Dev bankadan rapor: İtalya ekonomisi krizden çıktı, dünyaya rol model oldu
HSBC, borçlanma maliyetleri ve ekonomik büyümenin kamu borcunu sınırlamakta yetersiz kalması nedeniyle G7 ülkelerinin İtalya gibi birincil bütçe fazlası vermek zorunda kalacağını bildirdi. IMF'ye göre İtalya 2026'da G7 ülkeleri arasında bütçe faizleri hariç gelirleri, harcamalarını aşan tek ülke.
HSBC'den G7 ülkelerine İtalya modeli önerisi
HSBC Küresel Başekonomisti Janet Henry, G7 ülkelerinin kamu borçlarını istikrara kavuşturabilmek için İtalya'nın uzun yıllardır uyguladığı birincil bütçe fazlası politikasını benimsemeleri gerektiğini belirtti.
EuroNews'te yer alan habere göre, Henry, geçen hafta yayımladığı "İtalyanlaşmak mı?" başlıklı değerlendirmesinde G7'nin bütün üyelerinin İtalya'yı takip etmek zorunda kalacağını ifade etti.
İtalya 34 yılın 28'inde bütçe fazlası verdi
İtalya, Eylül 1992'de Avrupa Döviz Kuru Mekanizması'ndan çıkarılmasının ardından ciddi bir para ve borç kriziyle karşı karşıya kaldı. Liranın değer kaybettiği dönemin ardından Roma yönetimi, yatırımcıların kamu borçlarının ödenebilirliğine ilişkin güvenini yeniden kazanmak için uzun süre mali disiplin uyguladı.
Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre İtalya, 1992'den bu yana geçen 34 yılın 28'inde birincil bütçe fazlası verdi. Bu uygulamada hükümetin faiz giderleri hariç gelirleri, faiz dışı harcamalarını aşıyor.
Borçlanma maliyetleri büyüme oranını aşıyor
HSBC'nin değerlendirmesine göre kamu borçlarına uygulanan faiz oranlarının ekonomik büyüme oranının üzerinde kalması, hükümetlerin faiz öncesi bütçe fazlası vermediği durumda borçların milli gelire oranını artırıyor. Gelişmiş ekonomilerde yüksek seyreden borçlanma maliyetlerinin bu baskıyı sürdürmesi bekleniyor.
Janet Henry, İtalya'nın örnek bir ekonomi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini de vurguladı. Ülkenin kamu borcu hâlâ yüksek seviyede bulunurken, 1992'de yaşanan ağır döviz ve borç krizinden sonra uzun yıllardır birincil bütçe fazlası veriliyor. Henry'ye göre diğer G7 ülkeleri İtalya'nın aksine uzun süreli bir mali uyum sürecine henüz girmiş değil.
ABD dahil G7 ülkelerinde bütçe açıkları sürüyor
HSBC'nin değerlendirmesinde ABD'nin de kamu borcunu yalnızca ekonomik büyümeyle istikrara kavuşturmasının kolay olmadığı belirtildi. Henry, Kongre Bütçe Ofisi direktörünün tahminine atıfta bulunarak, ABD'nin mevcut koşullarda borç yükünü yalnızca büyüme yoluyla sabitleyebilmesi için yıllık yüzde 7-8 nominal ekonomik büyümeye ihtiyaç duyacağını aktardı.
Henry ayrıca kamu harcamalarının kolaylıkla azaltılamayacağına ve yapay zekâ kaynaklı verimlilik artışlarının otomatik olarak daha yüksek vergi gelirine dönüşmeyebileceğine dikkat çekti.
G7'de birincil bütçe fazlası vermesi beklenen tek ülke İtalya
IMF'nin Ekim ayı Mali İzleme Raporu'na göre İtalya'nın 2026 yılında GSYH'sinin yüzde 1'i oranında birincil bütçe fazlası vermesi bekleniyor. Bu oranın 2027'de yüzde 1,2'ye yükselmesi öngörülüyor. İtalya, bu yıl birincil bütçe fazlası vermesi beklenen tek G7 ekonomisi konumunda.
Fransa'nın GSYH'sinin yüzde 2,9'u, Almanya'nın yüzde 3,4'ü oranında birincil bütçe açığı vermesi bekleniyor. ABD'de bu oranın yüzde 4,9, Kanada'da yüzde 2,6, Japonya ve İngiltere'de ise yaklaşık yüzde 1,2 olması öngörülüyor.
İtalya'nın kamu borcu GSYH'nin yüzde 137,9'una ulaşacak
Birincil bütçe fazlası veren İtalya, G7 ülkeleri arasında mali disiplin açısından ayrışsa da kamu borcu yükünü koruyor. IMF, İtalya'nın kamu borcunun 2026'da GSYH'nin yüzde 137,9'una ulaşmasını bekliyor. Bu oran, Avro Bölgesi'nde en yüksek seviye olarak öne çıkarken Yunanistan için öngörülen yüzde 136'nın da üzerinde bulunuyor.
Fransa'nın kamu borcunun ise aynı dönemde GSYH'nin yüzde 118,5'i seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Ekonomist Zsolt Darvas'ın mart ayında IMF'nin Finance & Development dergisinde yayımlanan çalışmasına göre Fransa ve ABD'nin kamu borçlarını istikrara kavuşturabilmesi için GSYH'lerinin yüzde 1,3'ü oranında birincil bütçe fazlası vermesi gerekiyor. İngiltere için ihtiyaç duyulan oran ise yüzde 1,8 olarak hesaplandı.
Fransa'nın bu seviyeye ulaşması, bütçe dengesinde GSYH'nin dört puanından fazla iyileşme gerektiriyor. Darvas, Fransa'nın son 50 yılda söz konusu birincil bütçe fazlası seviyesine yalnızca altı kez ulaştığını belirtti.