Hürmüz Boğazı için kritik mesaj: İran'dan ABD şartı
- İran devlet televizyonuna konuşan yetkililer, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının ABD'nin tutumunu değiştirmesine bağlı olduğunu belirtti. Yetkililer, Umman ile yürütülen görüşmelerin boğazın kısa vadede açılmasıyla bağlantılı olmadığını söyledi.
- Devlet televizyonu Press TV'ye verdikleri demeçte, ABD'nin görüşmelere müdahale etmeyi bırakması halinde Umman ile anlaşmaya varılabileceğini ifade etti.
İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının ABD'nin tutumuna bağlı olduğunu açıkladı. Tahran, görüşmelerin yalnızca Umman ile yürütüldüğünü bildirdi.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekleİran devlet televizyonu Press TV'ye konuşan İranlı yetkililer, İran ile Umman arasında yürütülen görüşmelerin Hürmüz Boğazı'nın kısa vadede yeniden açılmasıyla bağlantılı olmadığını belirtti.
Görüşmelerin yalnızca İran ve Umman arasında gerçekleştirildiğini vurgulayan İranlı yetkililer ABD dahil herhangi bir üçüncü tarafın müzakerelere dahil olmadığını ifade etti. Yetkililer, ABD'nin görüşmelere müdahale etmeyi bırakması halinde Umman ile anlaşmaya varılabileceğini söyledi.
Tahran, önceki gün ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda doğrudan görüşmeler yürüttüğü yönündeki açıklamalarını yalanlamıştı. İran, yalnızca Umman ile müzakere yürüttüğünü bildirmişti.
Trump ise daha sonra İran'ı "inanılmaz derecede ikiyüzlü" olmakla suçlamıştı.
Bugün bir duyuru bekleniyor
Öte yandan iki bölgesel kaynak ve bir ABD'li yetkiliye göre ABD, İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için geçici bir anlaşmaya varmaya yaklaşıyor. Kaynaklar, ABD'nin çarşamba günü bir duyuru yapmayı hedeflediğini belirtti.
Birkaç haftadır sürdüğü belirtilen müzakerelerdeki anlaşmanın, ABD ile İran arasındaki ateşkesi yeniden sağlamayı ve nükleer anlaşma müzakerelerini yeniden başlatmayı amaçladığı aktarıldı.
ABD Başkanı Trump, diplomasiye daha fazla zaman tanımak amacıyla cumartesi günü büyük bir bombalama harekatı başlatma yönündeki tehditlerini uygulamama kararı almıştı. Kısa süre içinde anlaşmaya varılamaması halinde Trump'ın büyük çaplı saldırılara onay verebileceği belirtildi.
60 günlük geçici uygulama ayrıntısı
Görüşülen anlaşmanın, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği daha fazla kontrol etmesine yönelik bazı taleplerini karşılayacağı aktarıldı. Bu tür bir kontrolün savaş öncesinde İran'da bulunmadığı belirtildi. İki bölgesel kaynağa göre görüşülen düzenleme, Umman ve İran arasında Hürmüz Boğazı'nda 60 günlük geçici bir uygulamayı öngörüyor. Düzenlemenin süresinin uzatılabileceği ifade edildi.
Buna göre, boğazdan geçerek Basra Körfezi'ne giren tüm gemi trafiği, İran sularından geçen kuzey yönlü bir rotayı izleyecek. Boğazdan geçerek Arap Denizi'ne giden tüm gemiler ise İran ile koordinasyon halinde Umman sularından geçen güney güzergahını kullanacak.
60 günlük dönem boyunca herhangi bir geçiş ücreti veya harç alınmayacağı belirtildi.
Tarafların ayrıca boğazın orta şeridindeki deniz mayınlarını 30 gün içinde temizlemek için çalışma yürüteceği aktarıldı. Orta şeridin temizlenmesinin ardından bu güzergahın, Umman ve İran arasında müzakere edilecek kalıcı bir düzenlemenin şartları kapsamında hem gidiş hem de geliş trafiğinde kullanılacağı ifade edildi.
Beyaz Saray, Umman ve bölgesel arabulucuların üç hafta önce İran'la bir anlaşmaya vardıklarını düşündükleri, ancak İran'ın gemilere yönelik saldırılarına yeniden başlamasının ardından iki haftalık çatışmanın yaşandığı ve durumun neredeyse topyekun bir savaşa dönüştüğü belirtildi.
Bölgesel kaynaklara göre Umman ve İran arasındaki görüşmelerin yanı sıra Katar, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan yetkililer de arabuluculuk çabalarına dahil oldu.