İran'dan sert Hürmüz Boğazı pazarlığı: Açılması için ABD'ye 6 şart
- İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD'nin deniz ablukasını ve yaptırımlarını kaldırması, askeri güçlerini bölgeden çekmesi, savaş tazminatlarını ödemesi ve dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakması gerektiğini söyledi.
- İran ayrıca ABD'nin İran'a ve bölgesel müttefiklerine yönelik tehdit ve saldırıları durdurmasını istedi.
- İran ile Umman arasındaki görüşmelerde ise boğazdan geçiş güzergahının belirlenmesine ilişkin çalışmaların sürdüğü bildirildi.
İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD'nin yerine getirmesi gereken koşulları açıkladı. Tahran, boğazın açılmasının ABD'nin tutumuna ve İran'ın belirlediği şartların karşılanmasına bağlı olduğunu bildirdi.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleCNBC'de yer alan habere göre, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir, cumartesi günü yaptığı açıklamada, Washington'un deniz ablukasını ve yaptırımlarını kaldırması, ABD askeri güçlerini bölgeden çekmesi, savaş tazminatlarını ödemesi ve dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakması gerektiğini söyledi.
İran tarafı ayrıca ABD'nin İran'a yönelik tehditlerini ve İran'ın bölgesel müttefiklerine yönelik saldırılarını sona erdirmesini talep etti.
İran'ın açıklaması, Birleşik Arap Emirlikleri'nin devlet petrol şirketi Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi'ne (ADNOC) ait bir tankerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişi sırasında füze saldırısına uğradığını bildirmesinin ardından geldi. BAE Dışişleri Bakanlığı saldırıyı kınarken, olayda can kaybı olmadığını ve durumun kontrol altına alındığını açıkladı.
Erakçi Umman ile son aşamaya gelindi
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin görüşmelerin son aşamalara geldiğini belirtti. Erakçi , özellikle transit güzergahının belirlenmesi konusunda iki ülkenin anlaşmaya yakın olduğunu söyledi. Umman Dışişleri Bakanlığı da görüşmelerin "olumlu ve yapıcı bir atmosferde" sürdüğünü açıkladı ve boğazdaki gemilere yönelik saldırıları kınadı.
İran ile Umman arasında yürütülen görüşmelerde, boğazdan geçiş güzergahlarının belirlenmesine ilişkin bir düzenleme üzerinde çalışıldığı bildirildi. Buna göre, boğazdan Basra Körfezi'ne giren gemilerin İran sularından geçen kuzey güzergahını, Arap Denizi'ne çıkan gemilerin ise İran ile koordinasyon içinde Umman sularından geçen güney güzergahını kullanması planlanıyor.
İki ülke arasında görüşülen düzenlemenin 60 günlük geçici bir uygulama olması ve uzatılabilmesi öngörülüyor. Bu süre boyunca geçiş ücreti veya harç alınmaması, boğazın orta şeridindeki deniz mayınlarının 30 gün içinde temizlenmesi ve temizliğin ardından orta şeridin her iki yöndeki deniz trafiğine açılması gündemde bulunuyor.
İran devlet medyası tarafından daha önce yayımlanan taslak planda ise ABD ve İsrail gemilerinin boğazdan geçişinin yasaklanması, İran'a zarar verdiği belirtilen diğer ülkelerin gemilerinin de tazminat ödenene kadar geçişine izin verilmemesi öngörülüyor. Taslağın İran parlamentosu tarafından incelendiği bildirildi.
İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının İran'ın belirleyeceği özel mekanizma ve koşullara bağlı olduğunu, İran ile Umman arasındaki görüşmelerle doğrudan bağlantılı olmadığını söyledi.
JD Vance: İran bölge ülkeleri ile düzenleme oluşturmayı görüşüyor
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Fox News'e yaptığı açıklamada İran ile Körfez ülkeleri ve özellikle Umman arasında boğazdaki güvenli deniz trafiğinin sağlanmasına yönelik görüşmeler yürütüldüğünü söyledi. Vance, planlar arasında bir trafik düzenlemesi oluşturulması, su yolunun deniz mayınlarından temizlenmesi ve İran'ın ticari gemilere ateş açmayacağına ilişkin taahhüt vermesinin bulunduğunu belirtti.
Vance, ABD'nin İran'ın açıklamalarından ziyade eylemlerini değerlendireceğini ifade ederek, "Güvenmiyoruz. Doğruluyoruz" dedi.
Tahran daha önce de ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda doğrudan görüşmeler yürütüldüğüne ilişkin açıklamalarını yalanlamış ve yalnızca Umman ile müzakere yaptığını bildirmişti. Trump ise İran'ı "inanılmaz derecede ikiyüzlü" olmakla suçlamıştı.
Bölgesel kaynakların BBC'ye aktardığına göre Umman ve İran arasındaki görüşmelere ek olarak Katar, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan yetkililer de arabuluculuk çalışmalarına dahil oldu. Aynı kaynaklar, Beyaz Saray'ın da görüşmelere aktif olarak katıldığını ve Trump'ın temsilcisi Steve Witkoff, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve Umman Dışişleri Bakanı Sayyid Badr Hamad Al Busaidi arasında son günlerde birden fazla görüşme yapıldığını bildirdi.
