SpaceX'in terk ettiği roket aya çarpmak üzere: Uzayda kontrolsüz atık krizi
- SpaceX’e ait Falcon 9 roketinin terk edilen üst aşaması 5 Ağustos’ta Ay’a çarpacak. Risk oluşturmasa da olay, uzaydaki kontrolsüz atık sorununu yeniden gündeme taşıdı.
SpaceX’e ait Falcon 9 roketinin terk edilen üst aşaması 5 Ağustos’ta Ay’a çarpacak. Risk oluşturmasa da olay, uzaydaki kontrolsüz atık sorununu yeniden gündeme taşıdı.
8 bin 700 km hızla çarpacak
ABD merkezli SpaceX’in Falcon 9 roketine ait yaklaşık 13,5 metrelik üst aşama parçası, 2025’ten bu yana kontrolsüz şekilde uzayda sürükleniyordu. Yapılan hesaplamalara göre parça, 5 Ağustos’ta Türkiye saatiyle 09.44 civarında Ay yüzeyine çarpacak.
Çarpışmanın saatte yaklaşık 8 bin 700 kilometre hızla, Ay’ın görünen ve görünmeyen yüzünün sınırındaki Einstein krateri yakınlarında gerçekleşmesi bekleniyor. Uzmanlara göre bu çarpışma Dünya’dan gözlemlenemeyecek.
Görev tamamlandı, parça başıboş kaldı
Söz konusu roket parçası, 2025 yılında iki ayrı Ay görevini taşıdıktan sonra görevini tamamladı. Firefly Aerospace’in Blue Ghost aracı başarılı bir iniş yaparken, Japon ispace şirketine ait Hakuto-R görevi başarısızlıkla sonuçlandı. Ancak bu görevlerin ardından roketin üst aşaması kontrollü şekilde yönlendirilmek yerine Dünya-Ay sistemi içinde serbest bırakıldı.
Risk yok ama uyarı var
Bilim insanları çarpışmanın Ay’a ya da aktif uzay araçlarına zarar verme ihtimalinin bulunmadığını belirtiyor. Ancak bu olay, uzayda giderek büyüyen “çöp” sorununa dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bu tür parçaların kontrolsüz bırakılması yerine Güneş yörüngesine yönlendirilmesi gerekiyor.
Ay yarışında yeni risk: trafik artıyor
Önümüzdeki yıllarda Ay’a yönelik görevlerin hız kazanması bekleniyor. ABD’nin Artemis programı ve Çin’in insanlı Ay hedefleri, Dünya-Ay hattındaki trafiği ciddi şekilde artıracak. Bu da kontrolsüz bırakılan uzay atıklarının gelecekte çok daha büyük riskler doğurabileceği anlamına geliyor.