Emisyon Ticaret Sistemi yürürlükte: Karbon piyasasının kuralları belli oldu
- Türkiye'nin ulusal karbon piyasasının hukuki çerçevesi Resmi Gazete'de yayımlanan ETS yönetmeliğiyle çizildi. Yıllık emisyonu 50 bin tonun üzerindeki tesisleri kapsayan sistemde emisyon izni zorunlu olacak. EPİAŞ'ın işleteceği piyasada kurallara uymayanlara ağır cezalar var.
Türkiye'de ulusal karbon piyasasının hukuki altyapısını oluşturan Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) yönetmeliği, 27 Ağustos 2026 itibarıyla Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme ile sera gazı emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve şirketlerin karbon tahsisatı alıp satabileceği piyasanın temel işleyiş kuralları belirlendi.
Kapsam ve izin süreçleri
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleSisteme, yıllık emisyonu 50 bin ton CO2 eşdeğerinin üzerinde olan Kategori B ve Kategori C tesisleri dahil edilecek.
Okul, üniversite, hastane ve savunma sanayi tesisleri ETS'den muaf tutulacak, ancak emisyonlarını izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülükleri devam edecek.
İşletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için İklim Değişikliği Başkanlığı'ndan 5 yıl geçerli "sera gazı emisyon izni" almaları zorunlu kılındı. İzin yenileme başvuruları süre bitiminden en az 6 ay önce yapılacak.
Sisteme girecek işletmelere emisyon izni almaları için 3 yıllık geçiş süresi tanındı. Karbon Piyasası Kurulu bu süreyi 2 yıla kadar uzatabilecek.
Piyasa işleyişi ve karbon tahsisatları
İşletmelerin salabileceği toplam sera gazı miktarı bir üst sınırla belirlenecek ve tahsisatlar İşlem Kayıt Sistemi'nde ihraç edilecek.
Tahsisatların bir bölümü tesislerin üretim seviyesi ve emisyon yoğunluğuna göre ücretsiz dağıtılacak, kalanı birincil piyasada ihale yoluyla satılacak.
ETS piyasasının işletmecisi Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) olacak. İşlemler, sürekli ticaret yöntemiyle çalışan ikincil piyasalarda da gerçekleştirilebilecek.
Fiyatlarda aşırı dalgalanmayı önlemek amacıyla piyasa istikrar rezervi kurulacak; Karbon Piyasası Kurulu gerektiğinde asgari ve azami fiyat aralıkları belirleyebilecek.
İşletmeler, doğrulanmış emisyonlarına denk gelen tahsisatları takip eden yılın kasım ayının son iş gününe kadar teslim etmek zorunda olacak.
Uygulanacak idari para cezaları
| İhlal Türü | Ceza Miktarı |
| Doğrulanmış emisyon raporunun süresinde sunulmaması | 627.450 TL – 6.274.500 TL (ETS tesisleri için ceza iki katı uygulanacak) |
| İzinsiz, süresi bitmiş veya iptal edilmiş izinle faaliyet gösterme | 1.254.900 TL – 12.549.000 TL |
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi ilk etapta, kapsamı ve süresi Karbon Piyasası Kurulu tarafından belirlenecek bir pilot uygulamayla faaliyete geçecek. Pilot kapsamındaki işletmeler, ilk İzleme Metodolojisi Planlarını bugünden itibaren iki ay içinde sunmakla yükümlü olacak.