1,5 milyonluk dizel araç davasında kritik karar: Otomobil devleri kazandı

Londra Yüksek Mahkemesi, dizel araçlarda emisyon değerlerini manipüle ettiği öne sürülen "hileli cihazlar" nedeniyle açılan toplu davada otomobil üreticileri lehine önemli bir karar verdi.

Cuma günü açıkladan kararda, duruşmada incelenen araçların üreticilerine yönelik başlıca iddiaların büyük bölümü reddedildi.

Kararda, emisyon düzenlemeleri kapsamındaki "hileli cihaz" tanımının yalnızca emisyon kontrol sisteminin test koşullarını algılayarak farklı çalışmasını sağlamak amacıyla kasıtlı veya izinsiz şekilde kullanılan sistemleri kapsadığını belirtildi.

20 örnek incelendi

Dava kapsamında Mercedes-Benz, Ford, Nissan, Renault ile Stellantis bünyesindeki Peugeot ve Citroen tarafından üretilen 20 örnek araç incelendi.

Mahkeme, otomobil üreticilerinin büyük ölçüde haklı olduğuna hükmetse de bazı teknik uygulamalarla ilgili üreticiler aleyhine değerlendirmelerde bulundu.

Bunlardan biri, bazı Mercedes modellerinde kullanılan ve Aralık 2015'te bir yazılım güncellemesiyle kaldırılan soğutma suyu sıcaklık sensörü oldu. Ancak mahkeme, bu sistemin emisyon kontrolünün etkinliğini azalttığı yönündeki iddiayı kabul etmedi.

Hakim ayrıca bazı Peugeot-Citroen araçlarında kullanılan bir yanma moduna ilişkin de üretici aleyhine tespitlerde bulundu.

Davada bir sonraki kritik aşama ise ekim ayında başlayacak. Mahkeme, bu duruşmalarda emisyon kurallarının ihlal edilip edilmediğini ve davacıların tazminata hak kazanıp kazanmadığını değerlendirecek.

Stellantis ise kendilerine yöneltilen iddialardan yalnızca birinin kabul edildiğini belirterek, temyiz başvurusu yapma ihtimalini değerlendirdiklerini açıkladı.

Şirket, tüm araçlarının yürürlükteki emisyon düzenlemelerine uygun olduğu yönündeki görüşünü koruduğunu vurguladı.

Karara itiraz edilecek

Davacıları temsil eden avukatlar da karara itiraz etmeyi değerlendirdiklerini açıkladı.

Avukatlar, mahkemenin Avrupa'da benzer davalarda benimsenen yaklaşıma kıyasla "hileli cihaz" kavramını çok daha dar yorumladığını savundu.

Yargıç da kararında, davanın niteliği ve büyüklüğü nedeniyle temyiz başvurularının neredeyse kaçınılmaz olduğunu belirterek, temyiz izni verilmesinin muhtemel göründüğünü ifade etti.

800 bin benzer dava için emsal olacak

Yaklaşık 1,6 milyon kişinin taraf olduğu ve 13 dava grubunu kapsayan süreç, İngiltere'de bugüne kadar görülen en büyük otomotiv toplu davalarından biri olarak öne çıkıyor.

Cuma günü verilen karar, beş üreticiye karşı açılan emsal davaları kapsarken, diğer otomobil üreticilerini ilgilendiren yaklaşık 800 bin benzer dava için de yol gösterici nitelik taşıyor.

Dava, 2015 yılında ortaya çıkan ve Volkswagen'e milyarlarca euroya mal olan "Dieselgate" skandalının ardından otomotiv sektöründe açılan en büyük emisyon davalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Ancak davalı üreticiler, kendi araçlarındaki emisyon kontrol sistemlerinin Volkswagen vakasından farklı olduğunu ve belirli koşullarda farklı çalışmasının yasal çerçevede mümkün olduğunu savunuyor.