'Zengin' Avrupa borç içinde: İşte hanehalkı borcu en yüksek 10 ülke
Eurostat verileri Avrupa'nın ekonomik ezberini bozdu. Kamu borcu yüksek Güney ülkelerinde aileler temkinli kalırken, Hollanda, Danimarka ve İsveç gibi Kuzey devlerinde hanehalkı borçları rekor seviyeye ulaştı. Zirvedeki Hollanda'da borç oranı yüzde 93,5'e dayandı. İşte detaylar!
Eurostat’ın açıkladığı son veriler, Avrupa’daki geleneksel ekonomik algıları tamamen yıktı. Geçmişte yüksek kamu borçlarıyla anılan Güney Avrupa ülkeleri hanehalkı borcunda temkinli davranırken, refah seviyesi yüksek Kuzey ve Batı Avrupa ülkeleri borç rekoru kırıyor. İşte Avrupa’nın şaşırtan borç haritası ve öne çıkan detaylar…
Tablo tersine döndü: Zengin kuzey, borçlu kuzey
Avrupa Birliği genelinde hanehalkı borcunun GSYİH’ye oranı 2025 yılında yüzde 49,4, Euro Bölgesi'nde ise yüzde 50,7 olarak kaydedildi. Her ne kadar 2020’deki yüzde 60’lık seviyelere kıyasla genel bir düşüş trendi yaşansa da, ülkeler arasındaki uçurum dikkat çekti. Borç oranının yüzde 55’i aştığı 7 ülkenin tamamının Kuzey ve Batı Avrupa’da yer alması piyasalarda sürpriz etkisi yarattı.
Hanehalkı borcu ne anlama geliyor?
Hanehalkı borcu; konut kredileri (mortgage), tüketici kredileri, kredi kartları ve bireysel borçların toplamını ifade ediyor. Bu borcun GSYİH’ye oranı ise ailelerin, ülke ekonomisinin toplam büyüklüğüne oranla ne kadar yük altında olduğunu gösteriyor. Örneğin yüzde 50'lik bir oran, halkın toplam borcunun ülkenin bir yıllık milli gelirinin yarısına eşit olduğunu ortaya koyuyor.
Güney Avrupa şaşıırttı: Aileler temkinli
Yıllardır yüksek kamu borçları ve ekonomik krizlerle gündeme gelen Güney Avrupa ülkelerinde, hanehalklarının borçlanma konusunda çok daha muhafazakar olduğu görüldü.
İtalya: yüzde 35,9
Yunanistan: yüzde 38,0
İspanya: yüzde 42,9
Bu veriler, Güney Avrupa’da devletlerin borçlu, ailelerin ise Kuzey’e kıyasla daha az borç yükü altında olduğunu gösteriyor.
İşte Avrupa’nın borç şampiyonu ilk 10 ülke
Konut kredileri ve vergi avantajlarının etkisiyle hanehalkı borcu GSYİH'sine oranla en yüksek çıkan 10 ülke şu şekilde sıralandı:
Hollanda: yüzde 93,5
Danimarka: yüzde 84,1
İsveç: yüzde 82,3
Finlandiya: yüzde 62,9
Lüksemburg: yüzde 60,5
Fransa: yüzde 59,5
Belçika: yüzde 56,4
Kıbrıs: yüzde 54,2
Portekiz: yüzde 53,9
Almanya: yüzde 49,0
Yüksek borcun arkasındaki gizli tehlike: Konut kredileri
Kuzey ve Batı Avrupa ülkelerindeki devasa borç stokunun ana kaynağını konut kredileri oluşturuyor. Özellikle Hollanda, Danimarka ve İsveç’te gelişmiş mortgage sistemleri ile vergi teşvikleri vatandaşları kredi çekmeye yönlendiriyor.
Ancak İsveç ve Portekiz gibi değişken faizli kredilerin yaygın olduğu ülkelerde, olası faiz artışları hanehalklarının bütçesini doğrudan tehdit ediyor.
Yüksek borç bir kriz göstergesi mi?
Uzmanlara göre yüksek borç oranı tek başına bir kriz anlamına gelmiyor. Örneğin Danimarka ve Hollanda gibi ülkelerde hanehalkının yüksek borcu; güçlü emeklilik birikimleri, yüksek kişisel servet ve kaliteli sosyal güvenlik sistemleri ile dengeleniyor. Ancak faizlerin yükselmesi veya gelirlerin düşmesi durumunda, borç servis maliyeti artacağı için tüketim harcamalarının kısılabileceği uyarısı yapılıyor.