IMF Başkanı'ndan savaşın Z raporu: "IMF'den destek talebi 50 milyar dolara uzanır"
- IMF Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkileri nedeniyle IMF’ye yönelik kısa vadeli finansman talebinin 20 milyar ila 50 milyar dolar artmasını beklediklerini açıkladı.
- IMF ve Dünya Bankası’nın gelecek hafta yapılacak yıllık toplantıları öncesinde konuşan Georgieva, çatışmanın küresel enerji arzında ciddi bir şok yarattığını belirtti.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Ortadoğu’daki savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkileri nedeniyle IMF’ye yönelik kısa vadeli finansal destek talebinin 20 milyar ila 50 milyar dolar arasında artabileceğini söyledi.
Önümüzdeki hafta yapılacak IMF–Dünya Bankası Bahar Toplantıları öncesinde konuşan Georgieva, çatışmaların küresel ekonomiyi ciddi bir stres testine tabi tuttuğunu belirtti. Savaşın etkisiyle dünya petrol akışında günlük bazda yüzde 13, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışında ise yüzde 20’lik düşüş yaşandığını ifade eden Georgieva, bunun enerji fiyatlarında sert yükseliş ve tedarik zincirlerinde aksama yaratan bir arz şokuna yol açtığını söyledi.
Küresel büyüme tahminleri aşağı yönlü revize edilecek
IMF Başkanı, savaşın küresel büyüme görünümünü de zayıflattığını belirterek, fonun gelecek hafta yayımlayacağı Dünya Ekonomik Görünümü raporunda büyüme tahminlerinin aşağı yönlü revize edileceğini ifade etti. IMF, ocak ayında 2026 için küresel büyümeyi yüzde 3,3, 2027 için ise yüzde 3,2 olarak öngörmüştü.
28 Şubat’ta başlayan çatışmaların petrol rafinerilerinin kapanması ve rafine ürün kıtlığı gibi etkilerle ulaşım, turizm ve ticareti bir süre daha baskı altında tutabileceğini belirten Georgieva, enerji arzındaki belirsizliklere dikkat çekti. “En iyi ihtimalle bile eski duruma sorunsuz bir dönüş olmayacak. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin ya da bölgesel hava trafiğinin nasıl toparlanacağını gerçekten bilmiyoruz” dedi.
"45 milyon kişi aç kalacak"
Georgieva, savaşın küresel gıda güvenliğini de olumsuz etkileyeceğini belirterek, yaklaşık 45 milyon kişinin daha gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalabileceğini ve dünyada açlık çeken insan sayısının 360 milyonun üzerine çıkabileceğini söyledi. Ayrıca çip üretiminde kullanılan kükürt ve helyum ile plastik üretiminde kullanılan nafta gibi girdilere bağımlılık nedeniyle tedarik zinciri aksaklıklarının sürebileceğini ifade etti.
IMF’nin yayımlayacağı raporda, enerji fiyatlarının görece hızlı bir şekilde normalleştiği senaryodan, petrol ve doğalgaz fiyatlarının uzun süre yüksek kaldığı daha olumsuz senaryolara kadar farklı olasılıkların değerlendirileceğini belirten Georgieva, en iyimser tabloda bile altyapı hasarı, güven kaybı ve tedarik sorunları nedeniyle büyümenin yavaşlayacağını söyledi.
Georgieva, IMF’nin kaynaklarının yeterli olduğunu ve mevcut programlar aracılığıyla ödemeler dengesi desteğini artırabileceklerini ifade etti. Savaş öncesinde 140 milyar dolar büyüklüğünde aktif IMF programları bulunduğunu hatırlatan Georgieva, yeni ülkelerin de yardım talebinde bulunmasının beklendiğini ancak hangi ülkelerin başvurabileceğine dair isim vermedi.
"Ateşe benzin dökmeyin"
Enerji arz şokunun kısa vadeli enflasyon beklentilerini şimdiden yukarı çektiğini belirten IMF Başkanı, küresel ekonomideki nihai etkinin ateşkesin kalıcı olup olmamasına bağlı olacağını vurguladı.
Ülkeleri tek taraflı politika adımlarına karşı da uyaran Georgieva, ihracat kısıtlamaları ve fiyat kontrolleri gibi uygulamaların küresel koşulları daha da kötüleştirebileceğini belirterek, “Tüm ülkeleri tek başına hareket etme yaklaşımını reddetmeye çağırıyorum. Ateşe benzin dökmeyin” dedi.
Merkez bankalarına faiz artırım çağırısı
Georgieva ayrıca enflasyon beklentilerinin bozulması halinde merkez bankalarının faiz artırımlarıyla kararlı şekilde müdahale etmesi gerektiğini ifade etti. Birçok ülkenin ise özel araç kullanımını sınırlama ve uzaktan çalışmayı teşvik etme gibi enerji tasarrufu önlemleri uygulamaya başladığını söyledi.
Kamu borcunun küresel ölçekte zaten yüksek seviyelerde olduğuna dikkat çeken Georgieva, ülkeleri mali tamponlarını yeniden oluşturmak için daha kararlı adımlar atmaya çağırdı. Savaş başlamadan önce bile küresel kamu borcunun 2029 yılına kadar dünya GSYH’sinin yaklaşık yüzde 100’üne ulaşmasının beklendiği ve bunun 1948’den bu yana en yüksek seviye olacağı öngörülüyordu.
