Kuraklık Avrupa’yı vurdu: Nehir yatakları patlatılıyor, nükleer santraller durma noktasında

Avrupa genelinde etkisini artıran şiddetli kuraklık, kıta ekonomisini ve enerji arzını tehdit eden boyutlara ulaştı. Su seviyelerinin kritik eşiklerin altına düşmesi üzerine bazı ülkeler akıntı yönünü değiştirmek için nehir yataklarını patlatmak gibi aşırı önlemlere başvurmak zorunda kaldı.

Tuna Nehri’nde kontrollü patlama

Yaz aylarındaki aşırı sıcaklar nedeniyle su seviyesi tarihin en düşük seviyelerine gerileyen Tuna Nehri, Romanya’nın tek nükleer santrali olan Cernavodă’nın soğutma sistemlerini tehlikeye soktu. Bükreş yönetimi, nehirdeki su akışını nükleer santralin soğutma kanallarına yönlendirebilmek amacıyla donanma birliklerini devreye soktu. İzvoarele köyü yakınlarında su altında gerçekleştirilen kontrollü patlamalarla nehir yatağı derinleştirilmeye çalışıldı.

Benzer şekilde Macaristan’da ülke elektriğinin yaklaşık yüzde 40’ını sağlayan Paks Nükleer Santrali düşük su seviyeleri nedeniyle kapanma riskiyle karşı karşıya kalırken, Sırbistan hidroelektrik üretimini keskin bir şekilde azaltmak zorunda kaldı.

Almanya’da Ren Nehri son 150 yılın en düşük seviyesinde

Avrupa Sanayisinin can damarı olan Ren Nehri’nde de durum kritik. Almanya’da kilit geçiş noktalarından biri olan Kaub bölgesinde su seviyesi 24 santimetreye kadar gerileyerek 1880’den bu yana kaydedilen en düşük seviyeye indi. Güvenli seyrüsefer için kritik sınır kabul edilen 78 santimetrenin çok altına düşülmesi, yük gemilerinin kapasitelerini düşürmelerine, navlun ücretlerinin ve ek lojistik maliyetlerinin tavan yapmasına yol açtı.

Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü (IfW) Ekonomi Profesörü Stefan Kooths, Ren Nehri’ndeki bu tıkanmanın ve lojistik aksamaların Almanya’nın üçüncü çeyrek GSYH’sini yüzde 0,2 oranında düşürebileceği uyarısında bulundu.

Su kıtlığı ekonomiyi A’dan Z’ye etkiliyor

Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) Su Güvenliği Lideri Liz Saccoccia, su seviyelerindeki düşüşün sanayiden ticarete kadar geniş bir alana yayıldığını belirtti:

"Ren ve Tuna gibi ana nehirler sadece ticaret koridoru değil, aynı zamanda sanayi ve enerji üretimi için hayati su kaynaklarıdır. Macaristan, Romanya ve Fransa’daki nükleer santraller ile Sırbistan’daki hidroelektrik tesisleri üretim kısıntısına gitmek zorunda kaldı. Bu durum elektrik kesintisi riskini ve ithalat maliyetlerini artırıyor. Tuna boyunca çiftçiler ürünlerini sevk edemezken, kruvaziyer gemileri Budapeşte gibi limanlara ulaşamıyor."

Güney Avrupa nüfusunun yaklaşık yüzde 30’unun kalıcı su stresi altında yaşadığı belirtilirken, iklim krizine bağlı su kıtlığının küresel tedarik zincirleri ve Avrupa ekonomisi üzerindeki baskıyı önümüzdeki dönemde daha da artırmasından endişe ediliyor.