Reuters SpaceX'in gizli belgelerini okudu: Halka arz ve Mars'a koloni planı

Olası 1,75 trilyon dolarlık değerleme ile gerçekleşmesi halinde SpaceX halka arzı, tarihin en büyük halka arzı olabilir. Bu senaryo aynı zamanda Musk’ı dünyanın ilk trilyonerine dönüştürebilecek bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Reuters’ın 100 sayfayı aşkın halka arz taslağından aktardığına göre SpaceX, geleceğini Ay ve Mars’taki endüstriler, yörüngedeki veri merkezleri ve yapay zeka çağını destekleyecek dev enerji altyapıları üzerine kuruyor. Belgede şirketin amacı, “yaşamı çok gezegenli hale getirmek ve bilincin ışığını yıldızlara taşımak” sözleriyle tanımlandı.

Yatırımcı ilgisi güçlü, soru işaretleri büyük

SpaceX’e Fidelity, Founders Fund ve Valor Equity Partners gibi büyük yatırımcılar yıllardır destek vermeyi sürdürüyor. Şirket, yeniden kullanılabilir Falcon 9 roketleri ve Starlink uydu internet ağı ile ticari başarı yakaladı.

Ancak başvuru dosyası, şirketin geçen yıl zarar ettiğini ve yapay zeka yatırımlarında OpenAI, Microsoft ve Alphabet gibi dev rakiplerin oldukça gerisinde kaldığını da gösteriyor.

Ayrıca Ay ve Mars yerleşimleri, uzay veri merkezleri ve gezegenler arası üretim gibi projelerin henüz kanıtlanmamış teknolojilere dayandığı, ticari başarı garantisi bulunmadığı vurgulanıyor.

28,5 trilyon dolarlık hedef pazar

Dosyadaki en dikkat çekici iddialardan biri ise SpaceX’in hedeflediği toplam pazar büyüklüğünün 28,5 trilyon dolar olarak belirtilmesi oldu. Bu rakam, ABD ekonomisinin toplam büyüklüğünü dahi aşıyor.

Columbia Hukuk Fakültesi Profesörü Eric Talley, bu hedefi “çok agresif bir sayı” olarak değerlendirirken, Musk’ın stratejisinin “büyük oynamak ve kazanmaya çalışmak” olduğunu söyledi.

Kritik eşik: Starship

Şirketin geleceğinde en kritik unsur ise Starship roket programı olarak öne çıkıyor. Tam yeniden kullanılabilir olarak tasarlanan Starship, Starlink genişlemesi, uzayda yapay zeka altyapısı kurulumu ve NASA görevleri için temel taşı niteliğinde.

Ancak Starship programı şimdiye kadar test patlamaları, mühendislik sorunları ve regülasyon gecikmeleri nedeniyle defalarca ertelendi.

Musk bağımlılığı

Başvuru dosyasında ayrıca şirketin Elon Musk’a yüksek derecede bağımlı olduğu açıkça belirtiliyor. Musk’ın dört farklı unvana sahip olduğu, yönetim kurulunu kontrol ettiği ve tazminat paketinin 7,5 trilyon dolarlık değerleme hedefleri ile Mars’a 1 milyon insan yerleştirme gibi kilometre taşlarına bağlı olduğu ifade edildi.

Şirket, Musk sonrası dönemin ciddi bir varoluşsal risk oluşturabileceği uyarısında bulunurken, halef seçiminin “zamanında gerçekleşmeyebileceği veya hiç yapılamayabileceği” kaydedildi.

Yeni hedefi Mars

Reuters'ın gizli şirket belgelerine dayanarak bildirdiğine göre, SpaceX, kurucusu ve CEO'su Elon Musk'a Mars'ta bir koloni kurma ve uzayda büyük ölçekli veri merkezleri işletme şartıyla hisse senedi bazlı tazminat ödenmesini öngören bir planı onayladı.

Rapora göre, Mars'ta en az bir milyon sakini olan kalıcı bir insan yerleşiminin kurulmasına yardımcı olması durumunda Musk'a 200 milyon adede kadar süper oy hakkı veren hisse verilebilir.

Ek teşvikler, yaklaşık olarak aynı anda çalışan 100.000 adet bir gigawattlık nükleer reaktöre eşdeğer, en az 100 terawatt işlem gücü sağlayabilen uzay tabanlı bilgi işlem altyapısının geliştirilmesine bağlı.

Piyasanın vereceği karar kritik olacak

SpaceX halka arzı, yalnızca bir şirketin borsaya açılması değil; yatırımcıların Elon Musk’ın uzun vadeli bilim kurgu benzeri vizyonlarına ne kadar prim vereceğinin de testi olacak. Eğer piyasa bu hikayeyi satın alırsa, teknoloji ve uzay sektöründe yeni bir değerleme dönemi başlayabilir.