Yangın ve sıcak hava Avrupa'yı vurdu: Zeytinyağı ve sebzede zam alarmı
Avrupa’da rekor sıcaklar, kronik kuraklık ve alevlere teslim olan tarım arazileri gıda krizini tetikledi. Fransa’dan İspanya’ya kadar binlerce ton sebze ve üzüm ziyan olurken, kül olan zeytinlikler raflarda yeni bir zam dalgasının kapıda olduğunu gösteriyor.
Avrupa genelinde etkisini artıran aşırı sıcaklar, kronik kuraklık ve kontrolden çıkan orman yangınları, tarımsal üretimi adeta felç etti. Mısırdan taze sebzeye, zeytinyağından şaraba kadar geniş bir yelpazede yaşanan rekolte kayıpları; kıta genelinde gıda arzında ciddi düşüşlere ve market raflarında yeni bir zam dalgasına işaret ediyor.
Fransa’da sebze ve şarap üretimi tehlikede
İklim krizinin en ağır hissedildiği ülkelerden biri olan Fransa’da tablo oldukça karanlık. Fransa Sebze Yetiştiricileri Birliği, marul, havuç, pırasa, sarımsak ve soğan gibi temel gıdalarda on milyonlarca euro değerindeki binlerce ton ürünün ziyan olduğunu açıkladı. Yağış eksikliği nedeniyle bazı kalemlerde üretimin yarı yarıya düşmesi bekleniyor.
İspanya uyum sağlamaya çalışıyor ancak yangınlar engel tanımıyor
İspanya Tarım Bakanlığı, yangınların yıkıcı etkisi henüz hesaplanmadan önce yaptığı açıklamada, ülkenin 2026-27 tahıl rekoltesi tahminini geçen yılki 24 milyon tondan 18,5 milyon tona düşürdü.
Sıcaklığa dayanıklı tarım yeterli olmadı: İspanyol çiftçiler yüksek sıcaklıklara dayanıklı ürünler, gelişmiş sulama ve su depolama sistemleriyle sürece daha hazırlıklı başlasa da, devasa orman yangınları bu önlemleri yetersiz kıldı.
Tarım kuruluşu ASAJA, yangınların doğrudan meyve bahçelerini, bağları ve seraları küle çevirdiğini vurguladı. Narenciyeden avokadoya, bademden zeytinliklere kadar geniş bir alanda ağır hasar var. Kurum sözcüleri, asıl endişenin ihracat kısıtlamalarından ziyade yükselen üretim maliyetleri olduğunun altını çiziyor.
AB hasat beklentilerini düşürdü
Avrupa Birliği genelinde temel gıda ve yem ürünlerindeki rekolte tahminleri aşağı yönlü revize edildi:
Ayçiçeği %7 düşüş
Mısır %6 düşüş
Patates %3 düşüş
Soya Fasulyesi %3 düşüş
Romanya’nın nispeten fazla yağış alması ve İtalya’nın buğday rekoltesinin dirençli çıkması ise kıta ölçeğindeki genel olumsuz tabloyu değiştirmeye yetmedi.
Zeytinyağında yeni bir zam dalgası yolda
Bu yaz Yunanistan, İtalya ve Portekiz'de doğrudan yanan zeytinliklerin yanı sıra; yangından etkileyen bölgelerdeki ağaçlar da yoğun kül, kalitesiz hava, zararlı böceenmkler ve aşırı sıcaklar yüzünden zarar gördü.
İki yıl önceki tarihi zirvenin ardından kısmen gerileyen zeytinyağı fiyatları, marketlerde yüksek seviyelerini korurken yeniden tırmanışa geçti.