TCMB: Türkiye’de gıda ve enerjinin yanında kira da hissedilen enflasyonu açıklamada öne çıkıyor
- TCMB, “Hanehalkı Enflasyon Beklentileri ve Hissedilen Enflasyon” başlıklı yeni blog yazısını yayımladı. Çalışmada, enflasyon beklentilerinin tüketim ve tasarruf kararlarından fiyatlama davranışlarına kadar birçok kanalı etkilediği vurgulandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Hanehalkı Enflasyon Beklentileri ve Hissedilen Enflasyon” başlıklı yeni blog yazısını yayımladı. Çalışmada, enflasyon beklentilerinin tüketim ve tasarruf kararlarından fiyatlama davranışlarına kadar birçok kanalı etkilediği vurgulanırken, TCMB’nin fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda bu beklentileri politika yapımında temel bir girdi olarak kullandığı belirtildi.
Hanehalkı beklentileri enflasyonun üzerinde seyrediyor
Aylık olarak yayımlanan Sektörel Enflasyon Beklentileri anketinin son 10 yıllık sonuçlarına göre, hanehalkının 12 ay sonrası enflasyon beklentisi, mevcut enflasyonun genel olarak belirgin şekilde üzerinde bulunuyor. Bu fark, enflasyonun tek haneli olduğu dönemlerde dahi kapanmıyor. Reel sektör beklentilerinin enflasyonla daha yüksek korelasyon gösterdiği, piyasa katılımcılarının ise manşet enflasyondaki oynaklıklara en az tepki veren grup olduğu ifade ediliyor.
Tahmin gücü en zayıf grup hanehalkı
Gerçekleşen enflasyonu tahmin etme açısından üç kesim karşılaştırıldığında, en düşük hata payının piyasa katılımcılarında, en yüksek hata payının ise hanehalkında olduğu görülüyor. TCMB’ye göre, hanehalkı beklentileri düşük enflasyon dönemlerinde bile enflasyonun ortalama 10 puan üzerinde şekilleniyor; son yıllardaki yüksek ve oynak enflasyon ortamında ise bu fark daha da açılıyor.
Küresel bir olgu: Hissedilen enflasyon
Blog yazısında, bu ayrışmanın yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığına dikkat çekildi. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde de hanehalkı beklentilerinin mevcut enflasyonun ve profesyonel tahminlerin üzerinde seyrettiği belirtilirken, bunun temel nedeninin hissedilen enflasyon olduğu vurgulandı. Veriler, hissedilen enflasyon ile beklentilerin birçok ülkede birbirine oldukça yakın seyrettiğini ortaya koyuyor.
Gıda, enerji ve Türkiye’de kira öne çıkıyor
TCMB analizine göre, hanehalkı beklentilerini en çok etkileyen kalemler gıda ve enerji gibi düzenli harcamalar. Türkiye özelinde ise bu iki kaleme kira da ekleniyor. Uzun süredir manşet enflasyonun üzerinde seyreden kira enflasyonu, hissedilen enflasyonu yukarı çeken önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
İletişim vurgusu: Beklentiler için kritik unsur
Hissedilen enflasyon ile manşet enflasyon arasındaki fark açıldıkça hanehalkı beklentilerinin yukarı yönlü etkilendiği belirtilirken, beklentilerin tahmin gücünün zayıf olmasının etkin iletişimin önemini artırdığı ifade ediliyor. TCMB, Türkiye’de televizyon ve radyonun yanı sıra sosyal medyanın da enflasyon algısında etkili bir bilgi kaynağı olduğuna dikkat çekiyor.