İTO Başkanı Avdagiç'ten 'warflation' uyarısı: "Bu üçgeni uzak tutmalıyız"
- İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç, küresel 'warflation' riskine karşı Türkiye’nin üretim, verimlilik ve ihracat üçgenini koruması gerektiğini belirterek, kur-enflasyon makasının ihracatçı üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi.
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Avdagiç, yaptığı yazılı açıklamada küresel enerji krizi, tedarik zinciri kırılmaları ve savaşın ekonomik etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Avdagiç, savaş kaynaklı enflasyon olarak tanımlanan 'warflation' kavramının yeni dönemin belirleyici unsurlarından biri olduğuna dikkat çekti. Bu süreçte arz yönlü ve kalıcı enflasyon baskılarının öne çıktığını belirten Avdagiç, büyümenin yavaşlarken fiyatların yükseldiği bir küresel tabloyla karşı karşıya olunduğunu ifade etti.
Avdagiç, "Büyümenin kalitesinin bozulmaması için gerekli tedbirleri alıp küresel ‘warflation’ riskinden ‘üretim, verimlilik ve ihracat’ üçgenini uzak tutmalıyız” değerlendirmesi yaptı.
"Türkiye üretim üssü olabilir"
Avrupa’nın tedarik zincirini daha yakın ve güvenilir coğrafyalara kaydırma eğiliminin Türkiye için önemli fırsatlar sunduğunu vurgulayan Avdagiç, “Türkiye doğal bir üretim üssü adayı haline geliyor” dedi.
Gümrük Birliği entegrasyonu, gelişmiş sanayi altyapısı ve lojistik avantajların Türkiye’yi stratejik bir üretim ortağı konumuna taşıdığını belirten Avdagiç, büyümenin kalitesinin korunması için gerekli adımların atılması gerektiğini söyledi.
Üç temel çözüm önerisi
Avdagiç, Türkiye’nin kendi dinamikleriyle büyümesini sürdürebileceğini belirterek üç temel politika önerisi sundu:
Yenilenebilir ve nükleer enerji yatırımlarıyla enerji bağımlılığının azaltılması
Katma değerli üretim ve ihracat yapısının güçlendirilmesi
Arz yönlü politikalar ve yapısal reformlarla enflasyonun kontrol altına alınması
Merkez Bankası vurgusu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın politika duruşuna da değinen Avdagiç, artan küresel riskler nedeniyle faiz indirimi beklentilerinin zayıfladığını belirtti. Avdagiç, fiyat ve finansal istikrarı gözeten, aynı zamanda üretimi destekleyen bir para politikasının ekonomik istikrar açısından kritik olduğunu ifade etti.
Kur-enflasyon makası ihracatı zorluyor
Avdagiç, kur ile enflasyon arasındaki farkın açılmasının ihracatçıların rekabet gücünü aşındırdığına dikkat çekti. Yılın ilk çeyreğinde enflasyonun yüzde 10’a ulaştığını, buna karşın kur artışının yüzde 3 seviyesinde kaldığını belirten Avdagiç, bu farkın yaklaşık yüzde 7’ye yaklaştığını söyledi.
Son iki yılda ise enflasyon ortalamasının yüzde 70’e ulaştığını, kur artışının yüzde 42’de kaldığını ifade eden Avdagiç, aradaki 28 puanlık farkın yapısal rekabet kaybı riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Dış ticarette görünüm zayıfladı
Bu gelişmelerin dış ticaret verilerine de yansıdığını belirten Avdagiç, 2026’nın ilk çeyreğinde ihracatın yüzde 3,1 azaldığını, ithalatın ise yüzde 4,7 arttığını kaydetti.
“Ateşkes kalıcı barışa dönüşmeli”
Avdagiç, ABD ile İran arasındaki kırılgan ateşkesin kalıcı barışa dönüşmesi halinde Türkiye ekonomisi açısından daha öngörülebilir bir döneme girileceğini belirtti.
Küresel ölçekte arz sıkıntısının giderek derinleştiğine de dikkat çeken Avdagiç, ham petrol kıtlığının tarımdan petrokimyaya, tekstilden sağlığa kadar birçok sektörde darboğaz riski oluşturduğunu ifade etti.