Fransa’da protestolar piyasaları sarstı: Yatırımcıların gözü üç kritik soruda

Fransa’da protestolar piyasaları sarstı!

Fransa’da hükümet karşıtı protestolar, ülkenin kamu maliyesine ve ekonomik büyüme görünümüne ilişkin endişeleri artırıyor. Yeni gösteriler öncesinde yatırımcılar, siyasi belirsizliğin bütçe hedeflerini, ekonomik büyümeyi ve şirketlerin faaliyetlerini nasıl etkileyeceğini değerlendiriyor. Tahvil faizleri 2002’den bu yana en yüksek seviyeye çıkarken ülkenin kredi notu görünümü de negatifte tutuluyor.

MOODY’S’TEN NEGATİF GÖRÜNÜM

Fransa’nın kredi notu korundu, endişeler sürüyor

Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, cuma günü Fransa’nın kredi notunu Aa3 seviyesinde korudu ancak ülkenin not görünümünü negatifte tuttu. Kuruluş, Fransa’nın siyasi yapısındaki parçalanmanın yasama kurumlarının işleyişini olumsuz etkileme riskinin arttığını belirtti. Moody’s ayrıca, ülkenin bütçe açığını azaltma konusunda ilerleme kaydetmesi halinde görünümün yeniden durağana çevrilebileceğini ifade etti.

HÜKÜMETİN BÜTÇE SINAVI

2027 bütçesi parlamentodan geçebilecek mi?

Fransa hükümeti, bütçe açığını 2026’da gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5,4’ü seviyesinden 2027’de yüzde 5’e düşürmeyi hedefliyor. Tasarruf sağlamayı amaçlayan vergi düzenlemelerinin Ulusal Meclis’te 27 Ekim’de yeniden görüşülmesi planlanıyor. Ancak muhalefet milletvekilleri hükümetin planlarına karşı çıkıyor. Bütçenin parlamentodan geçip geçmeyeceği belirsizliğini korurken hükümetin, belirli koşullarda nihai oylama olmadan yasa çıkarılmasına olanak tanıyan Anayasa’nın 49.3’üncü maddesini kullanabileceği belirtiliyor.

TAHVİL FAİZLERİ 2002’DEN BU YANA ZİRVEDE

Fransa’nın borçlanma maliyetleri yükseliyor

Fransa’nın gösterge niteliğindeki 10 yıllık devlet tahvillerinin getirisi perşembe günü 11 baz puan yükselerek 2002’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Fransız ve Alman 10 yıllık devlet tahvilleri arasındaki getiri farkı da Kasım 2011’den bu yana en geniş seviyeye ulaştı. Natixis CIB’den Alain Durré, son dönemde Fransız devlet tahvillerindeki baskının ağırlıklı olarak portföylerdeki taktiksel değişimlerden kaynaklandığını, geleneksel uzun vadeli yatırımcıların ise henüz piyasaya dönmediğini söyledi.

PROTESTOLAR BÜYÜMEYİ VURABİLİR

Ekonomi için büyüme tahminleri düşük

ING’nin Fransa ve İsviçre Başekonomisti Charlotte de Montpellier, protestoların devam etmesi ve güvenin daha da zayıflaması halinde ekonomik büyümenin mevcut tahminlerin altında kalabileceğini belirtti. ING, Fransa ekonomisinin 2026’da yüzde 0,3, 2027’de ise yüzde 0,6 büyümesini bekliyor. De Montpellier, şiddet olaylarının tüketicileri şehir merkezlerinden uzaklaştırabileceğini, turistlerin seyahatlerini ertelemesine ve şirketlerin yatırımlarını geciktirmesine neden olabileceğini ifade etti.

Geçmiş protestolar da ekonomik faaliyet üzerinde etkili olmuştu. INSEE tahminine göre Sarı Yelekliler hareketi, 2018’in son çeyreğinde Fransa’nın büyümesini 0,1 puan düşürmüş olabilir. Fransa Merkez Bankası verilerine göre 2023 baharındaki emeklilik protestoları sırasında düzenlenen grevler de ilk çeyrek büyümesini yaklaşık 0,1 puan azalttı.

HANGİ SEKTÖRLER DAHA FAZLA ETKİLENECEK?

Perakende, turizm ve taşımacılık öne çıkıyor

Fransa’nın CAC 40 endeksi son bir ayda yüzde 4,5 geriledi. ING, protestolardan doğrudan etkilenme riski en yüksek sektörler arasında perakende, konaklama ve turizm ile taşımacılık ve lojistiği gösterdi. Mağazalar ve alışveriş merkezleri ziyaretçi sayısındaki düşüş, kapanmalar ve satış kayıplarıyla karşılaşabilir. Oteller, kafeler, restoranlar ve seyahat hizmetleri de iptal edilen faaliyetlerin daha sonra telafi edilmesinin zor olması nedeniyle risk altında bulunuyor.

Süpermarket zinciri Carrefour, protestoların yanı sıra yükselen enerji maliyetlerinin tüketici güvenini olumsuz etkilediğini belirterek kâr beklentisini düşürdü ve yatırım planlarını azalttı. Şirketin hisseleri çarşamba günü yüzde 14’ten fazla geriledi. ING’nin Fransa’daki ticaret odalarının tahminlerine dayandırdığı değerlendirmesine göre salı gününe kadar 2 binden fazla işletme protestolardan doğrudan etkilenmişti.

BANKALAR VE LÜKS TÜKETİM DE RİSK ALTINDA

Belirsizlik şirketlerin faaliyetlerine yayılabilir

Carmignac Yatırım Komitesi üyesi Kevin Thozet’ye göre siyasi belirsizliğin uzaması bankaları da etkileyebilir. Öz sermaye maliyetlerinin yükselmesi, kredi büyümesinin yavaşlaması ve kredi sorunlarının ortaya çıkması finans sektörü açısından öne çıkan riskler arasında yer alıyor.

Fransa’nın lüks tüketim sektörü satışlarının büyük bölümünü yurt dışında gerçekleştiriyor. LVMH’nin 2025 gelirlerinin yüzde 8’i Fransa’dan elde edildi. Ancak protestoların turizmi ve turistlerin vergisiz alışverişlerini azaltması şirketi etkileyebilir. Thozet, Fransa’daki LVMH gelirlerinin yaklaşık yüzde 20’sinin vergisiz alışverişlerden kaynaklandığını belirtti.

Fransa’da 24 Ekim için yeni gösteriler, sendikaların desteklediği ülke çapındaki grev ve protestolar içinse 5 Kasım tarihi öne çıkıyor. Yatırımcılar, eylemlerin ne kadar süreceğini ve siyasi belirsizliğin bütçe planları ile ekonomik faaliyet üzerindeki etkisini izliyor.