İTÜ ve TPAO işbirliğiyle geliştirildi: "Görünmez çapa"
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından yürütülen çalışmayla ondaj, destek ve araştırma gemileri, kablo döşeme platformları ve otonom deniz araçları için kritik önemdeki Dinamik Konumlandırma Sistemi için yerli çözüm geliştirildi.
Sistem, adeta "görünmez bir demir atarak" çapa kullanmadan gemiye kendi motorlarıyla olduğu yerde çakılı kalma yeteneği kazandırıyor, bu kabiliyet sondaj faaliyetlerinde kritik önem taşıyor.
İTÜ Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Ömer Kemal Kınacı "Projenin gerçekleştirilmesi için İTÜ ve TPAO’yu motive eden en temel faktör teknik ve stratejik bağımsızlıktır. Çevre denizlerimizde yaptığımız sondajlar için en temel ihtiyaçlardan biri olan Dinamik Konumlandırma Sistemi için ülkemizin dışarıya bağımlı olmaması en önemli motivasyonumuzdur" dedi.
Platformların "denizde asılı kalmasını" sağlamak üzere geliştirilen "akıllı bir sabitleyici" teknolojisini İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Ömer Kemal Kınacı anlattı.
Geleneksel yöntemde gemiyi sabitlemek için zincir ve çapalar kullanılıyor. Açıkta veya geminin sürekli yer değiştirmesi gereken durumlarda ise çapa atmak hem imkansız hem de operasyonel zorluklar barındırıyor. Dinamik Konumlandırma Sistemi ise adeta "görünmez bir demir atarak" çapa kullanmadan gemiye kendi motorlarıyla olduğu yerde çakılı kalma yeteneği kazandırıyor.
Çoğunlukla karada rüzgarın büyük cisimleri sürüklemesine pek tanık olunmadığını, afet seviyesinde bir fırtına yaşanmadığı sürece rüzgarın araçları yerinden oynatamadığını ifade eden Kınacı, ancak bir geminin, açık denizde bırakıldığı andan itibaren normal günde dahi sürüklenmeye başladığını söyledi.
Limanda gemiyi babalara bağlayarak yerinde tutabilirken açık ve derin denizde gemiyi sabitleyecek bir kara parçası bulmanın mümkün olmayabileceğini anlatan Kınacı, şöyle konuştu:
"Buna karşın derin denizde sondaj yapılması gereken durumlarda gemi eğer yerinde durmazsa deniz tabanını kazacak sondaj ünitesi kırılır. Bu sebeple, sağlıklı bir operasyon yürütebilmek için, herhangi bir dış etki sebebiyle geminin konumunu kaybetmiyor olması gerekir. Dinamik Konumlandırma Sistemlerine işte tam bu noktada ihtiyaç duyulur. Dinamik Konumlandırma Sistemi, bir geminin rüzgara, akıntı ve dalga gibi dış etkilere rağmen çapa kullanmadan bulunduğu konumu ve yönü otomatik olarak korumasını sağlayan gelişmiş bir kontrol sistemidir. Hassas ve riskli deniz operasyonlarında güvenlik, doğruluk ve operasyon sürekliliği açısından kritik öneme sahiptir."