerilemeden kaynaklandığını ifade ederek, yüksek teknoloji odaklı sanayi üretiminin güçlü seyrettiğini ancak buna karşılık iç tüketim ve yatırımların sert şekilde zayıfladığını söyledi.
İhracat büyümeyi desteklemeye devam ediyor
Salı günü açıklanan dış ticaret verileri, Çin ihracatının küresel yapay zekâ yatırımlarının desteğiyle beklentileri aşarak yüzde 27 arttığını gösterdi.
Sektör temsilcilerine göre bu artışta, ABD'li perakendecilerin yılın ilerleyen dönemlerinde devreye girmesi beklenen yeni gümrük tarifeleri öncesinde Noel ve Black Friday satışları için stok oluşturma çabaları etkili oldu.
Buna karşın ABD ile Çin arasındaki ticaret ilişkilerindeki belirsizlik sürüyor. Şubat ayında yürürlüğe giren yüzde 10'luk genel ABD tarifesinin 24 Temmuz'da sona ermesi beklenirken, yerine daha yüksek oranlı vergilerin getirilmesi öngörülüyor.
Avrupa Birliği de Çin ile büyüyen ticaret açığı nedeniyle sanayisini Çin rekabetine karşı koruyacak yeni önlemler üzerinde çalışıyor.
Ek teşvik için ihracatta yavaşlama bekleniyor
Pinpoint Asset Management Baş Ekonomisti Zhiwei Zhang, ihracatın güçlü seyretmesi nedeniyle Politbüro toplantısından bütçe açığını artıracak kapsamlı mali teşvik kararlarının çıkmasını beklemediğini söyledi.
Macquarie Çin Baş Ekonomisti Larry Hu ise Pekin yönetiminin ihracat güçlü kaldığı sürece iç talebi destekleyecek agresif adımlar atmak için yeterli motivasyona sahip olmadığını belirterek, "İhracat yavaşladığında hükümet büyüme hedefini koruyabilmek için iç talebi daha güçlü şekilde desteklemek zorunda kalacaktır." değerlendirmesinde bulundu.