Malatya kayısısı alarm veriyor: Üretim 100 bin tondan 5 bin tonun altına düşebilir

Dünyanın en büyük kuru kayısı üreticisi olan Malatya, tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir üretim kriziyle karşı karşıya. 2025 yılı Nisan ayında etkili olan şiddetli zirai don ve aşırı soğuk hava, bölgedeki kayısı ağaçlarını çiçek döneminde vurarak üretimde büyük kayıplara neden oldu.

Uzmanlar, her yıl ortalama 90-100 bin ton seviyesinde gerçekleşen kuru kayısı üretiminin, bu sezon 5 bin tonu bile bulamayabileceğini öngörüyor.

İklim krizi tarımı vuruyor: “Don ve kavurucu sıcaklıklar üreticiyi zorluyor”

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık, yaşanan felaketi “Mesleki hayatımda ilk kez bu çapta bir doğa olayı görüyorum” sözleriyle özetledi.

Işık, Nisan ayında sıcaklıkların eksi 17 dereceye kadar düştüğünü, Temmuz ayında ise 45 dereceyi aşan ekstrem sıcaklıkların ikinci bir darbeyi vurduğunu belirtti. Kayısı başta olmak üzere fındık, üzüm, kiraz gibi birçok üründe tarihi rekolte kayıpları yaşandığını vurguladı.

Üretici ayakta kalmak için acil destek bekliyor

Mehmet Ali Işık, üreticilerin bahçelerini koruyabilmesi ve işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmesi için acil finansal destek çağrısında bulundu:

“Üreticilerimiz yüzde 50-60 faiz oranlarıyla bu bahçelere bakamaz. İşçisini korumak isteyen işletmelerin de sabit giderlerini karşılayabilmesi için desteklenmesi gerekiyor. Hükümetimizden acil aksiyon bekliyoruz.”

35 bin tonluk stok, ihracat için can simidi olacak

Üretimde yaşanan sert düşüşe karşın, 2024/25 sezonundan devreden yaklaşık 35 bin ton kuru kayısı stoku, ihracat için köprü görevi görecek.

Türkiye, 2024/25 sezonunu 74 bin 774 ton ihracat ve 377,4 milyon dolar gelirle tamamladı. İhracat miktarında yüzde 12 artış görülürken, elde edilen döviz gelirinde yüzde 5’lik bir gerileme yaşandı. 2023/24 sezonunda ise 66.178 ton karşılığında 398 milyon dolar gelir elde edilmişti.

ABD, Fransa ve Almanya İlk Sırada

Türkiye, geçtiğimiz sezonda toplam 115 ülkeye kuru kayısı ihracatı gerçekleştirdi. En yüksek ihracat yapılan ülkeler:

• ABD – 67,5 milyon dolar
• Fransa – 30,4 milyon dolar
• Almanya – 25,6 milyon dolar