İran savaşı giyim sektörünü vurdu: Fiyatlar yüzde 20 artabilir
- ABD'nin İran'a karşı savaşı, petrol, taşımacılık ve ham madde maliyetlerini artırarak küresel giyim sektöründeki üreticileri zorlamaya başladı.
- Al Jazeera'nın haberine göre polyester ve pamuk fiyatlarındaki yükselişin tüketiciye yansıması beklenirken, temel giyim ürünlerinde fiyatların yüzde 10 ila 20 arasında artabileceği tahmin ediliyor.
ABD'nin İran'a karşı savaşı, enerji, taşımacılık ve ham madde maliyetlerindeki artışla birlikte küresel giyim sektörünün yapısını yeniden şekillendiriyor. Tarım ürünleri üzerinde El Niño etkisine ilişkin endişelerin de eklenmesiyle fabrikalar üzerindeki baskının arttığı ve maliyet artışlarının önümüzdeki aylarda tüketicilere yansıyabileceği belirtiliyor.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleBaskının Bangladeş'te de hissedildiği aktarıldı. ABD basınına göre Dakka yakınlarındaki Bloomy Fashions fabrikasında üretim salonlarından biri, alıcılardan birinin fiyatların düşmesini bekleyerek polyester siparişlerini askıya almasının ardından yaklaşık üç aydır kullanılmıyor.
Sorun yalnızca enerji ve taşımacılık maliyetleriyle sınırlı kalmadı. Petrol fiyatlarındaki yükselişle birlikte fosil yakıtlardan elde edilen polyesterin fiyatı artarken, arz endişeleri, gübre kıtlığı ve El Niño'nun tarım ürünleri üzerindeki olası etkisine ilişkin kaygılar nedeniyle pamuk fiyatları da yükseldi.
Tüketicilerin maliyet baskısını sonbahar aylarında hissetmeye başlaması, en büyük etkinin ise gelecek yılın ilkbahar ve yaz aylarında mağazalara yansıması bekleniyor. Bunun nedeni, markaların siparişlerinin önemli bir bölümünü ürünlerin mağazalara ulaşmasından bir yıla kadar önce vermesi.
Polyester ve pamuk aynı anda yükseliyor
Al Jazeera'nın haberine göre savaştan önce polyester, pamuğun yaklaşık yarısı fiyatında işlem görüyordu. Ancak petrol fiyatlarındaki yükseliş, Çin'deki polyester fiyatlarını yaklaşık 4 yılın en yüksek seviyelerine yaklaştırdı.
Haberde, Inditex bünyesindeki Zara ve Pull&Bear gibi markalara tedarik sağlayan Bloomy Fashions'ın, savaşın başlamasından sonraki haftalarda polyester iplik fiyatlarının yüzde 25'e kadar arttığını bildirdi.
Buna karşılık pamuk fiyatları, alıcıların alternatif arayışına girmesi ve arzın sıkılaşmasıyla 2 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Pamuk vadeli kontratlarının da son dönemde Mart 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı aktarıldı.
McKinsey ortağı Julian Högl, temel elyafların aynı anda fiyat baskısı altında kalmasının markaların yüksek maliyetli bir hammaddeden daha ucuz bir alternatife geçme seçeneğini ortadan kaldırdığını belirtti.
Alman kumaş üreticisi Kettelhack'in maliyetlerinin yüzde 5 ila 8 arasında arttığı, Hindistan merkezli Indo Count Industries'in ise maliyet artışlarının pamuk ve polyesterin yanı sıra boya, kimyasal maddeler, petrol ve gaza da yayıldığını bildirdiği aktarıldı.
Fabrikaların kâr marjı yüzde 2-3 seviyesinde
Şu aşamada baskının büyük bölümünün üreticilerin üzerinde olduğu belirtildi. Temel bir gömleğin maliyetinin yaklaşık yüzde 60'ını ham maddeler oluştururken, fabrikaların kâr marjlarının genellikle yüzde 2 ila 3 arasında olduğu kaydedildi.
Talebin zayıf olması nedeniyle Bloomy Fashions'ın ek maliyetleri alıcılara yansıtmak yerine kendisinin üstlendiği belirtildi. Markaların tedarikçiler arasında geniş seçeneklere sahip olması, fabrikaların pazarlık gücünü de sınırlıyor.
Baskının Asya'da da görülmeye başladığı aktarıldı. Dünya tekstil ve hazır giyim ticaretinin yaklaşık yüzde 4'ünü gerçekleştiren Hindistan'da hazır giyim ihracatı temmuz ayında yıllık bazda yüzde 4,5 geriledi. Mali yılın ilk dört ayında ise ihracattaki düşüş yüzde 10,5 oldu.
Yıllık yaklaşık 800 milyon dolarlık hazır giyim ihracatı gerçekleştiren Bangladeş'in Orta Doğu'ya yönelik ticaretinin ise şu anda neredeyse tamamen durduğu bildirildi.
Fiyat artışları yüzde 20'ye ulaşabilir
Markaların fabrikalara kıyasla daha fazla seçeneğe sahip olduğu belirtildi. Şirketlerin tedarikçiler üzerinde baskı kurma, ham madde ve tasarımları değiştirme veya ürün fiyatlarını artırma seçenekleri bulunuyor.
İsveçli Asket, kaliteyi düşürmek yerine fiyatlarını artırmayı tercih etti. Üreticiler ve danışmanlar ise maliyet baskısının sürmesi halinde şirketlerin kumaşların ağırlığını azaltabileceğini, tasarımları sadeleştirebileceğini ve kullanılan ham madde bileşimini değiştirebileceğini belirtiyor.
McKinsey ortağı Högl, temel giyim kategorilerindeki fiyatların nihayetinde yüzde 10 ila 20 arasında artabileceğini tahmin etti. Ancak maliyet artışının tamamının tüketiciye yansımasının bir yılı bulabileceği ifade edildi.
Zara'nın sahibi Inditex, Ortadoğu'daki çatışmaların taşıma ve üretim girdilerinin maliyetlerini artırdığını, yılın ikinci yarısında brüt kâr marjları üzerindeki baskının devam etmesini beklediğini bildirdi. Şirketin savaşın etkisini azaltmak amacıyla taşıma yöntemlerini ve tedarik kaynaklarını değiştirdiği aktarıldı.
Ancak fiyatları artırmanın da riskleri bulunuyor. Yüksek gıda ve enerji maliyetleri, hane halklarının giyim harcamaları için ayırabildiği geliri azaltıyor.
Bloomy Fashions'ta gelirlerin şimdiden düşmeye başladığı, fabrikanın artan üretim maliyetleri ile daha fazla ödeme yapmak istemeyen alıcılar arasında sıkıştığı belirtildi.
Şirket yöneticisinin de ifade ettiği gibi, zor dönemlerde tüketici yeni bir gömlek almayı kolayca erteleyerek mevcut kıyafetlerini daha uzun süre kullanabiliyor.
