Türkiye'nin 2040 enerji yol haritası açıklandı: Dışa bağımlılık yüzde 48'e inecek
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye'nin 2040 enerji yol haritasını açıkladı. Program kapsamında enerjide dışa bağımlılığın yüzde 68 seviyesinden yüzde 48'e düşürülmesi hedeflenirken, artan elektrik talebi, kritik madenler ve yapay zeka çağının enerji ihtiyaçları öne çıktı.
Türkiye'nin enerjide 2040 yol haritası belli oluyor. İstanbul'da gerçekleştirilen İstanbul düzenlenen "Millî Enerji 2040 Lansmanı" programında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar 14 yıllık yol haritasını açıkladı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin EkleKüresel krizler, enerji güvenliği, yapay zeka çağının ihtiyaçları ve artan elektrik talebine dikkat çeken Bayraktar, "2040'ta enerjide bağımsız olacağız" dedi.
Türkiye'nin güçlü bir ekonomi için güçlü bir enerji altyapısına ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Bayraktar, yeni programın COP31 öncesinde kamuoyuyla paylaşılmasının da önemli olduğunu ifade etti.
"Dünya kusursuz bir fırtınaya tutulmuş durumda"
Son altı yılda pandemi, Rusya-Ukrayna Savaşı, ticaret savaşları ve bölgesel çatışmalar gibi çok sayıda kriz yaşandığını belirten Bayraktar, bu gelişmelerin enerji politikalarını da değiştirdiğini söyledi.
Bayraktar, "Son 6 yıla bakın, işte pandemi 2022 yılında hemen bölgemizde, yanı başımızda Rusya-Ukrayna arasında başlayan savaş, ticaret savaşları, tarife savaşları, konvansiyonel savaşlar, çatışmalar işte bu yıl Şubat ayında İran'da başlayan savaş bütün bunlar hakikaten önemli krizler, şoklar ve bir kriz biterken diğeri başlıyor." ifadelerini kullandı.
Dünyadaki değişime göre enerji programlarının da yenilenmesi gerektiğini belirten Bayraktar, "Yani adeta dünya bir kusursuz fırtınaya tutulmuş durumda. Dolayısıyla hayatımızda birçok şey değişiyor. Bu değişimlere göre mevcut programlarımızı revize etmek, yeni hedefler ortaya koymamız gerekiyor." diye konuştu.
Yapay zeka çağında iki kritik unsur: Maden ve elektrik
Milli Enerji 2040 programının hazırlanmasında yapay zeka çağının getirdiği ihtiyaçların da etkili olduğunu anlatan Bayraktar, bu dönemde enerji ve ekonomi alanındaki alışkanlıkların değişeceğini ifade etti.
Bayraktar, "Bu yeni çağın adı yapay zeka çağı. Ve diyoruz ki enerjiye dair, ekonomiye dair ne biliyorsak bu yapay zeka çağında o değişecek. Yani ekonominin bütün alanlarında hayatımızı değiştirecek, kökten değiştirecek, ezberleri bozacak çok önemli bir değişim ve dönüşüm süreci yaşıyoruz." dedi.
Türkiye'nin bu dönüşüme hazırlanması gerektiğini vurgulayan Bayraktar, yapay zeka çağında iki temel unsurun öne çıkacağını belirterek şöyle konuştu:
"Şimdi yapay zeka çağında önümüzde iki tane önemli unsur var. Bir, kritik madenler. Yani madenler olmadan, madende önemli bir aşamaya gelmeden yapay zekada veya bu yeni teknolojilerde öne çıkmanız mümkün değil. İkinci husus, elektrik altyapınız, enerji altyapınız eğer güçlü değilse yine yapay zeka çağında sizin rekabetçi olmanız mümkün değil."
Türkiye'nin enerji talebi 2040'a kadar artacak
Türkiye'nin büyüyen nüfusu, ekonomisi ve devam eden şehirleşmesi nedeniyle enerji talebinin artacağını belirten Bayraktar, 2040 yılına ilişkin öngörüleri paylaştı.
TÜİK verilerine göre Türkiye nüfusunun 2040 yılında 91,5 milyona ulaşmasının beklendiğini aktaran Bayraktar, "İnşallah daha yükseğe gider. Çünkü nüfusta ciddi bir aslında artış hızımızda azalma var." ifadelerini kullandı.
Strateji ve Bütçe Başkanlığının çalışmalarına göre Türkiye ekonomisinin 2040'a kadar ortalama yüzde 4,4 büyümesinin öngörüldüğünü belirten Bayraktar, bugünkü gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık 1,9 katına çıkacağını söyledi.
Enerji talebini artıran yeni faktörlere de dikkat çeken Bayraktar, özellikle soğutma kaynaklı elektrik tüketimindeki artışa işaret etti.
"Geçen yıl soğutma kaynaklı elektrik talebi yüzde on dokuz büyüdü Türkiye'de." diyen Bayraktar, artık hemen her ilde klimaların yaygınlaştığını ve evlerde birden fazla odada klima kullanılmaya başlandığını ifade etti.
Bakan Bayraktar, su arıtma ve deniz suyu arıtma faaliyetlerinin de gelecekte elektrik talebini artıracağını belirterek, küresel ısınmayla birlikte su kıtlığı riskinin bu alandaki ihtiyaçları büyüteceğini kaydetti.
Enerji ithalatı faturası 96,5 milyar dolara ulaştı
Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve iklim değişikliğiyle mücadele hedeflerinin yanı sıra enerji ithalatından kaynaklanan ekonomik yükle de karşı karşıya olduğunu belirten Bayraktar, 2022 yılında enerji ithalat faturasının 96,5 milyar dolara ulaştığını açıkladı.
Son dört-beş yıllık dönemde enerji ithalatının yıllık ortalama 65-70 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini söyleyen Bayraktar, bu durumun cari açık üzerinde önemli bir baskı oluşturduğunu ifade etti.
Bayraktar, "Dolayısıyla bu cari açık problemine bizim mutlaka bir çözüm bulmamız lazım. Bunun iki yolu var. Bir, sanayimiz katma değerli üretim yapacak. İşte yüksek katma değerli ihracatımız olacak. Savunma sanayinde yaptıklarımız bunun en güzel örnekleri." dedi.
Ekonominin ve sanayinin tamamında yüksek katma değerli üretime geçilmesi gerektiğini belirten Bayraktar, ikinci adımın enerji ithalat faturasını düşürmek olduğunu söyledi.
"Biz bir taraftan arz güvenliğimizi temin ederken Türkiye'nin dışa bağımlılığını düşürmeye ve esas itibariyle bu programda da göreceğiniz Türkiye'yi enerjide bağımsız kılacak politikaları ve adımları atacağız." ifadelerini kullandı.
Enerjide dışa bağımlılık yüzde 48'e düşürülecek
Türkiye'nin 2022-2025 dönemindeki cari açık ve enerji bağımlılığı verilerine değinen Bayraktar, bu dönemde yaklaşık 33 milyar dolarlık cari açık bulunduğunu, enerjide dışa bağımlılığın ise yüzde 67-68 seviyesinde olduğunu söyledi.
Enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasının cari açıkla mücadelede önemli bir rol oynayacağını belirten Bayraktar, şöyle konuştu:
"Bizim hesabımız o yüzde 68'i şöyle yüzde 48'lere, ellerin altına düşürdüğümüz anda bu cari açık sıfırlanabiliyor. Elbette başka faktörler var işte daha yüksek katma değerli ihracat vesaire ama bizim şu anda 2030'larda, 2030 yılına geldiğimizde Türkiye'de bu anlamda bu yüzde 50'nin altına geriletmeyi hedeflediğimiz bir dışa bağımlılık var"
