Kriptoda yeni merkez olma yarışı: Asya ülkesinden 3 yıl vergi avantajı
- Bir dönem dünyanın en büyük ikinci Bitcoin merkezi haline gelen ancak enerji krizinin ardından madencilerin terk eden Kazakistan, kaybettiği liderliği geri almak istiyor. Kazak hükümetinin imzaladığı yeni kararnameyle sunulan 3 yıllık vergi avantajı, kripto varlıkları yeniden ülkeye çekmeyi hedefliyor.
Çin’in 2021 yılında kripto para madenciliğini yasaklamasının ardından ucuz enerji kaynaklarıyla öne çıkan Kazakistan, kısa sürede ABD’den sonra dünyanın en büyük ikinci Bitcoin madenciliği merkezi haline gelmişti. Ancak kontrolsüz büyüyen madencilik çiftlikleri ve konutlarda yürütülen faaliyetler, ülkenin elektrik şebekesi üzerinde ciddi bir baskı oluşturdu. Ekim 2021’de elektrik santrallerinde yaşanan kesintiler ve toplam elektrik üretiminin yaklaşık %8’inin madenciliğe gitmesi üzerine hükümet, düzenlemeleri ve denetimleri sıkılaştırdı. Bu süreç, çok sayıda madencinin ülkeyi terk etmesine veya yasa dışı faaliyetlere yönelmesine yol açtı.
CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekle
Kazakistan hükümeti, geçmişte yaşanan sıkıntıların ardından sektörü kontrol altına almak ve dijital varlıkları ülke ekonomisine kazandırmak amacıyla yeni bir kararnameye imza attı. Yeni düzenleme; vergi teşvikleri, hukuki netlik ve alternatif enerji çözümleriyle madencileri ve bireysel yatırımcıları yeniden ülkeye çekmeyi hedefliyor.
Bireysel yatırımcılara üç yıl vergi muafiyeti
İmzalanan kararname kapsamında Kazak hükümeti, vatandaşları kripto varlıklarını beyan etmeye ve bu varlıkları devlet tarafından düzenlenmiş yerli platformlara taşımaya teşvik ediyor.
Düzenlemeyle birlikte; dolandırıcılık, kara para aklama veya lisanssız hizmetlerle bağlantısı bulunmayan dijital varlık işlemlerinden elde edilen kişisel gelirler için bireysel yatırımcılara üç yıl boyunca vergi muafiyeti tanınıyor. Ayrıca Yapay Zeka ve Dijital Gelişim Bakanlığı, üç yıllık sürenin ardından uygulanacak basitleştirilmiş bir vergi rejimi ile özel yatırımcılar için geriye dönük son üç yılı kapsayan vergi denetimlerinin kaldırılması üzerinde çalışıyor.
Enerji sorununa petrol yan ürün gazı çözümü
Yeni plan, geçmişte elektrik krizine neden olan enerji tüketimi sorununa da alternatif bir yaklaşım getiriyor. Kararname doğrultusunda, devletin kullanımına ihtiyaç duyulmayan petrol sahalarındaki yan ürün gazın madencilik operasyonlarında elektrik üretimi için kullanılması öngörülüyor. Bu adımla, madencilerin enerji ihtiyacının ulusal elektrik şebekesi üzerindeki yükü artırmadan karşılanması amaçlanıyor.
AIFC ve yerel borsalardaki kullanıcı sayısı
Ülkede finansal yenilikler için bir deneme alanı işlevi gören Astana Uluslararası Finans Merkezi (AIFC) verilerine göre, Kazakistan vatandaşlarına ait yaklaşık 1 milyon kripto para cüzdanı bulunuyor. Buna karşın, yetkili yerel borsalara kayıtlı kullanıcı sayısı Mart ayında 256 bin 900 seviyesinde kaldı. Aradaki bu fark, kayıt dışı kalan yatırımcı potansiyelinin büyüklüğünü gösteriyor.
Sektör temsilcileri ve uzmanların değerlendirmeleri
Atılan adımlar sektör temsilcileri tarafından olumlu karşılanmakla birlikte, uygulamanın başarısına dair farklı görüşler öne çıkıyor:
Binance Kazakistan Genel Müdürü Nurkhat Kushimov, vergi teşvikinin kullanıcıları lisanslı ve düzenlenmiş platformlara yönlendirecek güçlü bir unsur olduğunu, piyasaya olan güveni artıracağını belirtti.
Kazakistan Fintek, Yapay Zekâ ve Kripto Endüstrisi Birliği Başkanı Bakhytzhan Kenzhebayev, vergi indiriminin belirsizlikleri azalttığını ancak tek başına yeterli olmayacağını vurguladı. Kullanıcıların platform seçiminde likidite, itibari para yatırma-çekme kolaylığı ve bankacılık entegrasyonuna baktığını ifade eden Kenzhebayev, AIFC kuralları ile ulusal kurallar arasındaki terminoloji farklarının şirketler için çift altyapı maliyeti yaratabileceği uyarısında bulundu.
Kazakistan Blokzincir ve Dijital Madencilik Birliği Başkanı Daniyar Mubarakov, teşviklerin olumlu olduğunu fakat muafiyet süresi bittiğinde vergilerin aniden yükselme riskinin girişimciler açısından bir soru işareti oluşturduğunu dile getirdi.
Kazakistan, BAE, Hong Kong ve Singapur gibi ülkelerin uyguladığı küresel kripto teşvik modellerini benimseyerek hem kayıt dışı ekonomiyi küçültmeyi hem de dijital varlık pazarını düzenlenmiş bir altyapı üzerinden yürütmeyi hedefliyor.